Свет
Над 60.000 исчезнати во колумбиската граѓанска војна
Во вооружениот судир во Колумбија кој траеше од 1970 до 2015 година кога беше склучено примирјето, исчезнале 60.630 луѓе, што е речиси двојно повеќе отколку во текот на чилеанската и аргентинската диктатура заедно, се истакнува во извештајот на Националниот центар за историско паметење (CNMH).
„Од димензиите на тоа злосторство се наежува кожата“, оценуваат од CNMH во извештајот под наслов „Додека не ги пронајдеме. Трагедијата на присилните исчезнувања во Колумбија“ кој идната седмица ќе ѝ биде претставен на јавноста во Богота и во Меделин, вториот по големина град во Колумбија, кој многу настрада во граѓанската војна која се води речиси половина век.
Не се пронајдени сите виновници за исчезнувањето на овие луѓе чиј број досега се проценуваше на околу 45.000. Меѓутоа, паравоените милиции накрајната десница се одговорни за 13.500 исчезнати, герилата на крајната левица за 5.900, криминалните групи за 2.600 и државата за .2.300 исчезнати, се наведува во извештајот.
Во воената диктатура во Чиле, од 1973 до 1990 година исчезнале 3.200 луѓе, смета тамошната Комисија за вистината, а во текот на аргентиснито воен реѓим, од 1976 до 1983 година, околу 30.000 луѓе, според процените на хуманитарните организации.
Од CNMH истакнуваат дека присилното исчезнување е една од „најстрашните“ методи со коишто политичките режии и вооружените групи се користеле за да ја наметнат својата власт. „Тој облик на насилство поттикнува голем страв, носи долготрајно патење, влијае врз животот на семејствата низ неколку поколенија и парализира цели заедници и општества“, се нагласува во извештајот.
Во најдолгиот вооружен судир на западната хемисфера кој трае 52 години и во кој учествуваат паравоени милиции, повеќе од триесет герилски групи и војската, загинале најмалку 260.000 луѓе а 6,9 милиони се раселени, несметајќи ги исчезнатите./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Фицо: Згрозен сум од себичниот интерес со кој лидерите на ЕУ гледаат на бесмислените убиства на Украинци и Руси
Премиерот на Словачка, Роберт Фицо, изјави дека е згрозен што некои лидери на Европската Унија го набљудуваат конфликтот во Украина лекомислено и со себичен интерес.
„Буквално сум згрозен од лекомисленоста и себичниот интерес со кој многу лидери на Европската Унија гледаат на бесмислените убиства на Украинци и Руси, блиски до нас Словените“, рече Фицо во своето новогодишно обраќање објавено на социјалните мрежи.
Словачкиот премиер истакна дека мирот не е празен збор, туку мора да стане основа на постоењето на луѓето.
Во своето обраќање, тој ја честиташе Новата година и на руски, како и на англиски, италијански и шведски јазик, со што потврди дека неговата надворешна политика е ориентирана кон сите четири страни на светот, пренесуваат медиумите во светот.
Свет
(Видео) „Пиротехника поставена на шишиња со пијалоци го запалија таванот, а потоа се појави паника“: сведоци ги опишаа деталите од трагедијата на новогодишната ноќ во Швајцарија
Сведоците на трагедијата во барот „Le Konstelasion“ во Кран-Монтана тврдат дека пожарот, во кој загинаа повеќе од десетина луѓе, а околу 100 се повредени, бил предизвикан од пиротехника.
Швајцарските медиуми ги објавуваат изјавите на сведоци кои тврдат дека виделе пиротехника, а потоа слушнале силна експлозија.
„На новогодишната ноќ имаше многу огномет, иако беше забрането. Потоа се слушна многу гласна експлозија. После тоа слушнав неколку амбулантни возила“, раскажува туристо од Лондон за швајцарскиот „Блик“.
19-годишник за швајцарскиот „24er“ изјавил дека пиротехничките направи поставени на шишиња со пијалоци предизвикале пожар на таванот на барот.
Strage a #CransMontana in #Svizzera. Sono almeno 40 i morti e 100 in feriti a causa di una esplosione nel bar #LeConstellation della nota località sciistica durante la notte di capodanno#Tg1 pic.twitter.com/MndG3MMZFR
— Tg1 (@Tg1Rai) January 1, 2026
Според него, таванот многу брзо се запалил, што потоа довело до паника и брзање кон излезот од салата што се наоѓала во подрум, до кој се стигнувало преку скали што водат до ходник.
Властите не ја потврдија причината за пожарот, само беше наведено дека истрагата е во тек.
