Регион
(Видео) Санацијата на старата канализација откри тајни премини на Дубровничка Република
Реновирањето на канализацискиот систем стар повеќе од 500 години под историското јадро на Дубровник, вредно нешто повеќе од еден милион евра, е успешно завршено по две и пол години. Работниците рачно ги чистеле историските канали под Страдун и градските ѕидини, во исклучително опасни услови, откривајќи не само загрижувачки количини отпад, туку и тајни премини од ерата на Дубровничката Република, јавува ХРТ.
Имено, Дубровник веќе имал добро одржуван канализациски систем во 13 век, а каналите под историското јадро постојат во нивната сегашна форма од 15 век и се дел од културното наследство, но не се темелно исчистени со векови.
– Каналите се наполнија, особено со отпадни води, кои до 2004 година се влеваа во старото градско пристаниште, практично загадувајќи го и на некој начин загрозувајќи ја и животната средина и здравјето на луѓето – изјави Вицко Беговиќ, член на Управата на Водовод Дубровник.
Според изведувачот, каналите на некои места биле затнати речиси до самиот врв. Во исклучително опасни услови, со температури до 50°C и ризик од лизгање на земјиштето, инфекции и труење со гас, работниците ги чистеа каналите рачно.
– Отстранети се над 2.100 кубни метри од оваа течна маса, плус цврсти материи и сапонифицирани масти, кои практично имаа санти мраз на нив во форма на ледени брегови, можеме да ги наречеме така, само со многу поинаква боја – објасни Тончи Јанковиќ, директор на компанијата „Анафора“.
Во подземјето на историскиот град, тие открија скриени канали, тајни премини од времето на Дубровничката Република, но и неочекувани количини на понов отпад.
– Пронајдовме многу повеќе градежен отпад и слој од 20 сантиметри што беше резултат на миењето и санацијата на градот Дубровник, бидејќи сè влегуваше во тој канал преку одводите. Моравме да го скршиме со пневматска дупчалка – рече Јанковиќ.
Работата беше внимателно надгледувана од конзерватори и Друштвото на пријатели на Дубровничките антиквитети. Начинот на кој била изградена канализацијата во 15 век сè уште ги фасцинира експертите денес.
– Кога човек го гледа тоа, кога го гледа одвнатре, кога сето тоа е претставено со модерни технологии на 3Д архитектонско снимање и геодетски истражувања, гледаме колку биле паметни луѓето од Дубровник, колку создале одржливи системи – нагласи претседателот на Здружението на пријатели на дубровничките антиквитети, Ведран Косовиќ.
Потоа следува чистење на секундарните канали, но најважниот дел од работата е успешно завршен.
Видеото можете да го погледнете на овој линк.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Денешниот датум 29 ноември на овие простори беше голем празник, се славеше СФРЈ
Денешниот датум 29 ноември на овие простори беше голем празник познат како Денот на Републиката. Овој празник се славеше во Социјалистичка Фередативна Република Југославија,… „Од Вардара па доТриглава„
Денот на Републиката беше еден од петте национални празници во социјалистичка Југославија и се славеше во спомен на Второто заседание на АВНОЈ на 29 ноември 1943 година, кога АВНОЈ беше конституирана како законодавен и извршен претставнички орган на Југославија. По завршувањето на Втората светска војна, од 1945 година, тој датум се слави низ целата тогашна Југославија како Ден на Републиката.
Во главните градови на републиките на СФРЈ беа организирани свечени академии, а се одржуваа и бројни спортски и културни настани.
АВНОЈ и Македонија
АВНОЈ во новоконституираната државна заедница ги вброил како рамноправни конститутивни елементи македонскиот народ и македонската држава. Македонскиот јазик бил прогласен за рамноправен со српско-хрватскиот и словенечкиот на целата територија на Југославија. Со сето тоа, правно и политички биле санкционирани стремежите на македонскиот народ за самостоен национален живот во сопствена национална држава. Токму заради усогласеноста на решенијата на АВНОЈ со целите на антифашистичката и националноослободителна борба и со македонските национални интереси, тие решенија, децидно, биле потврдени од Првото заседание на АСНОМ.
Злонамерните антимакедонски толкувања дека поради неприсуството на македонски претставници АВНОЈ нема легитимитет за Македонија, било во минатото, а и денес, фактички е дел од вокабуларот на антимакедонските пропаганди што го негираат македонскиот национален индивидуалитет и го проблематизираат самостојниот македонски државноправен развој. Фактички, решенијата на АВНОЈ за Македонија биле антиципирани и одобрени преку Манифестот на Главниот штаб на НОВ и ПОМ од октомври 1943 г.
СРЈ ја укина СФРЈ
На познатото Второ заседание на АВНОЈ присуствуваа 142 делегати, а претседаваше предвоениот претседател на Собранието на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, доктор Иван Рибар.
АВНОЈ тогаш беше конституиран како законодавно и извршно претставничко тело на Југославија, додека Националниот комитет за ослободување на Југославија (НКОЈ) беше конституиран како највисок извршен и орган на народната власт, кој ги имаше сите карактеристики на народна револуционерна власт.
Сите одлуки и обврски на претходната власт беа поништени и таа заедно со Петар II Караѓорѓевиќ беше протерана од државата.
Во тоа време, словенечките и хрватските делегати во Јајце настапуваа како претставници на одделни држави, а Словенија имаше посебни барања во однос на границите и јазикот.
Како посебна одлука на АВНОЈ, на Јосип Броз Тито му е доделена титулата „Маршал на Југославија“, врз основа на предлогот на словенечката делегација.
Југославија е име што означува три различни но последователни политички ентитети што постоеја во поголемиот дел од 20. век на Балканскиот Полуостров, а во чии рамки спаѓаа јужнословенските земји меѓу кои и Македонија.
