Европа
Унгарија потресена од ненадејните оставки, Орбан молчи
Унгарија е потресена од ненадејните оставки на две од најпопуларните и најуспешни жени во владејачката партија Фидес, инаку во која доминираат мажи. Ова стана најголемата закана за владеењето на премиерот Виктор Орбан откако тој се врати на власт во 2010 година.
Прикривање на педофилскиот скандал
Претседателката Каталин Новак и поранешната министерка за правда, Јудит Варга, ја презедоа одговорноста за одлуката за помилување на Ендре К., поранешниот заменик-директор на државниот дом за сираци. Ендре К. бил затворен затоа што ги убедувал децата да го повлечат сведочењето против директорот на домот за деца без родители за сексуална злоупотреба.
Тој беше еден од 25-те лица помилувани од претседателот за време на посетата на папата Франциско минатата година. Но, неговото име стана јавно дури на 2 февруари. Ова прашање стана длабоко проблематично за владата, која како камен-темелник на својата политика ја стави заштитата на децата и традиционалните семејни вредности.
Најлошо од сè за Орбан и неговата партија е заминувањето на двете жени, проследено со лавина обвинувања за начинот на кој тој ја води државата. Двете оставки, кои дојдоа во време на зголемени протести, го лишија Виктор Орбан од двајца многу различни, но суштински сојузници.
Две оставки – два проблема
Според Би-би-си, претседателката Новак го негувала имиџот на „мајката на нацијата“. Во јавноста тоа беше тесно поврзано со популарната политика на охрабрување на паровите да имаат повеќе деца. Таа исто така промовира поинклузивен, помалку агресивен стил од премиерот, а нејзината улога како шеф на државата беше главно симболична.
Од друга страна, острата Јудит Варга требаше да ја предводи владејачката партија Фидес во битката против „бриселските бирократи“ на европските избори во јуни. Таа сега поднесе оставка од функцијата пратеник и се повлече од јавниот живот.
Две други клучни фигури исто така се најдоа на удар – шефот за комуникации на Орбан, Антал Роган, кој исто така е одговорен за тајните служби, и Золтан Балог, протестантски бискуп и личен советник на премиерот.
Балог наводно лобирал зад сцената за претседателско помилување во случајот со Ендре К. Тој ги негира обвинувањата. Само неколку минути по оставката на Јудит Варга, нејзиниот поранешен сопруг, моќниот инсајдер на Фидес, Питер Маѓар, објави: „Не сакам ниту минута повеќе да бидам дел од системот во кој вистинските виновници се кријат зад женските здолништа“.
„Долго време верував во идеалот, во национална, суверена, граѓанска Унгарија“, се пожали тој. „Меѓутоа, во текот на изминатите неколку години, а особено денес, сфатив дека сето ова е навистина само политички производ, шеќерна обвивка, која служи само за две цели: да се прикрие работата на фабриката за електрична енергија и да се стекне огромно богатство“.
По тоа, во неделата вечерта даде 100-минутно интервју за каналот „Партизан“ на „Јутјуб“, кој е критички настроен кон власта, а кој досега е прегледан 1,4 милион пати. Секојдневно на „Фејсбук“ објавува нови критики за соработниците на Орбан.
Вчера, го нападна Антал Роган, шефот за комуникации на владата, прашувајќи го зошто молчи, криејќи се зад портпаролот на премиерот. „Порано бевте многу построги“, рече тој. „Зошто се криете од вашите избирачи? Зошто со години не одржувате прес-конференција? Дали се плашите да одговарате на прашања?“
Потоа се сврте кон Иштван Тиборч, зет на премиерот и сопруг на ќерката на Орбан Рахел. „Почитуван Иштване, ти си навистина талентирана личност. За 37 години, имаш 100 милијарди форинти (258 милиони евра), толку многу хотели, банки, менаџери на фондови, вредни средства во поранешна државна сопственост“, напиша тој.
„Кои други компании ги купивте неодамна? Колкав е вкупниот износ на државни заеми или грантови што сте ги добиле за да го изградите вашето портфолио? Дали неодамна сте ги посетиле селата во Боршод во североисточна Унгарија, каде што децата понекогаш играат во дворот без топла облека среде зима?“, го праша.
