Свет
Партиите ги кријат финансиерите
Политичките партии ги кријат изворите на приходи како змијата нозете. И покрај законската обврска за транспарентност, досега ниедна од нив не го објавила списокот со донатори, фирми и поединци.
НЕТРАНСПАРЕНТНОСТ
Политичките партии ги кријат изворите на приходи како змијата нозете. И покрај законската обврска за транспарентност, досега ниедна од нив не го објавила списокот со донатори, фирми и поединци.
По нашето барање да ни дозволат увид во регистарот на донации, СДСМ не одговори, ВМРО-ДПМНЕ се согласи, но дури на крајот на годината, ЛДП се пожали дека ретко им донираат, а ДУИ и ДПА ветија дека наскоро ќе ни закажат термин.
“Финансирањето на политичките партии е јавно и транспарентно. Изворите на финансирање на политичките партии, како и нивните расходи, исто така се јавни и транспарентни. Секој граѓанин или член на политичка партија има право на еднаков пристап во увидот на финансирањето на партијата.”
Така пишува во Законот за финансирање на политички партии, донесен во октомври минатата година, со кој партиите се обврзаа да водат јавни регистри со сите донации што ќе легнат на нивните сметки. Законот предвидува казна од 100.000 до 300.000 денари за партијата што нема да достави извештај за донациите до Државниот завод за ревизија, но нема казна за тие што на граѓаните нема да им дозволат увид во регистарот.
Откако го прашавме за начинот на финансирање на партијата, Борис Кондарко, портпарол на СДСМ, не упати кај генералниот секретар Никола Ќуркчиев. Тој прво не замоли да почекаме да заврши седницата на собраниската комисија на која учествуваше, а потоа не беше достапен за одговор.
Во ВМРО-ДПМНЕ ни рекоа дека ќе ја објават листата со донатори на крајот на годината, кога ќе ја достават и завршната сметка.
– Добивме писмо од Државниот завод за ревизија и во согласност со Законот ги доставивме сите барани податоци – вели Миле Јанаќиески, шеф на кабинетот на Никола Груевски.
Во партијата велат дека се финансираат од донации и од членарина. Членарината е 100 денари месечно, а од плаќање се ослободени невработените и социјалните случаи.
Роза Топузова-Каревска, генерална секретарка на ЛДП, се жали дека партијата ретко добива донации, откако е на власт.
– Се смета дека функционира буџетското финансирање и дека нема потреба за дополнителни средства. Затоа моравме да воведеме огромни членарини за функционерите од нашата партија. Тие треба да плаќаат 5 отсто од платата. Јас како пратеничка давам 1.000 денари месечно – вели Каревска. Од неа исто така побаравме увид во партискиот регистар.
Портпаролката на ДУИ, Ермира Мехмети, вели дека нивната партија е транспарентна и оти секој може да се информира како се финансира.
– За финансиите во партијата е одговорен Гзим Острени. За жал, тој е на пат во странство, па ќе мора да го почекате за да се договорите – ни рече Мехмети.
И во ДПА велат дека се транспарентна партија, која им дозволува на сите заинтересирани да направат увид во финансиското работење. Но, тие не замолија да не ги објавуваме имињата на фирмите што ги помагаат за да немаат последици.
Државниот завод за ревизија планира овој месец да почне да го претресува финансиското работење на партиите.
– Во согласност со програмата за 2005 година, потпишана од главниот државен ревизор Методија Тошевски, контрола ќе се врши само во трите партии со најголем обрт на средства – СДСМ, ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ. Ревизијата ќе почне до крајот на јуни, а резултати може да се очекуваат кон крајот на август или во почетокот на септември – изјави портпаролот на Заводот, Мијалче Дургутов.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Брисел со поддршка за Данска и Гренланд; Фон Дер Лајен порача: Царините на Трамп се закана за трансатлантските односи
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предупреди на опасноста од воведување царини, кои, според неа, би ги поткопале трансатлантските односи.
Во објава на социјалните мрежи нагласи дека територијалниот интегритет и суверенитетот се основни начела на меѓународното право, клучни за Европа и за меѓународната заедница во целина.
Фон дер Лајен исто така истакна дека Европската унија стои во целосна солидарност со Данска и народот на Гренланд. Наведе дека дијалогот останува клучен и дека ЕУ е посветена на унапредување на процесот што веќе беше започнат минатата недела меѓу Кралството Данска и САД.
„Европа ќе остане обединета, координирана и посветена на зачувување на својот суверенитет“, порача таа.
Territorial integrity and sovereignty are fundamental principles of international law.
They are essential for Europe and for the international community as a whole.
We have consistently underlined our shared transatlantic interest in peace and security in the Arctic, including…
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 17, 2026
Претседателот на САД, Доналд Трамп, претходно најави бран зголемување на царините за европските сојузници додека на САД не им биде дозволено да го купат Гренланд.
Во објава онлајн на „Тру соушал“, Трамп рече дека царините од 10 отсто ќе стапат во сила на 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска. Овие царини ќе се зголемат на 25 проценти на 1 јуни и ќе продолжат да важат додека не се постигне договор за купување на Гренланд од страна на САД, рече Трамп.
Трамп обвини неколку европски земји дека играат „многу опасна игра“ во Гренланд, велејќи дека „светскиот мир е во прашање“.
„Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Обединетото Кралство, Холандија и Финска отидоа во Гренланд со непозната цел. (…) Овие земји, играјќи ја оваа многу опасна игра, презедоа неприфатлив ризик“, напиша американскиот претседател во долг пост на својата социјална мрежа.