„Луѓето врескаа, видовме црн чад“
Андреа Еклеси, чистач на зградата до барот, кој ги прими евакуираните жители на зградата каде што се наоѓа „Ле Констеласион“, сведочи за драматичните моменти. Тој и неговата сопруга беа разбудени од вресоци.
„Луѓето врескаа, видовме црн чад, мирисаше ужасно. Брзата помош и пожарникарите пристигнаа многу брзо. Се облековме и се симнавме долу. Жителите на зградата излегоа во паника, се плашеа дека пожарот ќе се прошири на зградата. Многумина дојдоа кај нас, луѓето беа во паника. Им направивме кафе и останавме со нив до четири часот наутро“, опиша Еклеси.
Прогласена вонредна состојба
Државниот совет донесе одлука да прогласи вонредна состојба од 1 јануари во 9:00 часот наутро.
Како што објави „Блик“, беше поставена телефонска линија за итни случаи за семејствата и најблиските, додека амбулантни возила од други кантони беа на пат кон Кран-Монтана во текот на утрото. Исто така, во конгресниот центар „Реган“ во Кран-Монтана, локалните власти воспоставија приемен центар за членови на семејството кои ги бараат своите најблиски.
„Тој исчезна. Никој не знае каде е“, извика мајка која плачеше додека го бараше својот син, според швајцарските медиуми.
Многу од повредените имаат тешки изгореници, а одделенијата за интензивна нега во локалните болници се полни, па затоа некои пациенти се префрлени во болници во други кантони. Еден читател-репортер изјави за „Блик“ дека хеликоптерите летаат над неговата куќа со часови во интервали од околу десет минути.
Италијанското Министерство за надворешни работи објави дека информациите што ги добиле од швајцарската полиција укажуваат дека бројот на жртви може да биде околу 40, но полицијата не даде прецизни податоци на конференцијата, пренесува Гардијан.
Пожарот и чадот биле забележани околу 1:30 часот по полноќ, по што биле повикани службите за итни случаи, а полицијата и пожарникарите брзо пристигнале на местото на несреќата. Службениците велат дека неколку стотици луѓе биле вклучени во инцидентот на некаков начин и дека меѓу нив имало неколку националности, поради што идентификацијата ќе потрае.
Полицијата нагласи дека нема индикации дека станува збор за терористички напад и дека пожарот не е предизвикан од експлозивна направа.
Свет
Зеленски: Мировниот договор е 90 проценти завршен, но клучните десет, одлучуваат сè
Украинскиот претседател Володимир Зеленски во своето новогодишно обраќање до нацијата изјави дека Украина сака крај на војната, но не по секоја цена. Тој нагласи дека нема да потпише „слаб“ мировен договор што само ќе го продолжи конфликтот, објави Ројтерс.
Седејќи во својата канцеларија со празнична елка во позадина, Зеленски во 21-минутен говор објавен непосредно пред полноќ рече дека Украинците се исцрпени по речиси четири години војна – подолго од германската окупација на многу украински градови во Втората светска војна.
Сепак, нагласи тој, тие не се подготвени да се откажат. „Што сака Украина? Мир? Да. По секоја цена? Не. Сакаме крај на војната, но не и крај на Украина“, рече Зеленски, облечен во традиционална украинска темнозелена кошула. „Дали сме уморни? Многу уморни. Дали ова значи дека сме подготвени да се предадеме? Секој што мисли така, длабоко греши“, додаде тој.
Зеленски предупреди дека секој потпис „ставен на слаби договори само поттикнува војна“. „Мојот потпис ќе биде ставен на силен договор. И тоа е она за што се однесува секој состанок, секој телефонски повик, секоја одлука сега“, рече тој. „Да се обезбеди силен мир за сите, не за еден ден, една недела или два месеци, туку мир со години“.
Според него, неделите дипломатија предводена од САД, вклучувајќи ги и неговите разговори со Доналд Трамп минатиот викенд во Флорида, резултираа со мировен договор кој е речиси финализиран. „Мировниот договор е 90% готов, остануваат 10%“, рече Зеленски. „Тие 10% содржат сè, тоа се 10% што ќе ја одредат судбината на мирот, судбината на Украина и Европа и како ќе живеат луѓето“.
Зеленски ги отфрли руските барања за целосно повлекување од Донбас како „измама“. „Дали некој сè уште им верува? За жал, да“, рече тој. „Бидејќи премногу често вистината се избегнува и се нарекува дипломатија, кога всушност таа е едноставно лага, облечена во деловни костуми“.

