Европа
Словаците избираат претседател меѓу „човек“ на премиерот и прозападен опозиционер
Словаците од утрово избираат меѓу прозападниот кандидат на опозицијата Иван Корчок и кандидатот на владејачката коалиција Петер Пелегрини, сојузник на премиерот Роберто Фицо, на претседателските избори.
Исходот од изборите зависи од тоа дали Фицо, кој ја презеде власта по четврти пат во октомври, ќе најде сојузник во претседателската палата или противкандидат кој би можел да ги оспори неговите проруски ставови и планови за реформирање на кривичното право и медиумите, кои изразија загриженост за слабеењето на владеењето на правото.
Трката се очекува да биде тесна, според последните анкети објавени пред изборниот молк во четврток. Аналитичарите во петокот предвидуваа благо водство за Корчок, кој изненадувачки освои најмногу гласови во првиот круг пред две недели.
Словачките претседатели немаат голема извршна моќ, но можат да стават вето на законите или да бараат од уставниот суд да се произнесе по нив. Претседателите номинираат членови на уставниот суд, што може да биде важно во претстојните битки околу реформите на Фицо кои драматично ќе ги намалат казните за корупција.
Акцентот во кампањата на 60-годишниот Корчок беше да не се препуштат сите извршни функции на Фицо и неговата коалиција.
Пелегрини (48) се обиде да го отслика Корчок како воинствен поради неговата поддршка за испраќањето оружје во Украина и рече дека може да ги внесе словачките војници во војна, што Корчок го негира.
Претседателката во заминување Зузана Чапутова, адвокатка за човекови права која не се кандидираше за втор мандат, ја критикуваше воената реторика во телевизиско обраќање во средата.
„Жал ми е што играњето со страв беше дел од оваа кампања“, изјави Чапутова. „Имав можност да се сретнам со двајцата претседателски кандидати за време на моите пет години на функцијата и можам да кажам со чиста совест дека ниту Петер Пелегрини ниту Иван Корчок нема да не водат во каква било војна или да испратат наши војници во Украина“, рече таа.
Избирачките места се отворени од седум наутро до 10 навечер. Првите прогнози се очекуваат веднаш по затворањето на резултатите, а официјалните резултати ќе бидат објавени во текот на ноќта.
Независниот Корчок беше пратеник на Словачка во ЕУ, а подоцна и амбасадор во Соединетите држави, пред да ја преземе функцијата министер за надворешни работи во владите на десниот центар во 2021-2022 година.
Во тоа време, Словачка беше верен сојузник на Украина, обезбедувајќи ѝ противвоздушна одбрана и борбени авиони. Владата на Фицо го прекина ова откако ја презеде власта.
Пелегрини, сега претседател на парламентот, е долгогодишен сојузник на Фицо, кој го избра за премиер откако Фицо беше принуден да се повлече поради јавните антикорупциски протести по убиството на истражувачката новинарка во 2018 година.
Подоцна се отцепи од Фицо и ја основа својата партија Хлас (Глас), полиберална и поблиска до центарот од популистичката левичарска партија СМЕР на Фицо, но заедно со Фицо и националистичката СНС ја формираше владата минатиот октомври.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Масовно повлекување на бебешка формула во 60 земји: две бебиња починаа во Франција, објави „Еуроњуз“
Некои од најголемите светски производители повлекуваат адаптирано млеко за бебиња, а француските власти истражуваат смртни случаи на две бебиња кои наводно го консумирале производот на „Нестле“ погоден од повлекувањето поради контаминација со цереулид. Француското Министерство за здравство потврди дека причинско-последичната врска сè уште не е научно утврдена, објави „Еуроњуз“.
Истрага во Франција и потврден случај во Белгија
„Нестле“ соопшти дека ја следи ситуацијата и целосно соработува со властите за да ги обезбеди сите потребни информации. Во исто време, владата во Белгија потврди дека едно дете се разболело во јануари оваа година откако консумирало контаминирана формула за бебиња на „Нестле“.
„Детето повраќало и имало водена дијареа, но за среќа целосно се опоравило во рок од десет дена. Со анализа на примероци од столицата на бебето, можевме да потврдиме дека болеста е предизвикана од контаминација со цереулид од производот на Нестле“, рече Јорис Муненс, портпарол на Министерството за грижа.
Потврдено е дека серискиот број на производот што ја предизвикал болеста во Фландрија припаѓа на сериите што се повлекуваат низ цела Белгија.
Што е цереулид и кои се симптомите?
Цереулид е токсин отпорен на топлина произведен од бактеријата Bacillus cereus кој може да се развие во храната. Најчестите симптоми на можна инфекција се повраќање и дијареја, кои се јавуваат кратко време по консумирање млеко, помеѓу 30 минути и три часа. Симптомите се многу слични на оние на стомачен вирус.
Потекло и извор на контаминација
Проблемот започна на почетокот на декември минатата година. На 10 декември, Nestlé Франција објави повлекување на формула за бебиња произведена во нивната фабрика во Нунспет, Холандија, поради сомневање за контаминација со цереулид. Контаминацијата беше откриена кај кинески добавувач на масло од ARA (арахидонска киселина), важна состојка во формулата за бебиња.
Француското Министерство за земјоделство објави дека од крајот на декември 2025 година, сите производители на формули за бебиња ширум светот кои користат масло од ARA од гореспоменатиот добавувач мора да спроведат свои анализи на ризик за да ја осигурат безбедноста на своите производи.
