Регион
Во Хрватска се одржуваат парламентарни избори
Денеска, во Хрватска се одржуваат редовни парламентарни избори, на кои право на глас имаат околу 3,7 милиони гласачи.
Повеќе од 6.500 избирачки места беа отворени во 7 часот, на кои може да се гласа до 19 часот, до кога е во сила изборниот молк.
Во 19 часот ќе бидат објавени резултатите од првите анкети, а во 21 часот Државната изборна комисија ќе ги објави првите изборни резултати, кои ќе се ажурираат на секои 15 минути, пренесува „Индекс.хр“.
Ова, анализира медиумот, се најнеизвесните парламентарни избори од прогласувањето на независноста на Хрватска во 1991 година.
Хрватскиот претседател Зоран Милановиќ неочекувано најави дека ќе биде кандидат за премиер на опозициската Социјалдемократска партија (СДП), од која замина во февруари 2020 година.
Негов главен ривал, со кој отворено се судри речиси за сите внатрешни и надворешни политички прашања, е поранешниот премиер и лидер на Хрватската демократска заедница (ХДЗ), Андреј Пленковиќ. Тој и неговата партија сакаат да добијат трет мандат на изборите за формирање влада.
ХДЗ во голема мера доминира со владата откога Хрватска стекна независност од поранешна Југославија во 1991 година. Таа стана членка на НАТО во 2009 година, ѝ се приклучи на Европската Унија во 2013 година, а од 2023 година е членка на еврозоната, членка на монетарната унија на ЕУ.
Предизборните анкети објавени на водечките медиуми во Хрватска предвидуваа дека ХДЗ ќе биде релативен победник, што му дава поголема шанса на Пленковиќ да формира влада, но ниту една партија нема да може да го направи тоа самостојно, па владата ќе зависи од постизборни коалиции, според тамошните анализи.
Од изборите, кои изгледаа многу предвидливо пред неколку месеци, со влегувањето во изборната трка на Милановиќ, познат по острата реторика и стил, предизборниот период го одбележаа остри полемики.
Уставниот суд му забрани на Милановиќ да се кандидира за пратеник на листата на СДП бидејќи не поднел оставка од функцијата претседател, па делумно учествувал во кампањата.
Иако поради забраната не учествуваше на предизборните митинзи на СДП, Милановиќ во речиси секојдневните изјави за новинарите и објавите на социјалните мрежи ја критикува ХДЗ за низа корупциски скандали, ги повика граѓаните да гласаат за која било партија, освен за ХДЗ и Пленковиќ, и најави дека како кандидат на СДП, чиј претседател некогаш беше, ќе формира влада на национален спас.
Во понеделникот, последниот ден од кампањата, Милановиќ и Пленковиќ го продолжија вербалниот конфликт, кој трае со години.
Пленковиќ истакна дека Милановиќ „ја турка Хрватска во рускиот свет“ алудирајќи на неговото противење на обуката на украинските војници во Хрватска, а Милановиќ го нарече премиерот „кум на криминалот во Хрватска“ и „херојски зајак“.
На завршната прес-конференција на ХДЗ во Загреб премиерот рече дека очекува голема поддршка на изборите и убедлива победа на неговата партија поради резултатите што ги постигнале во изминатите осум години.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Во Србија стигнуваат летачките такси
Министерот за финансии на Србија,Синиша Мали, и главниот комерцијален директор на Archer Aviation, Нихил Гоел, потпишаа Договор за партнерство во Давос со кој ќе се воведат услуги за електрични летачки такси во Србија. На потпишувањето присуствуваа српскиот претседател Александар Вучиќ и основачот и извршен директор на Archer, Адам Голдштајн, пишува b92.
Во согласност со договорот, Србија го избра Archer како свој префериран партнер за електрични авиони за вертикално полетување и слетување (eVTOL) и има можност да купи почетна флота од авиони Midnight.
Претседателот Вучиќ оцени дека е важно за Србија да соработува со една од најсилните компании во светот во однос на технологијата.
