Свет
Над 60.000 исчезнати во колумбиската граѓанска војна
Во вооружениот судир во Колумбија кој траеше од 1970 до 2015 година кога беше склучено примирјето, исчезнале 60.630 луѓе, што е речиси двојно повеќе отколку во текот на чилеанската и аргентинската диктатура заедно, се истакнува во извештајот на Националниот центар за историско паметење (CNMH).
„Од димензиите на тоа злосторство се наежува кожата“, оценуваат од CNMH во извештајот под наслов „Додека не ги пронајдеме. Трагедијата на присилните исчезнувања во Колумбија“ кој идната седмица ќе ѝ биде претставен на јавноста во Богота и во Меделин, вториот по големина град во Колумбија, кој многу настрада во граѓанската војна која се води речиси половина век.
Не се пронајдени сите виновници за исчезнувањето на овие луѓе чиј број досега се проценуваше на околу 45.000. Меѓутоа, паравоените милиции накрајната десница се одговорни за 13.500 исчезнати, герилата на крајната левица за 5.900, криминалните групи за 2.600 и државата за .2.300 исчезнати, се наведува во извештајот.
Во воената диктатура во Чиле, од 1973 до 1990 година исчезнале 3.200 луѓе, смета тамошната Комисија за вистината, а во текот на аргентиснито воен реѓим, од 1976 до 1983 година, околу 30.000 луѓе, според процените на хуманитарните организации.
Од CNMH истакнуваат дека присилното исчезнување е една од „најстрашните“ методи со коишто политичките режии и вооружените групи се користеле за да ја наметнат својата власт. „Тој облик на насилство поттикнува голем страв, носи долготрајно патење, влијае врз животот на семејствата низ неколку поколенија и парализира цели заедници и општества“, се нагласува во извештајот.
Во најдолгиот вооружен судир на западната хемисфера кој трае 52 години и во кој учествуваат паравоени милиции, повеќе од триесет герилски групи и војската, загинале најмалку 260.000 луѓе а 6,9 милиони се раселени, несметајќи ги исчезнатите./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Иран: Подгответе се за најлошото сценарио
Додека светот сè повеќе со нетрпение ја очекува одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за евентуален воен напад врз Иран, тензиите на Блискиот Исток влегуваат во нова, поопасна фаза.
Иран и неговите сојузници велат дека се подготвени за најлошите сценарија, додека Вашингтон и Тел Авив демонстрираат воена подготвеност и координација, оставајќи впечаток дека одлуката за војна зависи од еден потег од Белата куќа, пишуваат светските медиуми.
Во директно предупредување до САД, Иран откри нов мурал на прометен плоштад во центарот на Техеран со јасна порака до Вашингтон да не се обидува да изврши воен напад. Муралот прикажува оштетени борбени авиони на палубата на носач на авиони, со слоганот: „Кој сее ветер, жнее виор“. Пораката беше дополнително засилена со изјавите на иранските функционери.
Ебрахим Азизи, претседателот на парламентарниот комитет за национална безбедност и надворешна политика, изјави на социјалната мрежа Икс дека американските војници од регионот ќе „се вратат кај своите семејства во ковчези“ ако САД направат грешка поради лошите проценки на својот претседател.
Ebrahim Azizi, Chairman of the Iranian Parliament’s National Security and Foreign Policy Commission, issued a statement on X addressing the United States. His remarks come amid heightened regional tensions and ongoing diplomatic friction between Tehran and Washington. pic.twitter.com/sTV06YZqYT
— Geopoliti𝕏 Monitor (@GeopolitixM) January 26, 2026
Пратеникот Салар Велаџат-Мадар предупреди дека воен конфликт може да избувне во секој момент, нагласувајќи дека Иран, дури и без отворена војна, веќе е „во средината на 12-дневна војна“ и нагласи дека земјата е подготвена за најлоши сценарија.
Заканите доаѓаат по изјавите на шефот на Централната команда на САД, Бред Купер, кој зборуваше за можноста за „кратка, брза и чиста операција“ во Иран, во контекст на повеќедневни воени вежби насочени кон демонстрирање на способноста за брзо распоредување и одржување на борбени воздухопловни сили низ целиот регион.
Израелскиот „Канал 14“ ги објави зборовите на Купер од средбата со началникот на Генералштабот на израелската армија, Еилал Замир, каде што беше нагласено дека целосната подготвеност на иранскиот фронт ќе бара време, но дека САД секогаш се подготвени за ограничена воена акција.
Според истиот извор, во американските воени кругови се зборува и за промена на режимот во Иран, со тврдења дека евентуален напад би бил насочен кон структурите што учествувале во задушувањето на протестите.
Израелската радиодифузна корпорација „Кан“ наведува дека времето на американскиот напад не е утврдено и дека тој целосно зависи од одлуката на Трамп. Исто така, потврдено е дека американските и израелските воени лидери разговарале за координација на одбраната во случај на ирански ракетен одговор кон Израел.
