Свет
Партиите ги кријат финансиерите
Политичките партии ги кријат изворите на приходи како змијата нозете. И покрај законската обврска за транспарентност, досега ниедна од нив не го објавила списокот со донатори, фирми и поединци.
НЕТРАНСПАРЕНТНОСТ
Политичките партии ги кријат изворите на приходи како змијата нозете. И покрај законската обврска за транспарентност, досега ниедна од нив не го објавила списокот со донатори, фирми и поединци.
По нашето барање да ни дозволат увид во регистарот на донации, СДСМ не одговори, ВМРО-ДПМНЕ се согласи, но дури на крајот на годината, ЛДП се пожали дека ретко им донираат, а ДУИ и ДПА ветија дека наскоро ќе ни закажат термин.
“Финансирањето на политичките партии е јавно и транспарентно. Изворите на финансирање на политичките партии, како и нивните расходи, исто така се јавни и транспарентни. Секој граѓанин или член на политичка партија има право на еднаков пристап во увидот на финансирањето на партијата.”
Така пишува во Законот за финансирање на политички партии, донесен во октомври минатата година, со кој партиите се обврзаа да водат јавни регистри со сите донации што ќе легнат на нивните сметки. Законот предвидува казна од 100.000 до 300.000 денари за партијата што нема да достави извештај за донациите до Државниот завод за ревизија, но нема казна за тие што на граѓаните нема да им дозволат увид во регистарот.
Откако го прашавме за начинот на финансирање на партијата, Борис Кондарко, портпарол на СДСМ, не упати кај генералниот секретар Никола Ќуркчиев. Тој прво не замоли да почекаме да заврши седницата на собраниската комисија на која учествуваше, а потоа не беше достапен за одговор.
Во ВМРО-ДПМНЕ ни рекоа дека ќе ја објават листата со донатори на крајот на годината, кога ќе ја достават и завршната сметка.
– Добивме писмо од Државниот завод за ревизија и во согласност со Законот ги доставивме сите барани податоци – вели Миле Јанаќиески, шеф на кабинетот на Никола Груевски.
Во партијата велат дека се финансираат од донации и од членарина. Членарината е 100 денари месечно, а од плаќање се ослободени невработените и социјалните случаи.
Роза Топузова-Каревска, генерална секретарка на ЛДП, се жали дека партијата ретко добива донации, откако е на власт.
– Се смета дека функционира буџетското финансирање и дека нема потреба за дополнителни средства. Затоа моравме да воведеме огромни членарини за функционерите од нашата партија. Тие треба да плаќаат 5 отсто од платата. Јас како пратеничка давам 1.000 денари месечно – вели Каревска. Од неа исто така побаравме увид во партискиот регистар.
Портпаролката на ДУИ, Ермира Мехмети, вели дека нивната партија е транспарентна и оти секој може да се информира како се финансира.
– За финансиите во партијата е одговорен Гзим Острени. За жал, тој е на пат во странство, па ќе мора да го почекате за да се договорите – ни рече Мехмети.
И во ДПА велат дека се транспарентна партија, која им дозволува на сите заинтересирани да направат увид во финансиското работење. Но, тие не замолија да не ги објавуваме имињата на фирмите што ги помагаат за да немаат последици.
Државниот завод за ревизија планира овој месец да почне да го претресува финансиското работење на партиите.
– Во согласност со програмата за 2005 година, потпишана од главниот државен ревизор Методија Тошевски, контрола ќе се врши само во трите партии со најголем обрт на средства – СДСМ, ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ. Ревизијата ќе почне до крајот на јуни, а резултати може да се очекуваат кон крајот на август или во почетокот на септември – изјави портпаролот на Заводот, Мијалче Дургутов.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Албанија на суд поради ВИ министерката: Актерка ја тужи владата за злоупотреба на нејзиниот лик
Албанската министерка – првиот виртуелен државен функционер во светот, би можела да остане без својот препознатлив лик, откако актерката врз чии карактеристики е создаден дигиталниот аватар поднесе тужба против Владата на Албанија.
Премиерот Еди Рама во август 2025 година најави можност за именување министер или премиер заснован на вештачка интелигенција, а веќе во септември беше претставена Диела – вештачка функционерка задолжена за борба против корупцијата во јавните набавки.
