Свет
Иранскиот претседател ја претстави повелбата за граѓанските права
Иранскиот претседател Хасан Роухани претстави во понеделникот историската повелба за граѓанските права, која на граѓаните им гарантира правото на слобода на говорот, на протестирање, праведно судење и на приватност.
Иако многу од овие права се веќе гарантирани со уставот донесен по Исламската револуција во 1979 година, актуелниот ирански претседател Хасан Роухани изјави дека повелбата прави јасна листа од принципи кои државните институции мора да ги почитуваат, а што ќе биде следено.
„Многу сум среќен што денеска е исполнето едно од моите најважни ветувања и остварив еден од најважните свои сништа“, изјави Роухани.
Меѓутоа, многу ирански институции, вклучително и правосудството и моќната Гарда на чуварите на Исламската револуција, се под контрола на тврдата струја којашто не му одговара на претседателот и смета дека мора, во прв ред, да ја штити револуцијата од дисидентите и странско мешање.
Роухани истакна дека властите мора да ги почитуваат ограничувањата на нивните овластувања.
„Никој не смее да влезе во туѓа куќа, продавница или работно место без дозвола на сопственикот…, за да се утврди дали е сторено кривично дело или грев“, изјави Роухани цитирајќи го покојниот ајатолах Рухолах Хомеини.
Роухани напомна дека повелбата уште формално не е преточена во закон, но оти „сите мора да ја почитуваат“.
Новиот „специјален претставник за граѓански права“ ќе ја подготви соработката со министерствата реформските планови и ќе го оценува нивното напредување во годишните извештаи.„Едно од главните барања на иранскиот народ се граѓанските права“, додаде.
„Оваа повелба е одговор на иранската нација на некои арогантни западни земји кои сметаат дека се пред земјите од Третиот свет според човековите права“, порача Роухани.
Јусеф Молаји, адвокат од Техеран, објасни дека повелбата претставува „чекор напред у осигурувањето на делот на правата и слободите коишто луѓето би требало да ги уживаат“,
„Претседателот ја истакнува важноста на граѓанските права и потребите од почитување на постојните закони кои моментално не се спроведуваат во целост“, изјави Молаји наведувајќи го како пример тоа што во некои процеси судот може да одлучите дека адвокат не е потребен, а повелбата разјаснува дека тоа е погрешно.
Конзервативците, меѓутоа, ја критикуваат повелбата, сметајќи ја дека делумно во полза на реформистичкото малцинство, а не на пошироката иранска јавност.
„Луѓето овие денови нестрпливо очекуваат резултатите на укинувањето на економските санкциите благодарејќи на нуклеарниот договор …, а владата при крајот на својот мандат се досети за граѓанските права. Тоа е смешно“, коментираа од Osulgara News, конзервативен социјален медиуми./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Белата куќа објави контроверзна слика: „На која страна, човеку од Гренланд“
Белата куќа вчера објави контроверзна слика која сугерира дека Гренланд има само две опции: американско или руско-кинеско влијание.
Сликата прикажува две санки со кучиња со знамето на Гренланд кои стојат на раскрсницата на патот. Едната патека води до Белата куќа под чисто сино небо, додека другата прикажува темни облаци од бура, молњи и знамињата на Русија и Кина.
Сликата е придружена со пораката: „На која страна, човеку од Гренланд?“
Which way, Greenland man? https://t.co/G0NnJdZRJK pic.twitter.com/TLmOwst6M6
— The White House (@WhiteHouse) January 14, 2026
Ова следи откако американскиот претседател Доналд Трамп постојано нагласуваше дека арктичкиот остров е клучен за безбедноста на САД и рече дека САД „ќе го добијат на еден или друг начин“. Сепак, Данска и Гренланд ја отфрлија идејата, истакнувајќи дека огромниот, стратешки важен и ретко населен остров не е на продажба.
Белата куќа повторно ја сподели изјавата на Трамп во која тој дополнително ја нагласи намерата да го преземе Гренланд, прикажувајќи го како неопходен предуслов за национална безбедност.
„На САД им е потребен Гренланд за национална безбедност. Тој е клучен за Златната купола што ја градиме“, рече Трамп.
Тој додаде дека НАТО би бил поефикасен ако Гренланд е под американска контрола и предупреди дека ако САД не го сторат тоа, Русија или Кина ќе го преземат.