„Со години ја субвенциониравме Данска, како и сите земји од Европската Унија и другите, со тоа што не им наплаќавме царински давачки или какви било други форми на компензација. Сега, по еден век, време е Данска да возврати – светскиот мир е во прашање! Кина и Русија го сакаат Гренланд, а Данска не може ништо да направи во врска со тоа. Тие моментално го штитат со два тима кучиња, од кои едниот беше додаден неодамна.
Само Соединетите Американски Држави, под ПРЕТСЕДАТЕЛОТ ДОНАЛД Џ. ТРАМП, можат да ја играат оваа игра – и тоа многу успешно! Никој нема да го допре ова свето парче земја, особено затоа што националната безбедност на Соединетите Американски Држави и безбедноста на светот како целина се во прашање“, се вели во објавата на Трамп.
Регион
Европската комисија повторно бара истрага за можната употреба на звучен топ на протестите во Белград
Европската комисија уште еднаш ги повика српските власти да спроведат брза, транспарентна и веродостојна истрага за наводната употреба на звучен топ за време на антивладиниот протест во Белград на 15 март 2025 година, јави Радио Слободна Европа (РСЕ).
Повикот доаѓа откако европските медиуми повторно го покренаа прашањето, а Политико објави дека српските разузнавачки служби, во соработка со руската ФСБ, тестирале звучни уреди на кучиња во обид да утврдат дали е користено звучно оружје врз демонстрантите.
Во извештајот што српскиот претседател Александар Вучиќ го презентирал, се тврди дека уредите не предизвикале реакции кај животните, па оттука било заклучено дека звучен топ не бил користен на протестот. Руската страна не коментираше за извештајот, пренесе РСЕ.
Во изјавата на Европската комисија се нагласува дека „односите со Русија не можат да продолжат како и досега, особено кога се работи за безбедносни прашања“, и се потсетува дека властите имаат обврска да ги заштитат демонстрантите од повреди и насилство.
Српските власти подоцна признаа дека полицијата поседува звучни уреди, но тврдат дека „никогаш не биле употребени“.
Демонстрантите сведочеле за силни и необични звуци, вибрации и здравствени тегоби по протестот – како вртоглавици, несвестица, покачен притисок и нарушувања на слухот.
Настанот го истражува и Европскиот суд за човекови права.
Фото: ЕПА
Свет
„Нема да дозволиме уцени“ – се нижат реакции по најавата на Трамп за воведување царини за некои европски земји
Претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта изјави дека ќе излезат со заеднички одговор како реакција на новата закана на Доналд Трамп за воведување царини кон некои европски земји поради Гренланд.
Говорејќи на прес-конференција одржана непосредно по објавата на Трамп, Кошта порача: „Европската унија секогаш ќе биде многу цврста во одбраната на меѓународното право… кое, секако, започнува внатре во територијата на земјите членки на Европската унија“.
Нема да дозволиме уцени
Во меѓувреме, шведскиот премиер Улф Кристерсон реагираше на новите закани со царини што ги изнесе Доналд Трамп, а со кои е засегната и Шведска, пренесе „Дагенс Нихетер“.
„Нема да дозволиме уцени. Само Данска и Гренланд одлучуваат за прашањата што се однесуваат на Данска и Гренланд“, порача Кристерсон. „Секогаш ќе се залагам за мојата земја и за нашите сојузнички соседи“, додаде тој.
Премиерот наведе и дека по ова прашање започнал дијалог со другите земји членки на Европската унија.
Норвешка: Царините не се поврзани со безбедноста на Арктикот
Норвешкиот министер за надворешни работи Еспен Барт Еиде, пак, изјави дека не разбира зошто американскиот претседател Доналд Трамп ги поврзува зголемените царини со безбедносната состојба на Арктикот.
„Постои широк консензус во НАТО за потребата од зајакнување на безбедноста на Арктикот, вклучително и на Гренланд. Не сметаме дека прашањето за царините припаѓа во овој контекст“, напиша Еиде во коментар за НТБ.
Британија: Царините целосно погрешни, Гренланд е дел од Данска
Британскиот премиер Кир Стармер рече дека царините се „целосно погрешни“. Тој нагласи дека Гренланд е дел од Данска и дека „неговата иднина е прашање на Гренланѓаните и Данците“.
Во изјавата го појасни ставот на Обединетото Кралство: „Нашиот став за Гренланд е многу јасен – тој е дел од Кралството Данска и неговата иднина е прашање на Гренланѓаните и Данците. Исто така, јасно ставивме до знаење дека арктичката безбедност е важна за целиот НАТО и дека сојузниците треба да направат повеќе заедно за да се соочат со заканата од Русија во различни делови на Арктикот. Примената на царини врз сојузниците поради стремежот кон колективната безбедност на сојузниците на НАТО е целосно погрешна. Секако, директно ќе се позанимаваме со ова прашање со американската администрација.“
Макрон: Неприфатливо
Францускиот премиер, Емануел Макрон најавата за царините ја нарече неприфатлива. Порача дека европските лидери нема да бидат под влијание на заплашување или закани.
Данска: Изненадени сме
Данскиот министер за надворешни работи, Ларс Леке Расмусен, ја нарече изненадување најавата на Доналд Трамп за воведување царини и нагласи дека Данска е во тесна комуникација со Европската унија по ова прашање.
Во објава онлајн на „Тру соушал“, Трамп рече дека царините од 10 отсто ќе стапат во сила на 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска. Овие царини ќе се зголемат на 25 проценти на 1 јуни и ќе продолжат да важат додека не се постигне договор за купување на Гренланд од страна на САД, рече Трамп.
Трамп обвини неколку европски земји дека играат „многу опасна игра“ во Гренланд, велејќи дека „светскиот мир е во прашање“.