На почетокот на јануари 2026 година, Nestlé го прошири повлекувањето на други серии на производи во 60 земји, што го прави едно од најголемите повлекувања во историјата на компанијата, опфаќајќи брендови како што се SMA, Beba, Guigoz и Alfamino.
Европа
Америка ѝ нуди на Украина гаранции и оружје, но бара многу болни отстапки кон Русите
Администрацијата на Доналд Трамп ѝ соопшти на Украина дека безбедносните гаранции на САД се условени од тоа Киев да се согласи на мировен договор што веројатно би вклучувал отстапување на регионот Донбас на Русија, според осум лица запознаени со преговорите.
Вашингтон, исто така, навести дека ќе ѝ вети на Украина повеќе оружје за да ја зајакне својата мирнодопска војска ако, како цена за мир со Русија, се согласи да ги повлече своите сили од делови од источниот регион што го контролира, изјавија две лица запознаени со разговорите, објави Фајненшл тајмс.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски се надеваше дека ќе потпише безбедносни гаранции и повоен „план за просперитет“ со Соединетите Американски Држави уште овој месец, давајќи му предност на Киев во идните преговори со Москва.
Но, Вашингтон сега сигнализира дека американските безбедносни обврски зависат од постигнувањето договор со Русија. Украинските и европските претставници го опишаа ставот на САД како обид да се принуди Киев да направи болни територијални отстапки што Москва ги бараше во кој било договор.
„Американците одложуваат секој пат кога треба да потпишат гаранции“
САД сè уште не дале конечно одобрение за каков било договор, иако Зеленски рече дека текстовите за безбедносни гаранции што ги разговарал со претседателот Доналд Трамп во Давос минатата недела се „100 проценти подготвени“. Висок украински функционер рече дека е сè понејасно дали САД ќе се обврзат. „Тие одложуваат секој пат кога треба да се потпишат гаранциите“, рече функционерот.
Откако Трамп и Зеленски се сретнаа во Вашингтон минатиот месец, американските функционери рекоа дека понудата за безбедносни гаранции на САД „нема да биде на маса засекогаш“, без да образложат. Украина сака да ги потврди безбедносните гаранции на САД пред да се откаже од која било територија.
Америка бара од Украинците да го предадат она што Путин не може воено да го освои
Сепак, САД веруваат дека Киев мора да се откаже од Донбас за да се стави крај на војната и вложуваат малку напор да извршат притисок врз рускиот лидер Владимир Путин да се откаже од едно од своите најтврдоглави барања, изјавија луѓе запознаени со ова прашање за FT.
Руските сили не успеаја целосно да го освојат Донбас речиси четири години, и покрај тоа што напредуваат со неверојатна цена на жртви, кои оваа година се проценуваат на околу 30.000 војници месечно.
Европа
Францускиот парламент ја поддржа забраната за социјалните медиуми за лица под 15 години
Националното собрание на Франција во понеделник го поддржа законот со кој се забранува користењето на социјалните медиуми од страна на децата под 15 години, велејќи дека тоа го поттикнува онлајн насилството и негативно влијае на менталното здравје на младите. Законот сега треба да се гласа од страна на Сенатот, по што повторно ќе се гласа од страна на Националното собрание.
Макрон сака забрана пред новата учебна година
Претседателот Емануел Макрон ги гледа социјалните медиуми како една од причините за насилство кај младите и ја повикува Франција да го следи примерот на Австралија, првата земја во светот што им забрани на малолетници под 16 години пристап до социјалните медиуми, вклучувајќи ги Фејсбук, Снепчет, ТикТок и Јутјуб, во декември минатата година. Макрон сака забраната во Франција да стапи на сила пред почетокот на новата учебна година во септември.
„Социјалните медиуми не се безопасни“
„Со овој закон, поставуваме јасни граници и испраќаме порака дека социјалните медиуми не се безопасни“, рече пратеничката Лора Милер од центристичката партија Ренесанса, која го поддржува францускиот претседател. „Нашите деца читаат помалку и спијат помалку, а од друга страна, се споредуваат сè повеќе едни со други. Ова е битка за слободни умови“, додаде таа.
Други европски земји, вклучувајќи ги Обединетото Кралство, Данска, Шпанија и Грција, размислуваат за забрана на социјалните медиуми, по примерот на Австралија. Европскиот парламент веќе ја повика Европската Унија да утврди минимална возраст за пристап до социјалните медиуми, но одлуката за воведување ограничувања на возраста останува кај земјите-членки.
Во Франција, постои силна политичка и јавна поддршка за мерката. Пратеникот на крајната десница Тиери Перез од Националниот собир рече дека законот е одговор на „здравствената криза“. „Социјалните медиуми им дадоа можност на сите да се изразат, но која е цената што ја плаќаат нашите деца?“, праша Перез.
Доколку забраната стапи на сила, Франција ќе бара од платформите да го блокираат пристапот до тинејџерите преку механизми за верификација на возраста, во согласност со законите на Европската Унија. Сепак, спроведувањето на таква забрана нема да биде лесно. Во Австралија, социјалните медиуми веќе се преплавени со пораки од млади луѓе кои тврдат дека се под 16 години, иако тие продолжуваат да ги користат платформите секојдневно.
Франција, исто така, одлучи да ја прошири забраната за паметни телефони на средните училишта. Анкетата на јавното мислење од 2024 година спроведена од „Харис Интерактив“ покажа дека 73 проценти од граѓаните ја поддржуваат забраната за социјалните медиуми за лица под 15 години. Мислењата меѓу младите луѓе на улиците на Париз се поделени – додека некои ги признаваат опасностите од социјалните медиуми, други веруваат дека забраната е прекумерна.

