Свет
Партиите ги кријат финансиерите
Политичките партии ги кријат изворите на приходи како змијата нозете. И покрај законската обврска за транспарентност, досега ниедна од нив не го објавила списокот со донатори, фирми и поединци.
НЕТРАНСПАРЕНТНОСТ
Политичките партии ги кријат изворите на приходи како змијата нозете. И покрај законската обврска за транспарентност, досега ниедна од нив не го објавила списокот со донатори, фирми и поединци.
По нашето барање да ни дозволат увид во регистарот на донации, СДСМ не одговори, ВМРО-ДПМНЕ се согласи, но дури на крајот на годината, ЛДП се пожали дека ретко им донираат, а ДУИ и ДПА ветија дека наскоро ќе ни закажат термин.
“Финансирањето на политичките партии е јавно и транспарентно. Изворите на финансирање на политичките партии, како и нивните расходи, исто така се јавни и транспарентни. Секој граѓанин или член на политичка партија има право на еднаков пристап во увидот на финансирањето на партијата.”
Така пишува во Законот за финансирање на политички партии, донесен во октомври минатата година, со кој партиите се обврзаа да водат јавни регистри со сите донации што ќе легнат на нивните сметки. Законот предвидува казна од 100.000 до 300.000 денари за партијата што нема да достави извештај за донациите до Државниот завод за ревизија, но нема казна за тие што на граѓаните нема да им дозволат увид во регистарот.
Откако го прашавме за начинот на финансирање на партијата, Борис Кондарко, портпарол на СДСМ, не упати кај генералниот секретар Никола Ќуркчиев. Тој прво не замоли да почекаме да заврши седницата на собраниската комисија на која учествуваше, а потоа не беше достапен за одговор.
Во ВМРО-ДПМНЕ ни рекоа дека ќе ја објават листата со донатори на крајот на годината, кога ќе ја достават и завршната сметка.
– Добивме писмо од Државниот завод за ревизија и во согласност со Законот ги доставивме сите барани податоци – вели Миле Јанаќиески, шеф на кабинетот на Никола Груевски.
Во партијата велат дека се финансираат од донации и од членарина. Членарината е 100 денари месечно, а од плаќање се ослободени невработените и социјалните случаи.
Роза Топузова-Каревска, генерална секретарка на ЛДП, се жали дека партијата ретко добива донации, откако е на власт.
– Се смета дека функционира буџетското финансирање и дека нема потреба за дополнителни средства. Затоа моравме да воведеме огромни членарини за функционерите од нашата партија. Тие треба да плаќаат 5 отсто од платата. Јас како пратеничка давам 1.000 денари месечно – вели Каревска. Од неа исто така побаравме увид во партискиот регистар.
Портпаролката на ДУИ, Ермира Мехмети, вели дека нивната партија е транспарентна и оти секој може да се информира како се финансира.
– За финансиите во партијата е одговорен Гзим Острени. За жал, тој е на пат во странство, па ќе мора да го почекате за да се договорите – ни рече Мехмети.
И во ДПА велат дека се транспарентна партија, која им дозволува на сите заинтересирани да направат увид во финансиското работење. Но, тие не замолија да не ги објавуваме имињата на фирмите што ги помагаат за да немаат последици.
Државниот завод за ревизија планира овој месец да почне да го претресува финансиското работење на партиите.
– Во согласност со програмата за 2005 година, потпишана од главниот државен ревизор Методија Тошевски, контрола ќе се врши само во трите партии со најголем обрт на средства – СДСМ, ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ. Ревизијата ќе почне до крајот на јуни, а резултати може да се очекуваат кон крајот на август или во почетокот на септември – изјави портпаролот на Заводот, Мијалче Дургутов.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кинези во Австралија обвинети за шпионажа
Двајца кинески државјани се обвинети за шпионирање на будистичка група во Австралија, по налог на кинеско министерство. Станува збор за 25-годишен маж и 31-годишна жена кои, доколку бидат осудени, се соочуваат со максимална казна од 15 години затвор, пишува DW.
Австралиската федерална полиција вели дека дуото, заедно со друга Кинезинка која беше обвинета минатиот август, тајно собирале информации за будистичката група Гуан Јин Чита во главниот град Канбера. Се верува дека активностите биле извршени по налог на кинеското Министерство за јавна безбедност, главната полициска агенција во земјата.
Групата Гуан Јин Чита се смета за култ од страна на властите во Пекинг. Групата ги опишува своите цели како охрабрување на „луѓето да рецитираат будистички списи, да практикуваат ослободување на животот и да даваат големи завети за да им помогнат на повеќе луѓе“.
Ова е втор пат кинески државјани да бидат обвинети според законите за странско мешање донесени во 2018 година, а уапсената двојка е четвртото и петтото лице обвинето според законот.
Полицијата соопшти дека ја започнала истрагата минатата година по дојава од Австралиската безбедносна разузнавачка организација (ASIO). „Бројни странски режими ги следат, малтретираат и заплашуваат членовите на нашата дијаспора“, рече шефот на ASIO, Мајк Бургес, во соопштение објавено заедно со полицијата.
„Овој вид однесување е целосно неприфатлив и ние нема да го толерираме“, додаде тој, истакнувајќи дека странското мешање е една од најголемите безбедносни грижи на Австралија. „Сложената, предизвикувачка и променлива безбедносна средина станува сè подинамична, разновидна и нарушена“, рече Бургес.
фото/Depositphotos
Регион
(Фото) Немири во Албанија: Демонстрантите фрлаа молотови коктели врз полицијата
Албанската полиција уапси 21 лице по вчерашниот протест на опозицијата во Тирана, кој прерасна во насилство пред канцеларијата на премиерот и зградата на парламентот. Меѓу уапсените беа седум малолетници, а демонстрантите фрлаа молотови коктели и пиротехнички средства кон полицијата и владините згради, на што полицајците одговорија со солзавец и водни топови, објави Лајмифундит.

