Европа
ЕУ, конечно, постигна договор за Украина: три членки одбија да учествуваат
Лидерите на ЕУ ги откажаа плановите за невиден заем за репарации за Украина и наместо тоа ќе соберат 90 милијарди евра преку заедничко задолжување за финансирање на Киев во следните две години. Унгарија, Чешка и Словачка нема да учествуваат во аранжманот, објави „Еуроњуз“.
Откако разговорите заглавија поради барањето на Белгија за неограничени гаранции пред користење на замрзнатите руски средства, лидерите на ЕУ се свртеа кон издавање заеднички долг. Ова би ја обезбедило финансиската стабилност на Киев следната година и во 2027 година, додека товарот би паднал врз заедничкиот буџет на ЕУ.
Белгиските барања го срушија договорот
Пред самитот во Брисел во четврток, лидерите инсистираа дека нема План Б и ги удвоија напорите за издавање заем за репарација поддржан од замрзнати средства од Руската централна банка. Германскиот канцелар Фридрих Мерц го водеше напорот, но тој не успеа, бидејќи барањата на Белгија за неограничени гаранции го направија планот неодржлив за другите членки.
Неуспехот е удар за Мерц и претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, која го претстави планот како најдобра опција. Дискусијата во четврток се вртеше околу ублажување на загриженоста на белгиската влада. Премиерот Барт де Вевер со недели беше цврст, велејќи дека нема да прифати лош договор што ќе ја изложи неговата земја на руска одмазда. Неговото барање за „неограничени гаранции“ за заштита на Белгија и финансиската институција Евроклеар се покажа како неприфатливо за другите. Еден дипломат изјави за Евроњуз дека многу земји не сакале да понудат такви гаранции, велејќи: „Лидерите навистина не знаеја што ќе гарантираат на крајот“.
Унгарија, Чешка и Словачка се исклучени од шемата
Уште пред самитот, Унгарија јасно стави до знаење дека нема да се согласи со заемот за репарации. Премиерот Виктор Орбан одбива финансиски да ја поддржи Украина и честопати ги критикуваше европските колеги за нивното справување со војната. Но, кога стана јасно дека Белгија и другите земји-членки не можат да се согласат, Орбан, заедно со словачкиот премиер Роберт Фицо и чешкиот премиер Андреј Бабиш, изготвија план за излез од застојот.
Во заклучоците од самитот, лидерите се согласија дека Унгарија, Словачка и Чешка ќе бидат ослободени од каква било одговорност поврзана со заемот преку механизмот за „засилена соработка“. „Секое мобилизирање на буџетските средства на ЕУ како гаранција за овој заем нема да влијае на финансиските обврски на Чешка, Унгарија и Словачка“, се вели во текстот, одобрен од сите 27 земји.
Орбан: Украинците никогаш нема да можат да го вратат заемот.
Потоа Орбан им рече на новинарите: „Изгледа како заем, но Украинците никогаш нема да можат да го вратат“, и додаде: „Всушност, тоа е трошење пари. И оние што стојат зад тој заем ќе ја преземат одговорноста и финансиските последици од него“.
Реакции по тешките преговори
По самитот, кој заврши во раните утрински часови, фон дер Лајен, придружувана од данската премиерка Мете Фредериксен, изјави дека примарната цел е постигната: финансирањето за Украина е обезбедено. „Конечниот заклучок, по денес, е дека нашата поддршка за Украина е загарантирана“, рече Фредериксен.
Сепак, принципот дека Русија мора да плати за штетата предизвикана на Украина не се оствари. Европските земји-членки ќе се задолжуваат на финансиските пазари и ќе плаќаат камата. Иако заемот за Украина ќе биде без камата, а Киев треба да го врати со пари од руските репарации, не е сигурно дали Русија некогаш ќе плати репарации, што значи дека заемот лесно би можел да се претвори во грант.
„Тие беа нервозни поради терминот ‘неограничени гаранции’“
Белгискиот премиер Де Вевер рече дека зборот „неограничени“ гаранции ги направил неговите колеги „нервозни“ и дека исходот ја потврдил позицијата на неговата земја. „Денес докажавме дека гласот на малите и средните земји-членки исто така се брои. Одлуките во Европа не се донесуваат едноставно од најголемите капитали или институции. Тие се колективни“, рече тој, суптилно алудирајќи на Германија.
Од друга страна, германскиот канцелар Мерц им рече на новинарите дека „Европа го покажа својот суверенитет“ со тоа што се согласи на заеднички долг. „Кога станува збор за руски средства, само малку ја променивме временската рамка“, додаде тој, тврдејќи: „Руските средства ќе се користат како колатерал за заемот“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Француските земјоделци го блокираат Париз со трактори
Француските земјоделци блокираа локации во Париз во знак на протест против сеопфатниот трговски договор што Европската Унија треба да го потпише со јужноамериканските земји и поради други локални прашања.
Земјоделците од синдикатот „Coordination Rurale“ ги нарекоа протестите во Париз лути поради договорот за слободна трговија меѓу Европската Унија и јужноамериканскиот блок Меркосур, за кој стравуваат дека би можел да ја преплави земјата со евтин увоз на храна, како и поради начинот на кој владата се справува со болеста на добитокот.
