Свет
ЕСМ погрешно се приватизира
Владата, советувана од својата комисија за преобразба на „Електростопанство на Македонија“, со продажбата на 90 отсто од акциите на компанијата донесе уште една сосема погрешна одлука пред најавениот процес на приватизација.
Мирче Котевски
Владата, советувана од својата комисија за преобразба на „Електростопанство на Македонија“, со продажбата на 90 отсто од акциите на компанијата донесе уште една сосема погрешна одлука пред најавениот процес на приватизација. Очигледно и најмалите очекувања дека извршната власт ќе го напушти стариот систем на катастрофални одлуки во овој процес, биле нереални и премногу оптимистички. Вака Влатко Чинговски, претседател на Здружението на енергетичарите (ЗЕМАК) и член на Извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ, го критикува избраниот модел според кој ќе се продава најголемата државна фирма.
у Како ја браните тезата дека начинот на продажба на дистрибуцијата е несреќен и погрешен чекор на Владата?
– Продажбата на 90 отсто од акциите на АД ЕСМ едноставно значи замена на државниот монопол со приватен монопол во дејност што е од јавен интерес, односно дејност од која во голема мера зависи целокупниот општествено-политички и пред се економски развој на државата. Не треба да се биде голем економист за да се знае дека полош од државниот е само приватен монопол.
Избраниот модел не е приватизација на државен имот преку влегување на стратегиски партнер во оваа област, туку проста продажба на најголемото претпријатие што се занимава со дејност од јавен интерес, дистрибуција и снабдување со електрична енергија.
у Нели со либерализацијата на енергетскиот пазар ќе паднат стравувањата дека ЕСМ може повторно да стане монопол?
Практиката покажала дека процесот на либерализацијата кон крајниот потрошувач крајно се забавува и се доведува прашање, слично како во телекомот, каде што се уште чекаме нови фиксни оператори. Со ваков начин на продажба, сопственикот на новиот приватен монопол воопшто нема да биде заинтересиран за либерализација на енергетскиот пазар, поради тоа што таа либерализација ќе значи директно намалување на неговиот профит. Од друга страна, кој друг би влегол во толку ризичен бизнис за снабдување на потрошувачите со струја кога мрежата што мора да ја користи е во целосна сопственост на друг приватен инвеститор!
Држат ли убедувањата на Владата дека новиот модел на продажба ќе биде привлечен за моќните странски инвеститори?
– И покрај тоа што Владата постојано не убедуваше дека максимализацијата на средствата добиени од продажбата на АД ЕСМ не е важна, сепак на крај по којзнае кој пат повторно го смени мислењето и сега конечно ни вели дека со продажба на 90 отсто од акциите ќе се максимизирал приходот од приватизацијата и ќе се привлечел сериозен инвеститор. Тогаш зошто не се продадат сите 100 отсто акции? Нели тогаш ќе се добијат и повеќе средства и посериозен инвеститор. Треба да ни биде јасно дека сериозноста на инвеститорот не се оценува според количеството на акциите што ќе ги купи.
Напротив. Доминантен сопственик едноставно значи поголема слобода за манипулации со бизнисот. Конечно,треба да се престане да се користи зборот инвеститор, затоа што во овој случај едноставно станува збор за купувач.
Тогаш, кое би било најдоброто решение за приватизација на компанијата?
– На инвеститорот да му се понуди заедно со откупот на 33 отсто од акциите да добие и право на управување на компанијата преку мнозинство членови во управувачкиот одбор. Да му се постават функции на цел што треба да ги исполни неговиот менаџмент, како на пример: во тек на една година да ја донесе наплатата на реални 95 отсто и да ги намали загубите за 5 отсто во првата година, со тенденција за две години да паднат на реални 7 до 9 отсто, како во сите развиени економии.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Данската премиерка: Европа мора да се вооружа со сила и одлучност
Европа мора да се вооружа со сила и одлучност за да се соочи со новиот глобален „неред“, порача данската премиерка Мете Фредериксен на почетокот на дипломатската иницијатива на Минхенската безбедносна конференција.