По завршувањето на војната – од 1945 година, тој датум се прославуваше како Ден на Републиката и беше еден од најголемите државни празници во поранешна СФРЈ, кој свечено се прославуваше низ целата земја.
На овој ден се пееја пофални песни за Тито, се одржуваа приредби во културните домови, а учениците од прва класа станаа пионери. Последната генерација пионери е родена во 1982 година. За многумина, пак, првата асоцијација за овој празник е рано станување и одење во кланица за свињи. Поради општата еуфорија што го придружуваше овој ден, го прославија и оние кои не беа големи љубители на Тито и социјализмот.
По распаѓањето на СФРЈ, Денот на Републиката престана да се слави во речиси сите поранешни републики, а од крајот на деведесеттите се славеше само во Србија, до нејзиното официјално укинување, на 14 ноември 2002 година, со одлука на Сојузното собрание на Сојузна Република Југославија
Регион
(Видео) Во Крагуевац се урна пат
На градилиште во Крагуевац утрово се урнаа потпорни ѕидови и дел од пристапниот пат, а како што се испостави, инвеститорот РП Инвест градел целосно нелегално бидејќи неговото барање за градежна дозвола било одбиено претходниот ден, пишува Нова економија, пренесува Индекс.
Споделените видеа го прикажуваат моментот кога поткопаниот дел од патот, заедно со потпорниот ѕид, се урива кон градилиштето. Точната причина за уривањето сè уште се утврдува. Медиумите претходно објавија дека задолжителната табличка со информации за инвеститорот, изведувачот и бројот на градежната дозвола не била прикажана на градилиштето, што сега е објаснето.
Истрагата за „Нова економија“ откри дека градилиштето ѝ припаѓа на компанијата РП Инвест 1980, која ја изградила зградата без важечка градежна дозвола. Компанијата поднела барање за дозвола пред 11 дена, но според податоците од Централната евиденција за градежни дозволи, тоа било одбиено вчера.
Во образложението на одлуката се споменуваат голем број неправилности. Меѓу другото, е утврдено дека димензиите на подземните катови не се во согласност со Локациските услови и Урбанистичкиот проект.
Дополнително, инвеститорот е предупреден дека темелната плоча и ѕидовите не смеат да ги преминуваат границите на соседните парцели. Исто така, било побарано да се усогласи Спецификацијата на посебните делови поврзани со гаражите и паркинг местата, како и податоците за димензиите на зградата.
Одлуката прецизира: „Локациските услови бараат инвеститорот, по добивањето на локациски услови, да склучи договор за изградба на недостасувачката инфраструктура, како и договор за обезбедување услуги за поврзување со DSEE, и истата мора да биде испорачана. Исто така, во споменатите локациски услови е предвидено инвеститорот да достави договор за изградба на недостасувачката инфраструктура – пат“.
Новинарите на Нова економија се обиделе да добијат коментар од компанијата РП Инвест, но телефонските броеви познати на редакцијата биле исклучени или неважечки. Во меѓувреме, на социјалните мрежи се појавило наводно соопштение од компанијата, чија автентичност не може да се потврди. Во таа изјава, како причина се наведува „дестабилизација на подлогата поради комбинација од временски фактори во претходните денови“.
„Дождот и снегот, иако снегот не се задржаа на површината, придонесоа за постојана влажност на почвата во подлабоките слоеви, што постепено ја намалуваше нејзината стабилност“, се вели во соопштението. Се додава дека поради ова се срушил дел од потпорниот ѕид и дека екипите на РП Инвест се на терен и ја подготвуваат санацијата.
Регион
(Видео) Силна бура и дожд во Грција: улиците под вода, во сила црвено предупредување
Бурата Адел ја зафати Атика носејќи силни бури и повремен град. Одредени делови од регионот беа под вода, а властите апелираат до граѓаните да бидат особено внимателни, објави „Катимерини“.
Според ажурираниот метеоролошки билтен, речиси цела Грција ќе биде погодена од дожд и бури во текот на денешниот ден, а времето се очекува да се подобри дури од недела.
27.11.2025#Greece
Civil Defense issued a red alert for parts of Western Greece due to storms. A magnitude 112 storm was recorded in Corfu and in Aetolia and Acarnania, causing roads to be flooded and rivers to overflow their banks.@meteohellas pic.twitter.com/KTfXl8eIhX— Climate Review (@ClimateRe50366) November 27, 2025
Најголеми врнежи се предвидуваат за западните и за северните делови на земјата, како и за источниот Егеј, каде што бурите може да бидат придружени со град и многу силни ветрови.
Καλημέρα#Rain #storm #athens pic.twitter.com/AiDXwElNTy
— Dimitrios Karvountzis (@DKarvountzis) November 28, 2025
Цивилната заштита е во целосна готовност.
По состанокот на Комитетот за процена на ризикот, државниот апарат беше активиран во областите во кои се очекуваат најинтензивни катастрофи.
Министерството за климатски кризи и цивилна заштита објави дека мерките со највисоко ниво на подготвеност – црвено предупредување – се воведени за северен Егеј и за Додеканезите.
Според метеоролозите, најкритичниот период ќе биде првите 12 часа од петок – од рано наутро до пладне – додека системите на бури ќе се движат кон Додеканезите во текот на денот.
А Атика може да очекува обилни врнежи од дожд, иако помалку интензивни од најзагрозените области.
Противпожарните служби и цивилната заштита се во целосна готовност за можни интервенции.
Обилни врнежи од дожд и бури се прогнозираат за денес во делови од Халкидик, Серес, Кукуш и Солун до попладне на Јонските Острови и во западен и јужен Пелопонез, како и на Додеканезите во текот на вечерта.
Фото: принтскрин

