Свет
Над 60.000 исчезнати во колумбиската граѓанска војна
Во вооружениот судир во Колумбија кој траеше од 1970 до 2015 година кога беше склучено примирјето, исчезнале 60.630 луѓе, што е речиси двојно повеќе отколку во текот на чилеанската и аргентинската диктатура заедно, се истакнува во извештајот на Националниот центар за историско паметење (CNMH).
„Од димензиите на тоа злосторство се наежува кожата“, оценуваат од CNMH во извештајот под наслов „Додека не ги пронајдеме. Трагедијата на присилните исчезнувања во Колумбија“ кој идната седмица ќе ѝ биде претставен на јавноста во Богота и во Меделин, вториот по големина град во Колумбија, кој многу настрада во граѓанската војна која се води речиси половина век.
Не се пронајдени сите виновници за исчезнувањето на овие луѓе чиј број досега се проценуваше на околу 45.000. Меѓутоа, паравоените милиции накрајната десница се одговорни за 13.500 исчезнати, герилата на крајната левица за 5.900, криминалните групи за 2.600 и државата за .2.300 исчезнати, се наведува во извештајот.
Во воената диктатура во Чиле, од 1973 до 1990 година исчезнале 3.200 луѓе, смета тамошната Комисија за вистината, а во текот на аргентиснито воен реѓим, од 1976 до 1983 година, околу 30.000 луѓе, според процените на хуманитарните организации.
Од CNMH истакнуваат дека присилното исчезнување е една од „најстрашните“ методи со коишто политичките режии и вооружените групи се користеле за да ја наметнат својата власт. „Тој облик на насилство поттикнува голем страв, носи долготрајно патење, влијае врз животот на семејствата низ неколку поколенија и парализира цели заедници и општества“, се нагласува во извештајот.
Во најдолгиот вооружен судир на западната хемисфера кој трае 52 години и во кој учествуваат паравоени милиции, повеќе од триесет герилски групи и војската, загинале најмалку 260.000 луѓе а 6,9 милиони се раселени, несметајќи ги исчезнатите./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Зеленски предложи САД да го киднапираат Кадиров, стигна одговор од Чеченија
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги повика САД да го зголемат притисокот врз Русија со киднапирање на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров, на ист начин како што направија со венецуелскиот претседател Николас Мадуро, верувајќи дека таквата операција би можела да влијае врз руското раководство.
„Еве еден пример со Мадуро. Да, тие спроведоа операција. Сите ги видоа резултатите, целиот свет. Го направија тоа брзо. Па, нека спроведат некаква операција врз овој, како се вика, Кадиров“, рече Зеленски, цитиран од РБК.
На 3 јануари, американската војска ги уапси Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, во нивниот дом во Каракас и ги транспортираше во Њујорк, каде што соборениот лидер на републиката беше обвинет за „наркотероризам“. Самиот Мадуро изјави на суд дека останува претседател на Венецуела.
Одговор од Чеченија
Рамзан Кадиров одговори на предлогот преку својот Телеграм канал, тврдејќи дека Зеленски сака да ги постигне своите цели преку други. „Забележете дека тој дури и не се закани дека ќе го стори тоа самиот“, напиша чеченскиот лидер, истакнувајќи дека Зеленски претпочиташе да остане настрана „и да гледа од безбедно растојание“.
„Ме става на листата на барани лица и наметнува санкции. Сега бара помош од Американците, велејќи: „Ако не помогнаа со оружје, барем киднапирајте го Рамзан“, рече Кадиров.
„Зачувајте го вашиот образ и не се понижувајте. Да имавте трошка машкост во вас, ќе разберевте колку понижувачки звучат вашите зборови и барања“, додаде тој.
За налогот на Украинската безбедносна служба
Ова не е прв конфликт меѓу Кадиров и украинските власти. Безбедносната служба на Украина (СБУ) претходно го прогласи Кадиров за барано лице, обвинувајќи го за спроведување „агресивни воени дејствија“ и кршење на законите и обичаите на војување.
Од друга страна, Истражниот комитет на Русија го окарактеризира тој потег како „свесно доведување на невино лице пред кривична одговорност“.