Голем дел од вниманието на овој важен собир е насочен токму кон Данска и нејзината делегација, а значењето на присуството на Фредериксен беше потврдено и од германскиот политичар Фридрих Мерц, кој во својот говор експлицитно ја спомена Фредериксен и поддршката што ѝ ја дава Европа.
Премиерката пристигна во Минхен во придружба на министрите за надворешни работи и одбрана, а конференцијата претставува прва значајна можност за директни разговори со претставници на САД и други партнери по дипломатската криза предизвикана од спорот околу Гренланд.
Во рамки на дипломатските активности, најавен е и состанок меѓу Фредериксен и американскиот државен секретар Марко Рубио, а една од клучните теми ќе биде токму прашањето за Гренланд.
Свет
Фински политичар до малите држави: Приклучете се кон ЕУ, тоа ви носи заштита
Во рамки на дискусијата за глобалната трговија и иднината на државите во новиот светски поредок, финскиот политичар Александар Стуб даде јасен совет за обезбедување стабилност. Според него, најдобриот рецепт за помалите држави е членство во Европската унија, додека директорката на Светската трговска организација (СТО), Нгози Окоњо-Ивеала, истакна дека и покрај критиките, постоечкиот систем покажува отпорност.
На прашањето како другите земји би требало да постапат за да си ја обезбедат иднината, Стуб полушеговито одговорил: „Приклучете се кон Европската унија – тоа ви носи заштита“, изјавил тој.
Како што посочил дека важноста на ваквите сојузи станала уште поочигледна по заканите на поранешниот американски претседател Доналд Трамп за Гренланд.
Стуб објасни дека царини не може да се воведат само за некои членки, бидејќи „тогаш царина од 25% би важела за целата Европска унија“. На малите и средни сили кои не се членки на ЕУ им препорача активно да се вклучат и да ги поддржат мултилатералните трговски организации, за да обезбедат одредено ниво на заштита.
Претходно, на иста тема се осврна и директорката на СТО, Нгози Окоњо-Ивеала, која изјави дека иако не се согласува со едностраните потези на САД, се согласува со многу од нивните критики кон трговскиот систем.
„Системот не се развиваше, не се менуваше брзо и не реагираше соодветно на светските промени. Некои од критиките дека не функционира добро се основани“, призна таа.
Сепак, таа нагласи дека:
„И покрај огромните пореметувања и најголемото поткопување на глобалните трговски правила во последните 80 години, системот покажува отпорност.“
Свет
Макрон: Расте непријателството кон Евреите, сите мораме да се мобилизираме
Францускиот претседател, Емануел Макрон, повика на зајакнати напори во борбата против антисемитизмот во Франција, откако нови владини податоци покажале дека непријателството кон Евреите останува на високо ниво, и покрај падот на регистрираните инциденти во 2025 година.
Франција, која има најголема еврејска заедница во Европа, минатата година евидентирала 1320 антисемитски дела, што претставува 53 отсто од сите инциденти поврзани со религија, според извештајот на Министерството за внатрешни работи објавен денеска.
Иако бројот на инциденти се намалил за 16 проценти во однос на претходната година, Министерството соопшти дека тие остануваат на „историски високо ниво трета година по ред“. Зголемувањето е забележано особено по нападот на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година и последователниот конфликт во Газа.
„Училиштата, правосудниот систем, избраните претставници – сите мора да се мобилизираат“, порача Макрон на церемонија по повод 20 години од смртта на Илан Халими, 23-годишен Евреин кој беше киднапиран и држен во заложништво 24 дена, пред да биде убиен. Водачот на бандата беше осуден на доживотен затвор во 2009 година.
Макрон го осуди, како што го нарече, „отровот на омразата на интернет“, и побара од Европската комисија да ги повика големите онлајн платформи на одговорност.

