Новопечени бизнисмени, нотари, адвокати, вработени во катастар, чиновници по подрачните единици по општините е криминалниот синџир што со години беспрекорно функционира и го гради она што го викаме урбанистичка мафија.

КАКО ФУНКЦИОНИРА УРБАНИСТИЧКАТА МАФИЈА?

Новопечени бизнисмени, нотари, адвокати, вработени во катастар, чиновници по подрачните единици по општините е криминалниот синџир што со години беспрекорно функционира и го гради она што го викаме урбанистичка мафија. „Фи-ком“ е најверојатно првата така изградена пирамида што падна. Се претпоставува дека наскоро ќе има уште. Оштетени граѓани веќе одат по редакции и во полиција и пријавуваат слични вакви шеми во кои се замешани и други градежни претпријатија.

Се нижат приказните за тоа како на сопственик на веќе вселен стан, по неколку месеци некој му чука на вратата со документ дека токму тој треба тука да живее.

Според познавачите на состојбите, се работи за системска грешка, за непрецизни закони и неконтролирани обврски, за дупки во законот, кои нотарите, адвокатите, државните чиновничиња заштитени од одредени политичари навремено ги увиделе и шемата проработила. Во период од 12 години, кога обвинителството и другите истражни органи работеле онака како што работеле, шемата зела замав, а првата пирамида падна дури годинава. Сопственикот на „Фи-ком“ е во затвор, банката е обезбедена со хипотеката, нотарите си молчат, државните чиновници навремено си го зеле својот дел. На улица останаа само граѓаните и недоизградените згради, кои, очигледно, со години ќе зјаат така празни и недоизградени.

Кој ќе ги заштити граѓаните?

Затоа, велат експертите, се работи за системска грешка, која брзо ќе мора да се реши, некои закони ќе мора да претрпат измени за да може граѓанинот да биде заштитен. Во случајот со „Фи-ком“ во сите фази од градбата на неговите 12 згради во Скопје, од кои осум се уште се градат, од авион се гледаат кршењето на законите и лажното заверување на таквите трансакции по нотари и по општини и покрај очигледните непочитувања на законските обврски.

Шемата почнува уште со самата парцела, кога градежните фирми добиваат градежна дозвола на име на сопственикот на парцелата. Значи тие ви продаваат стан, а не се сопственици ни на земјата на која ја градат зградата. Се разбира, и за тоа имаат решение – нотарски договор. На ред доаѓаат муштериите, кои со 30 отсто од цената на станот здружуваат средства за стан. Значи тие не купуваат стан, туку стануваат соинвеститори, а тоа значи дека со инвеститорот влегуваат во поделба и на профитот и на загубата.

Тука е втората дупка што урбанистичката мафија ја користи. Патот продолжува понатаму. Зградата почнува да се гради со тие 30 отсто, се оди во банка, се дава под залог она што е почнато, се добива кредит и се почнува нова зграда. И за таа зграда се наоѓаат муштерии за здружување средства од по 30 отсто за да се почне трета. И така.

Во меѓувреме, големите газди наоѓаат наивни граѓани што пресреќни од понудата даваат пари во кеш. Ако платиш во кеш и ако ја платиш целата сума, еден квадрат стан ќе те чини 500 евра. Според законот, при купопродажба на стан максималната сума за плаќање во кеш е 15.000 евра, се друго треба да оди преку банка.

Значи, уште едно избегнување на плаќање на данокот.