Police officers move away from a fire during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
Демонстрантите, поддржувачи на опозициската Демократска партија, се собраа вчера попладне на Булеварот на народните херои пред седиштето на владата. Потоа собирот се пресели во парламентот, каде што запаливи предмети, пиротехнички средства и разни тврди предмети беа фрлани кон полицијата и владините згради во текот на целиот протест.

Opposition supporters clash with police officers during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
Полицијата извести дека во насилството се повредени 16 полицајци. Сите се хоспитализирани и се надвор од животна опасност. Според полицијата, повеќето од уапсените демонстранти претходно биле познати по учество во слични протести. Имињата на 14 возрасни уапсени лица се објавени, додека идентитетот на седум малолетници не е објавен.

Firefighters extinguish a fire outside the Prime Minister’s office during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
По истрагата спроведена во соработка со обвинителството, полицијата објави дека уапсените се товарат за голем број кривични дела, вклучувајќи напад врз службено лице, нанесување тешки телесни повреди, нарушување на јавниот ред и мир, уништување на имот со пожар, спротивставување на службено лице и кршење на правилата за експлозивни и запаливи материјали.

Opposition supporters use umbrellas to protect themselves from a water cannon during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
Европа
Украинците уништуваат руски дронови за неколку секунди со ласери
Украинските инженери развија и успешно тестираа нов ласерски систем за воздушна одбрана познат како Sunray, кој може ефикасно да уништи руски беспилотни летала и чини значително помалку од споредливите западни системи, објавува The Atlantic.
Според новинарот Сајмон Шустер, кој присуствуваше на тестот, системот Sunray наликува на аматерски телескоп опремен со камери и може да се монтира на покривот на обичен пикап. Оружјето работи тивко и не емитува видлива светлина. За време на демонстрацијата, ласерот го запалил дронот за неколку секунди, кој потоа се урна на земја.
Програмерите рекоа дека системот е развиен во текот на околу две години и чинел неколку милиони долари. Очекуваната цена на една единица се проценува на неколку стотици илјади долари. За споредба, ласерскиот систем Helios, развиен од Lockheed Martin за американската морнарица, е произведен според договор вреден 150 милиони американски долари.
Од безбедносни причини, името на компанијата што стои зад развојот не беше откриено. Павло Јелизаров, заменик-командант на украинските воздухопловни сили, ја нагласи потребата од зачувување на скапите западни ракети, кои често се користат за соборување на релативно евтини беспилотни летала.
Споредувајќи ја употребата на западните ракети против руските беспилотни летала, тој рече: „Секако, можете да транспортирате компири во Бентли. Но, тоа веројатно не е најпаметниот начин да се заврши работата.“ „Многу американски компании се водени од парите. За нив, тоа е работа. Тие ја работат и се платени за неа. Кај нас, постои уште една компонента во игра: потребата за преживување. Затоа сме побрзи“, додаде Јелизаров.