„Се наоѓаме помеѓу негодување и очај. Се чувствуваме напуштени, како и со Меркосур“, изјави за Ројтерс Стефан Пелетие, заменик-претседател на синдикатот во централна Франција.
🚨 EN DIRECT – De nouveaux agriculteurs arrivent au niveau de l’Arc de Triomphe. pic.twitter.com/SHu89ZzD8n
— Frontières (@Frontieresmedia) January 8, 2026
Протестот доаѓа неколку дена откако Европската комисија предложи да им се стават на располагање на земјоделците 45 милијарди евра од фондовите на ЕУ и се согласи да ги намали увозните давачки за некои ѓубрива во обид да ги придобие земјите кои се двоумат во нивната поддршка за Меркосур.
CRISE AGRICOLE : Des tracteurs de la Coordination rurale sont entrés dans Paris malgré les blocages de la police. Une quinzaine de tracteurs se trouvent devant la tour Eiffel, d'autres ont encerclé l'Arc de Triomphe. La porte d'Auteuil a été bloquée par des agriculteurs et l'A13… pic.twitter.com/LHT3iXt7Mr
— Infos Françaises (@InfosFrancaises) January 8, 2026
Договорот е поддржан од земји како Германија и Шпанија, а Комисијата се чини дека ја добила поддршката од Италија, што значи дека ќе ги има потребните гласови за да го одобри трговскиот договор со или без француска поддршка.
Европа
Зеленски предложи САД да го киднапираат Кадиров, стигна одговор од Чеченија
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги повика САД да го зголемат притисокот врз Русија со киднапирање на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров, на ист начин како што направија со венецуелскиот претседател Николас Мадуро, верувајќи дека таквата операција би можела да влијае врз руското раководство.
„Еве еден пример со Мадуро. Да, тие спроведоа операција. Сите ги видоа резултатите, целиот свет. Го направија тоа брзо. Па, нека спроведат некаква операција врз овој, како се вика, Кадиров“, рече Зеленски, цитиран од РБК.
На 3 јануари, американската војска ги уапси Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, во нивниот дом во Каракас и ги транспортираше во Њујорк, каде што соборениот лидер на републиката беше обвинет за „наркотероризам“. Самиот Мадуро изјави на суд дека останува претседател на Венецуела.
Одговор од Чеченија
Рамзан Кадиров одговори на предлогот преку својот Телеграм канал, тврдејќи дека Зеленски сака да ги постигне своите цели преку други. „Забележете дека тој дури и не се закани дека ќе го стори тоа самиот“, напиша чеченскиот лидер, истакнувајќи дека Зеленски претпочиташе да остане настрана „и да гледа од безбедно растојание“.
„Ме става на листата на барани лица и наметнува санкции. Сега бара помош од Американците, велејќи: „Ако не помогнаа со оружје, барем киднапирајте го Рамзан“, рече Кадиров.
„Зачувајте го вашиот образ и не се понижувајте. Да имавте трошка машкост во вас, ќе разберевте колку понижувачки звучат вашите зборови и барања“, додаде тој.
За налогот на Украинската безбедносна служба
Ова не е прв конфликт меѓу Кадиров и украинските власти. Безбедносната служба на Украина (СБУ) претходно го прогласи Кадиров за барано лице, обвинувајќи го за спроведување „агресивни воени дејствија“ и кршење на законите и обичаите на војување.
Од друга страна, Истражниот комитет на Русија го окарактеризира тој потег како „свесно доведување на невино лице пред кривична одговорност“.
Европа
Сикорски: Варшава е отворена за распоредување германски трупи во Полска
Варшава е отворена за евентуално распоредување на германски трупи во Полска во обид да се обезбеди прекин на огнот во Украина, според полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски.
„Германските војници се стационирани во Полска со години како дел од разни мисии на НАТО“, рече Сикорски, заклучувајќи дека присуството на трупи на Бундесверот на полска територија нема да биде новост. Сикорски ја даде изјавата вчера по состанокот во Париз со неговите француски и германски колеги, Жан-Ноел Баро и Јохан Вадефул, одржан во рамките на форумот за дијалог на Вајмарскиот триаголник, регионален сојуз што ги поврзува Полска, Франција и Германија од 1991 година.
Според министерот, воената соработка меѓу Полска и Германија веќе е воспоставена. „За време на заедничка вежба пред неколку години, германски генерал командуваше со полска тенковска бригада, додека полски генерал водеше германска бригада“, рече Сикорски.
Министерот за надворешни работи, исто така, ѝ се заблагодари на Германија за минатогодишното распоредување на трупи што помогнаа во обезбедувањето на аеродромот во југоисточна Полска во близина на Жешов, клучен центар за воена и хуманитарна поддршка на Украина.
Завчера, германскиот канцелар Фридрих Мерц првпат ја спомена можноста Бундесверот да учествува во мировни операции, не во Украина, туку на територијата на НАТО во близина на границата. Сикорски објасни дека неколку земји, предводени од Франција, веќе презеле подготвителни чекори во Полска, во случај да се постигне прекин на огнот и да се воспостави мировна мисија во Украина.
Тој додаде дека деталното планирање на крајот ќе го води воениот штаб на вклучените земји. Германската влада соопшти дека разговорите во Париз се фокусирале на развивање силни безбедносни гаранции за Украина по прекинот на огнот и на придонесот на Европа кон долгорочната безбедност.