Свет
Трамп сака воен буџет од 1,5 билиони долари: „Ќе ја изградиме војската од соништата“
Претседателот Доналд Трамп изјави дека американскиот воен буџет за 2027 година треба да изнесува 1,5 билиони долари, значително повеќе од 901 милијарда долари што Конгресот ги одобри за 2026 година.
Во објава на Truth Social, Трамп рече дека одлуката за воените трошоци за 2027 година ја донел „по долги и тешки преговори со сенатори, членови на Конгресот, секретари и други политички претставници, а особено во овие многу проблематични и опасни времиња“.
Само во изминатите неколку дена, американските сили го киднапираа венецуелскиот претседател Николас Мадуро од неговата земја, соборувајќи го од власт, а Белата куќа соопшти дека Трамп разговара за опции за стекнување на Гренланд, вклучително и потенцијално користење на американската војска.
Сега, Трамп најавува дека ќе изгради „армија од соништата“.

Секое такво зголемување на воениот буџет би барало одобрение од Конгресот, но републиканците на Трамп, кои имаат тесно мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, досега не се спротивставија на плановите за трошење на претседателот.
Веста доаѓа по претходен пост на Трамп на Truth Social во кој ги критикуваше одбранбените компании дека се премногу бавни во производството на оружје.
Тој вети дека ќе ги спречи да исплаќаат дивиденди или да откупуваат акции сè додека не го забрзаат производството.
Трамп нагласи дека дополнителните трошоци ќе бидат покриени од приходите од царините што ги воведе на речиси секоја земја и многу индустриски сектори, а САД сè уште ќе можат да го намалат својот долг и да обезбедат средства за Американците со „средни приходи“.
Свет
(Видео) Топлотен бран ја погоди Австралија, властите предупредуваат на „катастрофален“ ризик од пожари
Делови од Австралија в петок го очекуваат катастрофални услови на избувнување пожари, бидејќи топлотен бран го погоди поголемиот дел од земјата. Предупредувања за сериозни до екстремни топлотни бранови се во сила во речиси секоја држава и територија освен во Квинсленд, а се предвидуваат високи температури за наредните денови, објавува Би-би-си.
Предупредување од највисоко ниво
Во државата Викторија е прогласена целосна забрана за палење оган за петок. Опасноста од пожар е зголемена на „катастрофално“ – највисоко можно ниво – и 450 училишта и градинки се затворени во северните области, како и парковите.
Пожарникарите во Викторија сè уште се борат со пожарот кај Лонгвуд што избувна во среда, а во четврток се бореа и со неколку пожари во Нов Јужен Велс.
Рекордни температури
Мелбурн го забележа својот најтопол ден за шест години во средата со 40,9°C, додека некои крајбрежни градови во Западна Австралија забележаа температури до 49°C.
Врвот на топлотниот бран во Нов Јужен Велс се очекува во сабота, кога Сиднеј би можел да се соочи со температури од 42°C. Во наредните денови, температури над 40 °C ќе бидат регистрирани и во делови од Јужна и Западна Австралија.
Метеорологот Ангус Хајнс од Метеоролошката служба изјави за Би-Би-Си дека петокот ќе биде „вистинскиот врв на сегашниот топлотен бран“.
„Ова изгледа ќе биде најзначајниот повеќедневен настан за внатрешноста на југоисточна Австралија од 2019-2020 година“, рече Хајнс, осврнувајќи се на периодот познат како „Црно лето“, кога Австралија ја доживеа својата најлоша сезона на пожари во историјата. Тој објасни дека комбинацијата од силни ветрови и можни грмотевици со суви молњи ќе ја зголеми опасноста од пожари на катастрофални нивоа.
Властите во Викторија предупредија дека катастрофалното ниво на опасност значи дека потенцијалните пожари би можеле да бидат „непредвидливи и неконтролирани“. „Ни треба заедницата да ја одигра својата улога заедно со нашите служби за итни случаи за да ги заштити животите и имотот“, рече комесарот за управување со вонредни состојби на Викторија, Тим Вибуш.
„Подгответе се сега и активирајте го вашиот план за преживување во случај на пожар. Ако сте во област со предвидена катастрофална опасност од пожар, заминете рано во област со помал ризик од пожар.“
Скалата за опасност од пожар во Австралија има четири нивоа, при што катастрофалното е највисоко. Топлотниот бран се прогласува кога се очекува минималните и максималните температури да бидат невообичаено високи три или повеќе дена по ред.