Опозициските партии бараат да се спроведе истрага за тоа како е дадено помилувањето, како се води државата и следниот претседател да се избере директно. Одговорот на владата и провладините медиуми беше лут.
Од самиот премиер владее строг молк. Барем засега. Тоа несомнено е неговиот најголем предизвик во последните 14 години непрекинато владеење на Фидес, но оставките на највисоко ниво сè уште не му наштетиле сериозно на неговото владеење.
Протест против Орбан е планиран за петок, а борбената реакција на премиерот се очекува в сабота кога треба да го одржи годишното обраќање за состојбата на нацијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Масовно повлекување на бебешка формула во 60 земји: две бебиња починаа во Франција, објави „Еуроњуз“
Некои од најголемите светски производители повлекуваат адаптирано млеко за бебиња, а француските власти истражуваат смртни случаи на две бебиња кои наводно го консумирале производот на „Нестле“ погоден од повлекувањето поради контаминација со цереулид. Француското Министерство за здравство потврди дека причинско-последичната врска сè уште не е научно утврдена, објави „Еуроњуз“.
Истрага во Франција и потврден случај во Белгија
„Нестле“ соопшти дека ја следи ситуацијата и целосно соработува со властите за да ги обезбеди сите потребни информации. Во исто време, владата во Белгија потврди дека едно дете се разболело во јануари оваа година откако консумирало контаминирана формула за бебиња на „Нестле“.
„Детето повраќало и имало водена дијареа, но за среќа целосно се опоравило во рок од десет дена. Со анализа на примероци од столицата на бебето, можевме да потврдиме дека болеста е предизвикана од контаминација со цереулид од производот на Нестле“, рече Јорис Муненс, портпарол на Министерството за грижа.
Потврдено е дека серискиот број на производот што ја предизвикал болеста во Фландрија припаѓа на сериите што се повлекуваат низ цела Белгија.
Што е цереулид и кои се симптомите?
Цереулид е токсин отпорен на топлина произведен од бактеријата Bacillus cereus кој може да се развие во храната. Најчестите симптоми на можна инфекција се повраќање и дијареја, кои се јавуваат кратко време по консумирање млеко, помеѓу 30 минути и три часа. Симптомите се многу слични на оние на стомачен вирус.
Потекло и извор на контаминација
Проблемот започна на почетокот на декември минатата година. На 10 декември, Nestlé Франција објави повлекување на формула за бебиња произведена во нивната фабрика во Нунспет, Холандија, поради сомневање за контаминација со цереулид. Контаминацијата беше откриена кај кинески добавувач на масло од ARA (арахидонска киселина), важна состојка во формулата за бебиња.
Француското Министерство за земјоделство објави дека од крајот на декември 2025 година, сите производители на формули за бебиња ширум светот кои користат масло од ARA од гореспоменатиот добавувач мора да спроведат свои анализи на ризик за да ја осигурат безбедноста на своите производи.
На почетокот на јануари 2026 година, Nestlé го прошири повлекувањето на други серии на производи во 60 земји, што го прави едно од најголемите повлекувања во историјата на компанијата, опфаќајќи брендови како што се SMA, Beba, Guigoz и Alfamino.
Европа
Америка ѝ нуди на Украина гаранции и оружје, но бара многу болни отстапки кон Русите
Администрацијата на Доналд Трамп ѝ соопшти на Украина дека безбедносните гаранции на САД се условени од тоа Киев да се согласи на мировен договор што веројатно би вклучувал отстапување на регионот Донбас на Русија, според осум лица запознаени со преговорите.
Вашингтон, исто така, навести дека ќе ѝ вети на Украина повеќе оружје за да ја зајакне својата мирнодопска војска ако, како цена за мир со Русија, се согласи да ги повлече своите сили од делови од источниот регион што го контролира, изјавија две лица запознаени со разговорите, објави Фајненшл тајмс.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски се надеваше дека ќе потпише безбедносни гаранции и повоен „план за просперитет“ со Соединетите Американски Држави уште овој месец, давајќи му предност на Киев во идните преговори со Москва.
Но, Вашингтон сега сигнализира дека американските безбедносни обврски зависат од постигнувањето договор со Русија. Украинските и европските претставници го опишаа ставот на САД како обид да се принуди Киев да направи болни територијални отстапки што Москва ги бараше во кој било договор.