Диела претходно беше позната како чат-бот на државниот портал e-Albania, а нејзиниот дигитален лик и глас биле креирани според актерката Анила Биша, врз основа на договор кој истекол на 31 декември 2025 година. Откако Диела добила министерска функција, нејзиниот лик бил прикажан и во обраќање до парламентот што се пренесувало низ целиот свет.
Според локалните медиуми, Биша поднела тужба против Владата, премиерот, приватната компанија која учествувала во проектот и Националната агенција за информациско општество (AKSHI). Таа тврди дека владата продолжила да го користи нејзиниот лик и по истекот на договорот, и надвор од дозволената намена, која била ограничена само на платформата e-Albania.
Во судските документи, Биша бара итна забрана за натамошна употреба на нејзиниот лик додека трае судскиот процес, наведувајќи дека неовластеното користење ѝ нанело значителна и непоправлива штета.
Во претходен телевизиски настап, Биша изјавила дека за потребите на системот снимала обемни аудио и видео материјали за ограничен временски период и за симболичен надомест, но никогаш не дала согласност за други форми на користење.
Портпаролката на албанската влада, Мањола Хаса, изјави дека Албанија е демократска држава во која граѓаните имаат право да покренат судски постапки против институциите. Таа додаде дека владата смета дека тужбата е неоснована, но е подготвена спорот да се реши пред суд, пренесе „Политико“.
Свет
Мерц: Германците не работат доволно и земаат многу боледување, мора да го смениме тоа
Германскиот канцелар, Фридрих Мерц, влезе во ризичен политички судир со работна сила од околу 46 милиони луѓе, пишува „Политико“. Неговата порака, накратко, е: престанете да бидете мрзливи.
Во последните недели, Мерц тврдеше дека Германците не работат доволно и земаат премногу боледување, што го забавува економскиот раст.
Ваквата порака не е најмудриот политички потег во клучна година на регионални избори, дури и во земја чија традиционална слика за себе се базира на трудољубивост и напорна работа како морални императиви, според „Политико“.
Повикот на Мерц за повеќе работа доаѓа додека тој се бори да ја оживее долгогодишната стагнирана економија на Германија и да промовира пазарни политики за зголемување на конкурентноста, делумно преку решавање на недостигот на квалификувана работна сила во земјата и низ цела ЕУ.
Но, пораката доаѓа и во политички чувствително време пред серијата државни избори кои се сметаат за клучен тест за националното расположение, бидејќи неговата конзервативна партија се бори со растечката крајна десница, објавува „Политико“.

Сепак, канцеларот не го напушти својот речиси прекорувачки тон кон своите сонародници.
„Вкупната продуктивност на нашата национална економија не е доволно висока“, рече Мерц во неодамнешниот говор пред претставниците на индустријата во источна Германија, истакнувајќи ја работата со скратено работно време како проблем.
„Да бидам уште поотворен: рамнотежата помеѓу работата и приватниот живот и четиридневната работна недела нема да бидат доволни за да се одржи сегашното ниво на просперитет на нашата земја. Затоа мора да работиме понапорно.“
За време на неодамнешниот предизборен митинг во југозападната покраина Баден-Виртемберг, каде што конзервативците водат со едноцифрена разлика пред изборите на 8 март, Мерц го повтори својот став. Тој го осуди бројот на денови за боледување што вработените Германци ги земаат во просек – речиси три недели годишно, што, според него, е далеку над просекот на ЕУ.
„Дали е ова навистина точно? Дали е ова навистина потребно?“ Мерц праша, стискајќи ја тупаницата. „Можеме ли да разговараме за тоа како да создадеме подобри стимулации за луѓето да работат наместо да земаат боледување кога се болни?“ Тој додаде: „Во оваа Сојузна Република Германија, заедно мора да постигнеме поголем економски импакт отколку што имаме во моментов.“
Според неодамнешните бројки од националниот завод за статистика, Германците се на самото дно во Европската Унија во однос на просечните неделни работни часови.
Голем дел од причината лежи во фактот дека процентот на германски работници кои работат со скратено работно време е на рекордно високо ниво. Конзервативците на Мерц неодамна предложија мерка за зголемување на вкупниот број работни часови со укинување на „законското право“ на работа со скратено работно време, освен ако вработениот нема посебна причина, како што е грижа за деца или понатамошно образование.
Предлогот – насловен како „Нема законско право на животен стил со скратено работно време“ – ги налути многу Германци. Многу Германки, кои се многу посклони од мажите да работат со скратено работно време, се особено погодени.
