Првото затемнување на сонцето оваа година ќе биде видливо денес во некои делови од светот. Затемнувањето ќе биде видливо само за околу два проценти од светската популација, главно на Антарктикот, делови од Африка и Јужна Америка, според астрономите, објавува CNN.

Таканареченото „прстенесто“ затемнување на сонцето се случува кога Месечината поминува помеѓу Земјата и Сонцето, но е премногу далеку во својата орбита за целосно да го затемни Сонцето, што создава карактеристичен „огнен прстен“ околу темната силуета на Месечината.

Изворите наведуваат дека до 96 проценти од Сонцето ќе биде покриено од Месечината за време на целосното затемнување.

Овој феномен ќе биде најдобро видлив на станицата Конкордија на Антарктикот и ќе трае околу два часа.

Поради тесната патека на затемнувањето, набљудувачите ќе мора да користат технологија или преноси во живо за да го видат овој редок феномен, додека делумното затемнување ќе биде видливо во Јужна Африка, Аргентина, Чиле, Мадагаскар, Маврициус и други делови од јужна Африка, објавува Танјуг.

Се предвидува дека околу 176 милиони луѓе ќе го видат затемнувањето.

НАСА предупредува на важноста од безбедно гледање на затемнувањето, со задолжителна употреба на сертифицирани очила за затемнување, бидејќи гледањето директно во Сонцето без заштита може сериозно да ги оштети очите.

За време на целосно затемнување на Сонцето, во точката на максимална целосност – кога Месечината целосно го покрива Сонцето, очилата за затемнување можат привремено да се отстранат, истакнуваат експертите. По прстенестото затемнување на Сонцето ќе следи затемнување на Месечината, кое ќе се случи на 2 или 3 март.

Затемнувањето на Месечината и затемнувањето на Сонцето често се случуваат во рок од неколку недели еден од друг, а ова е поврзано со механиката на системот Сонце-Земја-Месечина што го предизвикува затемнувањето. Затемнувањето на Месечината ќе биде видливо од Северна и Јужна Америка, делови од Азија, Австралија и Нов Зеланд.

Полска подготвува барање за отштета од Русија за злосторства извршени за време на советската доминација, потег што следи по претходното барање за исплата на 1,3 милијарди евра од Германија за злосторства од Втората светска војна, пишува „Фајненшл тајмс“.

Бартош Гондек, директорот на институтот на кој премиерот Доналд Туск му довери истражување на руските историски злосторства, рече дека истрагата ќе биде многу посеопфатна од онаа за нацистичките злосторства. Причината, вели тој, е што Полска поминала повеќе од четири децении под советско влијание за време на Студената војна.

Гондек рече дека е „прерано“ да се каже дали отштета од Москва ќе го надмине износот побаран од Берлин во 2022 година.

Неговиот тим од десетина полски историчари и истражувачи се соочува со поголеми пречки отколку во случајот со германското барање, опишувајќи ја истрагата како „долгорочен проект“. Полските историчари немаат пристап до чувствителни руски архиви, а многу релевантни документи биле фалсификувани или уништени за време на советскиот период.

Поднесувањето на барањето би можело дополнително да ги влоши тензиите со Москва, во време кога Варшава го обвинува Владимир Путин за интензивирање на хибридната војна, особено по упадот на руски беспилотни летала во полскиот воздушен простор минатиот септември.

Владата на премиерот Туск, исто така, тврди дека Полска станала најчеста цел на руските кибер напади, а неколку лица се уапсени под сомнение за шпионажа за Русија.

Побарувањето на Полска кон Германија е сè уште нерешено и спорно, дури и на домашната политичка сцена. Германија смета дека прашањето за репарациите е правно затворено по Втората светска војна. Во меѓувреме, десничарската опозициска партија на Полска, Партијата за право и правда (ПиС), тврди дека Туск не направил доволно за да го принуди Берлин да плати.

Проевропската коалиција на Туск беше заменета со ПиС на власт во 2023 година. Аркадиуш Муларчик, член на ПиС во Европскиот парламент кој ја предводеше тужбата против Германија во 2022 година, рече дека неговата партија отсекогаш имала намера да поднесе тужба и против Русија, но подоцна.

Тој го обвини Туск дека сега се обидува да ги искористи жалбите против Москва за да го одвлече вниманието од „ќорсокакот“ во преговорите со Берлин.

„Поставувањето на прашањето за руските репарации е всушност обид да се избегне клучна тема, која е сè уште нерешена одговорност на Германија. Со оглед на тоа што Туск веќе ги присвои успесите на ПиС како свои, не би било изненадувачки ако цинично се обиде да создаде политички капитал каде и да може“, изјави Муларчик за FT.

Претензиите на САД кон Гренланд воопшто не се променија, иако реториката на Вашингтон се смири во последните недели и повеќе нема споменување на воена интервенција. Данската премиерка Мете Фредериксен го потврди ова на Минхенската безбедносна конференција минатиот викенд.

Фредериксен и премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, нагласија во Минхен дека притисокот што се врши врз жителите на најголемиот остров во светот е неприфатлив. На прашањето дали американскиот претседател Доналд Трамп сè уште сака да го преземе Гренланд, Фредериксен одговори: „За жал, мислам дека желбата е иста“.

PM Frederiksen: “Constructive talk with Secretary of State Marco Rubio together with Jens-Frederik Nielsen, Chairman of Naalakkersuisut, at the Munich Security Conference. Work will continue as agreed in the high-level working group.” pic.twitter.com/NLMnOJVhRq

— Statsministeriet (@Statsmin) February 13, 2026

Во Минхен, Фредериксен и Нилсен се сретнаа со американскиот државен секретар Марко Рубио. Во кратка објава на Икс, данската премиерка го нарече состанокот конструктивен, посочувајќи дека американската страна не се откажува од своите идеи и дека данската страна не попушта.

Малку поконкретен беше данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен, кој за данската телевизија DR изјави дека двете страни се согласиле дека иднината на Гренланд мора да се реши дипломатски, дека преговорите се во тек и дека нема фиксен рок за нивно завршување.

Според министерот, на Американците јасно им било кажано дека секое решение мора да се постигне со почитување на данскиот суверенитет и правото на самоопределување на Гренланд. Леке Расмусен, исто така, потврди дека нема промена во американската позиција, имено дека Трамп сè уште очекува американски суверенитет над Гренланд.

Премиерот на Гренланд предупредува на опасен преседан
Јенс-Фредерик Нилсен пред два дена изјави дека е неприфатливо да се посегнува по териториите на други земји: „Ако почнеме да го прифаќаме овој начин на размислување, ја отвораме вратата кон свет во кој големите сили го делат влијанието меѓу себе без почитување на малите народи и нивното право на самоопределување. Тоа не е светскиот поредок што го сакаме.“

Спротивно на американските тврдења, Нилсен отворено посочи дека САД се тие што создаваат несигурност во Гренланд: „Од наша перспектива, со години живееме во ниска тензија. Не се чувствувавме загрозени од Русија или Кина. Многу жители на Гренланд навистина почувствуваа несигурност за прв пат кога сојузник изврши притисок врз нашата земја, што создаде сомнежи за нашата иднина.“