„НАТО станува многу посилен и поефикасен со Гренланд во рацете на САД. Сè помалку е неприфатливо. АКО НИЕ НЕ ГО НАПРАВИМЕ ТОА, ЌЕ ГО НАПРАВАТ РУСИЈА ИЛИ КИНА, И ТОА НЕМА ДА СЕ СЛУЧИ“, тврди Трамп.
Свет
Европски земји испратија војници во Гренланд во текот на ноќта
Германија испраќа 13 војници во Гренланд, потврди германското Министерство за одбрана. Мисијата на Бундесверот ќе биде извидувачка и треба да трае од 15 до 17 јануари, а германските војници одат таму на покана на Данска. Транспортен авион Ербас Е400М ќе ги префрли во Нуук во Гренланд, пишува „Дојче Веле“.
Како што е наведено во Берлин, целта е да се „истражи можен воен придонес за поддршка на Данска во гарантирањето на безбедноста во регионот, на пример во однос на капацитетот за поморски надзор“.
Само неколку часа по неуспешниот самит на Гренланд во Вашингтон, првите специјални сили и извидувачки трупи од Европа пристигнаа во Гренланд преку ноќ. Дански воен авион „Херкулес“ слета преку ноќ на цивилниот аеродром во главниот град Нуук. Два автобуси пристигнаа во блискиот Арктички команден центар на данските вооружени сили со дански, но наводно, како што објави германскиот весник „Билд“, и со француски офицери и војници.
Покрај тоа, војници од Холандија, Канада, Шведска, Велика Британија и Норвешка наводно се на пат кон Гренланд.
Како што објавија германските медиуми, операцијата е координирана од Копенхаген, а не преку структурите на НАТО.
Американскиот претседател, Доналд Трамп, во изминатите недели постојано повторуваше дека има намера да ја преземе контролата врз Гренланд, наведувајќи дека причините за тоа се безбедносните проблеми и наводната закана од Русија и Кина. Владата на САД не ја исклучи можноста за присилно преземање на данскиот остров.
Состанокот на претставниците на Данска, Гренланд и САД во Вашингтон што се одржа вчера вечерта не доведе до договор за тоа како да се продолжи.
„Данска и САД имаат различни позиции по ова прашање,“ изјави данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен по состанокот, додавајќи: „Се согласуваме дека не се согласуваме“.
Сепак, беше договорено да се формира работна група на високо ниво за да се испита дали може да се најде заеднички пристап по ова прашање.
Гренланд е автономен дел од Кралството Данска и затоа е членка на НАТО. Владата во Копенхаген ја отфрла можноста САД да го преземат Гренланд.
Германската влада јасно ги отфрли американските претензии кон Гренланд. Сепак, канцеларот Фридрих Мерц и министерот за одбрана Борис Писториус изјавија дека сакаат да го обезбедат арктичкиот регион од руската закана заедно со САД. Мерц нагласи дека ова треба да се направи во рамките на НАТО.
фото/епа
Свет
За прв пат во историјата, астронаути се евакуирани од Меѓународната вселенска станица од здравствени причини
Четворица астронаути ја напуштија Меѓународната вселенска станица (МВС) еден месец порано од планираното, во првата медицинска евакуација откако станицата беше лансирана во орбитата на Земјата во 1998 година.
Астронаутите би требало да слетаат во морето покрај брегот на Калифорнија во раните утрински часови во четврток по локално време. Нивната мисија беше скратена поради медицинска состојба на еден од членовите на екипажот, соопшти НАСА.
НАСА не го објави идентитетот на астронаутот ниту природата на медицинската состојба, но наведе дека е стабилен. Командата на МВС е предадена на рускиот космонаут Сергеј Куд-Сверчков и уште двајца членови на екипажот.
Во екипажот што се враќа се американските астронаути Мајк Финке и Зена Кардман, јапонскиот астронаут Кимија Јуи и рускиот космонаут Олег Платонов. Тие пристигнаа на МВС на 1 август, со планиран престој од шест и пол месеци, и требаше да се вратат кон средината на февруари.
Но, минатата недела, планираната вселенска прошетка на Финке и Кардман беше откажана во последен момент. Неколку часа подоцна, НАСА објави дека еден член на екипажот се разболел. „Постојат мешани чувства“, рече Финке во понеделникот додека му ја предаваше командата на Куд-Сверчков.
МВС орбитира околу Земјата на надморска височина од околу 400 километри, правејќи 16 орбити околу планетата дневно и патувајќи со брзина од околу 28.000 километри на час. Станицата ја управуваат пет вселенски агенции и спроведува обемни научни истражувања за вселената и ефектите од бестежинската состојба врз луѓето, животните и растенијата.