„Ова не е начинот на живот што го избрав“, изјави жена од Рајнска област-Пфалц, западната покраина каде што се одржуваат избори на 22 март, за германската јавна телевизија, објаснувајќи дека се грижи за својот син и мајка.
Изјавите на Мерц за работа со скратено работно време и боледување беа исто така нашироко исмејувани на социјалните медиуми, каде што Германците ја претворија фразата „начин на живот со скратено работно време“ во голем број популарни мемиња.
„Сè уште можам да работам!“ се слуша глас во вирално видео кое прикажува сцена од комедијата од 1975 година „Монти Пајтон и Светиот Грал“, во која витез кој штотуку ги изгубил екстремитетите во битка изјавува дека сè уште сака да се бори. „Само испратете ми е-пошта!“ гласот продолжува. „Дајте ми нешто да напишам!“.
На врвот на листата на земји со најмногу работни часови во ЕУ е Грција, земја чиј народ беше презиран од многу германски конзервативци како мрзлив за време на европската должничка криза пред повеќе од една деценија. Мерц сега ја истакнува Грција како еден вид модел, иако продуктивноста на германската работна сила останува значително повисока.
За време на посетата на Берлин минатата година од страна на конзервативниот грчки премиер Киријакос Мицотакис, Мерц ја пофали Атина за дерегулацијата на пазарот на трудот, што овозможува шестдневна работна недела.
„Им препорачувам на сите во Германија кои мислат дека е ужасно и неразумно да се работи 40 часа неделно… да ја погледнат Грција“, рече Мерц, стоејќи до Мицотакис. „Секако можеме да научиме нешто од Грција во тој поглед.“
Но, со оглед на силниот отпор кон ваквите предлози во Германија – и фактот дека Мерц владее во коалиција со централно-левичарската Социјалдемократска партија (СПД), која ги штити постојните трудови прописи – канцеларот има малку непосредни решенија за хроничниот недостиг на квалификувана работна сила и стагнацијата на продуктивноста.
Всушност, понепосредниот проблем на Мерц можеби не е електоратот кој е апатичен кон работата, туку растечкиот недостиг на работни места во индустрискиот сектор кој долго време е двигател на извозно ориентираната економија. Стапката на невработеност во Германија неодамна надмина 3 милиони, достигнувајќи го највисокото ниво за 12 години.
„Веќе презедовме многу мерки за да ѝ помогнеме на економијата“, објави Мерц на платформата X откако беа објавени бројките. „Но, тоа не е доволно“.
фото/Depositphotos
Европа
(Видео) Украинците нападнаа руска рафинерија на 2.000 километри од границата, се шират снимки
Украински дронови предизвикаа пожар во рафинерија за нафта во северозападна Русија, на околу 2.000 километри од украинската граница.
Ројтерс објави дека утрово избувнал пожар во рафинерија за нафта во сопственост на руската компанија Лукоил во близина на градот Ухта во руската република Коми, изјави шефот на регионот, Ростислав Голдштејн. Никој не е повреден, а службите за итни случаи работат на местото на настанот, изјави Голдштејн на апликацијата Телеграм.
Russian Telegram channels report a drone attack and subsequent fire at Ukhta oil refinery plant in Ukhta, Komi region of Russia.
It's located over 2,000 km from the Ukrainian border. pic.twitter.com/ATCEcdkMCH— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) February 12, 2026
Пожарот избувнал откако украинските дронови погодиле инфраструктура која се смета за стратешки важна за снабдувањето со гориво во Русија, како дел од засилениот напад врз енергетската инфраструктура по краткото затишје за време на мировните преговори минатиот месец. Украинските власти, вклучувајќи го и претседателот Зеленски, постојано повторуваат дека нападите врз руските рафинерии за нафта се „најдобрите санкции“.
Meanwhile in Russia’s Ukhta.
The local refinery keeps getting hit by drones as we speak.
1,800 km away from the Ukrainan border. pic.twitter.com/TZMDIrIIg6
— Illia Ponomarenko 🇺🇦 (@IAPonomarenko) February 12, 2026
Снимки од густи облаци од црн чад над областа на рафинеријата Ухта веднаш по нападот циркулираат на социјалните медиуми, илустрирајќи го обемот на инцидентот и влијанието на нападот далеку на руска територија.

