Свет
Агрон Бајрами испумпал 800.000 евра од Министерството за економија
Владата на Бучковски пред заминување е во паника, откако Агрон Бајрами, поранешен сопственик на струшката пилана „Караорман“, минатата недела испумпал 800.000 евра од државниот буџет, дознава „Време“.
УШТЕ ЕДНО СОМНИТЕЛНО ПРАЗНЕЊЕ НА ДРЖАВНИОТ БУЏЕТ
Мирче Котевски
Владата на Бучковски пред заминување е во паника, откако Агрон Бајрами, поранешен сопственик на струшката пилана „Караорман“, минатата недела испумпал 800.000 евра од државниот буџет, дознава „Време“. Неговиот судски извршител пратил налог за извршување со кој парите преку три трансакции биле извлечени од сметката на Министерството за економија, а на државно конто е создадена огромна и непланирана финансиска дупка.
Парите од Министерството за економија пред неколку дена биле префрлени на сметката на судскиот извршител Алберто Ребула, а веќе наредниот ден тој ги проследил кај својот клиент. Сите во Владата и во Министерството за економија потврдија дека 800 илјади евра веќе се во рацете на физичко лице, а министерот за економија Бесими за случајот вчера итно ја информирал Владата во заминување.
Приказната почнала пред 11 години кога Бајрами од Агенцијата за приватизација ја купил фирмата во стечај „Караорман“. По затворањето на стечајната постапка, во 1996 година Бајрами почнал да работи со струшката пилана, но речиси шест години подоцна општината Струга му ги замрсила сметките откако судски докажала дека таа е сопственик на имотот на пиланата, а не е државата преку Агенцијата за приватизација. Откако во 2001 година, Бајрами сфатил дека ќе има имотно-правни проблеми со општината и тешкотии во управувањето на фирмата, решил да ја тужи Агенцијата за приватизација дека таа му продала фирма со спорна сопственост и побарал државата да му ги врати парите. Иако проценетиот капитал на „Караорман“ изнесувал околу 3 милиони тогашни германски марки, тој, за да стане сопственик, платил само 1,5 милион марки. Сепак, во 2002 година Основниот суд во Скопје ја отфрла тужбата на Бајрами со образложение дека е застарено побарувањето. Сепак, Апелацискиот суд во ноември лани донел одлука Агенцијата за приватизација да му врати на Бајрами точно 786.355,66 евра врз основа на раскинувањето на договорот за продажба на „Караорман“. По законското згаснување на Агенцијата за приватизација од пред две години нејзиниот имот, надлежностите, правата и обврските беа распределени кај Министерството за економија, Министерството за финансии, ПИОМ и кај Јавното претпријатие за станбен и деловен простор. Така, токму ресорот на Бесими бил тој што морал да ја исплати огромната сума на Бајрами.
За извршителот Ребула не е спорно дека државата морала да ги исплати парите, туку проблемот што настанал во државните институции бил кое министерство да го направи тоа. Доколку не се постапело по налогот, сметката на Министерството за економија веднаш ќе била блокирана.
Во Министерството за економија се правдаат дека немале никаков правен лек или инструмент за да го спречат одлевањето на парите. Со налозите за извршување и со новиот Закон за судско извршување, кој стапи во сила во мај годинава, велат високи владини функционери, допрва може државата да има огромни проблеми бидејќи случаи што се влечеле една деценија сега може да го испразнат буџетот. Владата констатирала дека во септември државната каса ќе мора да претрпи ребаланс, а Министерството за правда да врши надзор на судскиот извршител во случајот. Јавното правобранителство побарало Врховниот суд итно да изврши ревизија на целата судска постапка.
Барјамисезадолжувалзадагокупи „Караорман“
Во текот на процесот на приватизација Бајрами за да ја откупи фабриката зел поголема сума заем кај повеќе физички лица. Најголемиот изнесувал 300.000 долари. По приватизацијата Бајрами не можел да ги врати долговите, по што почнал да ги распродава машините. Пропаѓањето на АД „Караорман“ продолжи во 2000 година кога Основниот суд од Струга донел пресуда во корист на општината Струга, со која и се признава правото на сопственост на недвижниот имот на фирмата. Во 2002 година повторно е отворена стечајна постапка, по што биле утврдени побарувањата на тогашните доверители. Сепак, стечајната постапка била запрена поради немање средства за намирување на побарувањата на доверителите. Фирмата АД „Караорман“ од Струга е избришана од судскиот регистар.
Таму беа вработени околу 200 луѓе.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

