Свет
Нов посилен земјотрес во Јапонија, досега 26 жртви
Еден од најсилните земјотреси во историјата на Јапонија, досега однесе 26 животи, соопшти јапонската телевизија NHK
Телевизијата јавува дека по серијата од послаби потреси до магнитуда од окулу 6 степени по Рихтер кои го следеа разорниот подземен удар со магнитуда од 8,9 степени, околу 20.30 минути по македонско време околината на Токио била погодена од потрес со магнитуда од 7,1 степени. Епицентарот на овој земјотрес бил овојпат на само 67 километри од јапонската престолнина.Како што јави американскиот Геофизички центар, главнито потрес бил со магнитуда од 8,9 степени по Рихтер, а неговиот епицентар бил на 373 километри североисточно од Токио, на длабочина од 24 километри. Силниот земјотрес е проследен со серија исто така силни последователни потреси во североисточниот дел на Јапонија, како и со цунами кое предизвикува штети на пацифичкото крајбрежје. Засега нема информации за обемот на штетите и бројката евентуални жртви.Во префектуратра Миаги, бранот на цунами целосно поплавил многу куќи, вклучувајќи го и аеродромот во Сендаи. Снимки се направени од хеликоптер кои директно ги емитуваат јапонските телевизиски мрежи прикажуваат голем број автомобили и делови од куќи кои лебдат во водата.Во близина на јапонската престолнина Токио, во префектурата Чиба, во пламен е рафинерија за нафта. Како што пренесува кинеската агенција Синхуа повикувајќи се на на очевидци, во рафинеријата се случила моќна експлозија на гасните постројки.Во Токио подземната железница престана со работа, а на некои згради се видливи оштетувања. Во главниот град на Јапонија медицинските служби соопштија дека се пријавени неколку повредени лица. На територијата на Токио се пријавени попвеќе пожари, а медиумит ејавуваат дека нзи градот непрекинато се слушаат суиренит ена мабулантните возила.Во многу делови на Јапонија, се појавија прекини во снабдувањето со електрична енергија, гас и на телефонските линии.Јапонската метеоролошка агенција соопшти дека земјотресот чијшто епицентар беше во крајбрежјето на префектурата Мијаги, во петокот во 14.46 часот по локално време се проценува дека е најсилниот што досега да ја погодил Јапонија.Како што јавува телевизијата NHK, големите цунами бранови се регистрирани во северниот дел од Хокаидо во северниот дел до Такушима на запад.Во префектурата Мијаги, според јапонската телевизиска мрежа, во серијата земјотреси најсилните удари имале итнензитет од 7 степени на Јапонската сеизмичка скала со максимално ниво од 0 до 7. Во серијата земјотреси којашто следела во итнервал од 40 минути по главниот удар, три од нив имале на магнитуда од 7,0 или повисока, а го погодиле североисточниот дел на Пацификот и централна Јапонија.Цунамито чијшто бран надминал височина од 7,3 метри го погодило пристаништето Сома, во префектурата Фукушима поплавувајќи многу куќи. Полицијата наредила итна масовна евакуација на населбите во Сома. Цунами бранот со височина од 4,2 метри го погодил градот Оараи во префектурата Ибараки, а плимиот бран повисок од четири метри ги погодил и градовите Камаиши и Мујако во префектурата Ивате.Телевизијатата NHK повикувајќи се на локалните власти пренесува дека засега е тешко да се зборува за големината на оштетувањата што ги предизвикале серијата од земјотреси и цунами. Но засега жртви и повредени се пријавени само во неколку префектури. Во префектурата Мијаги непотврдените информации зборуваат заповеќе од 20 загинати и многу коишто с еводат како исчезнати по поплавата предизвикана одминувањето на цунамито.Телевизијата NHK емитуваше снимки кои покажуваат како цунамито преплавува патишта носејќи пред себе автомобили и куќи.Јапонските власти соопштија дека се пријавени најмалку 44 гоелми пожари во шест префектури. Во префектурата Чиба, во рафинеријата „Космо“ од противпожарнтие екипи се справуваат со пожарот кој избувна како последица на истекување на гасот предизвикано од земјотресот.Експресните „Шикансен булит“ возови во поголемиот дел од Земјата се исклучени од сообраќајот. Иако не постојат извештаи за железнички несреќи, возовите не сообраќаат во крајбрежни Пацифички области на Јапонија, вклучувајќи ги и Токио.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