„Американците одложуваат секој пат кога треба да потпишат гаранции“
САД сè уште не дале конечно одобрение за каков било договор, иако Зеленски рече дека текстовите за безбедносни гаранции што ги разговарал со претседателот Доналд Трамп во Давос минатата недела се „100 проценти подготвени“. Висок украински функционер рече дека е сè понејасно дали САД ќе се обврзат. „Тие одложуваат секој пат кога треба да се потпишат гаранциите“, рече функционерот.
Откако Трамп и Зеленски се сретнаа во Вашингтон минатиот месец, американските функционери рекоа дека понудата за безбедносни гаранции на САД „нема да биде на маса засекогаш“, без да образложат. Украина сака да ги потврди безбедносните гаранции на САД пред да се откаже од која било територија.
Америка бара од Украинците да го предадат она што Путин не може воено да го освои
Сепак, САД веруваат дека Киев мора да се откаже од Донбас за да се стави крај на војната и вложуваат малку напор да извршат притисок врз рускиот лидер Владимир Путин да се откаже од едно од своите најтврдоглави барања, изјавија луѓе запознаени со ова прашање за FT.
Руските сили не успеаја целосно да го освојат Донбас речиси четири години, и покрај тоа што напредуваат со неверојатна цена на жртви, кои оваа година се проценуваат на околу 30.000 војници месечно.
Европа
Францускиот парламент ја поддржа забраната за социјалните медиуми за лица под 15 години
Националното собрание на Франција во понеделник го поддржа законот со кој се забранува користењето на социјалните медиуми од страна на децата под 15 години, велејќи дека тоа го поттикнува онлајн насилството и негативно влијае на менталното здравје на младите. Законот сега треба да се гласа од страна на Сенатот, по што повторно ќе се гласа од страна на Националното собрание.
Макрон сака забрана пред новата учебна година
Претседателот Емануел Макрон ги гледа социјалните медиуми како една од причините за насилство кај младите и ја повикува Франција да го следи примерот на Австралија, првата земја во светот што им забрани на малолетници под 16 години пристап до социјалните медиуми, вклучувајќи ги Фејсбук, Снепчет, ТикТок и Јутјуб, во декември минатата година. Макрон сака забраната во Франција да стапи на сила пред почетокот на новата учебна година во септември.
„Социјалните медиуми не се безопасни“
„Со овој закон, поставуваме јасни граници и испраќаме порака дека социјалните медиуми не се безопасни“, рече пратеничката Лора Милер од центристичката партија Ренесанса, која го поддржува францускиот претседател. „Нашите деца читаат помалку и спијат помалку, а од друга страна, се споредуваат сè повеќе едни со други. Ова е битка за слободни умови“, додаде таа.
Други европски земји, вклучувајќи ги Обединетото Кралство, Данска, Шпанија и Грција, размислуваат за забрана на социјалните медиуми, по примерот на Австралија. Европскиот парламент веќе ја повика Европската Унија да утврди минимална возраст за пристап до социјалните медиуми, но одлуката за воведување ограничувања на возраста останува кај земјите-членки.
Во Франција, постои силна политичка и јавна поддршка за мерката. Пратеникот на крајната десница Тиери Перез од Националниот собир рече дека законот е одговор на „здравствената криза“. „Социјалните медиуми им дадоа можност на сите да се изразат, но која е цената што ја плаќаат нашите деца?“, праша Перез.
Доколку забраната стапи на сила, Франција ќе бара од платформите да го блокираат пристапот до тинејџерите преку механизми за верификација на возраста, во согласност со законите на Европската Унија. Сепак, спроведувањето на таква забрана нема да биде лесно. Во Австралија, социјалните медиуми веќе се преплавени со пораки од млади луѓе кои тврдат дека се под 16 години, иако тие продолжуваат да ги користат платформите секојдневно.
Франција, исто така, одлучи да ја прошири забраната за паметни телефони на средните училишта. Анкетата на јавното мислење од 2024 година спроведена од „Харис Интерактив“ покажа дека 73 проценти од граѓаните ја поддржуваат забраната за социјалните медиуми за лица под 15 години. Мислењата меѓу младите луѓе на улиците на Париз се поделени – додека некои ги признаваат опасностите од социјалните медиуми, други веруваат дека забраната е прекумерна.