„Канал 12“ го цитираше командантот на Северната команда на Израел кој вели дека Тел Авив не знае во која насока се развива ситуацијата, предупредувајќи за зголемување на американските сили во Персискиот Залив.
Заканите што доаѓаат од Ирак потврдуваат дека евентуален напад врз Иран би можел да го запали целиот регион.
Генералниот секретар на ирачките бригади на Хезболах, Абу Хусеин ал-Хамидави, предупреди дека објавувањето војна на Иран нема да биде „пикник“, туку дека непријателите ќе „ги вкусат најгорчливите форми на смрт“ и дека „ништо нема да остане од нив“ во регионот.
Свет
Сијарто: Ќе поднесеме жалба до Судот на правдата на ЕУ, поради прекинот на увозот на руски гас
Унгарија ќе покрене судска постапка со цел да се поништи декретот за постепено укинување на увозот на руски гас до 1 јануари 2027 година, кој беше усвоен претходно денес од земјите на Европската Унија, објави унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто.
„Доколку не можеме да купуваме сурова нафта и гас од Русија, сметките за енергија на домаќинствата ќе се зголемат тројно, а фабриките може да се соочат со тешкотии поради зголемувањето на цените“, рече Сијарто, пренесува агенцијата MTI.
Според него, регулативата што го овозможува REPowerEU, односно ставањето крај на зависноста на ЕУ од руските извори на енергија, ги заобиколува регулативите на ЕУ, со цел да се спречи увозот на извори на енергија од Русија.
Тој истакна дека штом одлуката за усвојување на REPowerEU стане официјална, Унгарија ќе ја поднесе својата жалба до Судот на правдата на ЕУ.
„Законот е создаден за да се искористи правна дупка во однос на неговата содржина, ова е санкција што бара едногласна одлука. Сепак, за да ги заобиколат приговорите на суверените национални држави, тие употребија трик и ја претставија одлуката како трговска мерка, така што квалификуваното мнозинство беше доволно. Основниот договор јасно наведува дека националните држави имаат право да одлучат кои енергетски ресурси сакаат да ги купат и од кого сакаат да ги купат“, рече Сијарто, оценувајќи дека одлуката ги крши законите на ЕУ.
Тој изјави дека овој потег претставува „голем правен трик“ кој е насочен против унгарските национални интереси.
„Одвикнувањето на земјата од руската сурова нафта и гас би довело до огромно зголемување на трошоците за комунални услуги. Тоа е она што го сака Брисел, а ние, суверената влада, ќе го спречиме тоа“, рече тој.
Свет
Руте: Украина ја очекува најтешката зима
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес предупреди дека Украина се соочува со „најтешката зима“ во повеќе од една деценија и ги повика пратениците на Европската унија да не бидат „премногу рестриктивни“ во однос на начинот на кој ќе се користи заемот од ЕУ од 90 милијарди евра.
Руте им рече на членовите на Европскиот парламент (ЕП) дека мировните преговори под водство на Соединетите Американски Држави се во тек, пофалувајќи го американското водство во таа иницијатива, но исто така ја спомена и „Коалицијата на волјата“ предводена од ЕУ и нејзината работа за безбедносни гаранции, објавува „Гардијан“.
Целта, како што изјави, треба да биде постигнување мировен договор или долгорочен прекин на огнот „и да се молиме тоа да се случи што е можно поскоро“, а потоа да се обезбеди рускиот претседател Владимир Путин „никогаш, никогаш“ повторно да не ја нападне Украина.
Руте истакна дека НАТО продолжува да ја поддржува Украина со испораки на американска воена опрема во вредност од милијарди долари, кои пристигнуваат преку механизмот на Листата на приоритетни потреби на Украина (PURL), како и преку помали, национални иницијативи.
Тој, исто така, ги повика пратениците на ЕУ да не бидат „премногу рестриктивни“ во однос на начинот на кој ќе се користи заемот од ЕУ од 90 милијарди евра наменет за безбедност, за да не му биде уште потешко на Киев да ги троши доделените средства.
„Безбедноста на Украина е безбедност на сите нас“, рече Руте.
Според него, земјите од ЕУ треба да покажат флексибилност во однос на тоа како Украина може да го користи заемот од ЕУ од 90 милијарди евра за купување оружје и финансирање на буџетот.
Генералниот секретар на НАТО додаде дека ЕУ не треба да го наметнува правилото „купи европско по секоја цена“.
„Ве повикувам силно да обезбедите флексибилност во начинот на кој овие средства можат да се трошат и да не бидете премногу рестриктивни со условите „купувај ЕУ““, им рече Руте на членовите на Европскиот парламент.
Според него, Европа сега ја гради својата одбранбена индустрија и тоа е од клучно значење, но во моментов не може да обезбеди ниту приближно доволно од она што ѝ е потребно на Украина за да се одбрани денес и да одврати нови напади утре, пренесува Танјуг.