„Воодушевен сум што имавме можност да потпишеме договор со Archer Aviation. Важно е за нас да соработуваме со една од најдобрите и најсилните компании во светот во однос на технологијата, да ја донесеме најсовремената американска технологија во Србија и да бидеме долгорочни партнери“, рече Вучиќ.
„Многу сум среќен што нашите партнери планираат да имаат ваков однос со децении, па дури и со векови. Се надевам дека граѓаните на Србија ќе бидат горди на својата земја. Сè уште имаме многу да направиме и малку повеќе од една година подготовки, но верувам дека граѓаните на Србија ќе бидат повеќе од задоволни од сè што можеме да презентираме преку нашето партнерство за Експо“, додаде тој.
Министерот за финансии Синиша Мали нагласи дека Србија со овој договор прави чекор понатаму кон иднината. „Со ова, Арчер формално стана избран партнер на Србија за воздушни такси и официјален партнер за летачки такси за Експо 2027, кој ќе се одржи од мај до август 2027 година во Белград“, рече Мали.
Тој нагласи дека е горд што Србија е прва во регионот што воведува транспорт од следната генерација, што ќе ги демонстрира придобивките од напредната воздушна мобилност на глобалната публика.
„Ова е одлична вест за Србија, која во 2027 година ќе му го покаже на целиот свет своето неверојатно преродување од банкротирана земја во земја со инвестициски кредитен рејтинг фокусиран на технологии, дигитализација и понатамошен напредок“, рече Мали.
Договорот предвидува купување до 25 авиони.
фото/епа
Регион
Црна Гора ќе затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување кон ЕУ следната недела
Црна Гора би можела да затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување со Европската Унија (ЕУ) следната недела, а тоа е Поглавје 32, финансиски надзор, изјави црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ.
Таа истакна дека поглавјето 32, кое е под надлежност на Министерството за финансии на Црна Гора, било технички подготвено претходната година, но неговото затворање било одложено поради внатрешните процедури на Европската комисија и земјите-членки.
„Од наша страна, беше испратена јасна порака дека ќе ги исполниме сите обврски што се очекуваат на европскиот пат. Од друга страна, Европската комисија очекува посилна борба против организираниот криминал и корупцијата, зајакнување на граничните премини и дополнително зајакнување на судството“, изјави Горчевиќ во изјава за Радио и телевизија на Црна Гора.
Според неа, брзото затворање на Поглавјето 32 би претставувало важен чекор во амбициозниот план на Владата да ги затвори сите преостанати поглавја до крајот на 2026 година, што би го отворило патот кон полноправно членство на Црна Гора во Европската Унија до 2028 година.
Црна Гора ја поднесе својата апликација за членство во ЕУ во декември 2008 година, а преговорите за пристапување започнаа во јуни 2012 година, и досега затвори 12 од 35 поглавја.
Во декември, Црна Гора затвори пет поглавја, од кои клучни се оние за јавни набавки, слободно движење на капитал и рурален развој, што беше оценето како пресвртница пред влегувањето во нова фаза од преговорите и трансформирањето на земјата од кандидат во сериозен кандидат за членство. Во последните две години, темпото на преговорите на Црна Гора за членство во ЕУ се забрза, но 2026 година е клучна година во која земјата се соочува со предизвици, особено во поглавјата 23 и 24, кои се однесуваат на владеењето на правото, независноста на судството и борбата против корупцијата.
Постои поглавје 31, кое ги опфаќа надворешната, безбедносната и одбранбената политика, чие затворање беше блокирано од Хрватска.
Иако Загреб во тоа време изјави дека не ја блокира Црна Гора, веќе постојат „отворени прашања“ што треба да се решат, меѓу кои бродот Јадран, демаркацијата, исчезнатите лица и гонењето на воените злосторства.
Регион
Вучиќ од Давос: Светот оди во луда насока
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Давос, каде што се одржува Светскиот економски форум, дека претстојат тешки времиња бидејќи светот оди во „луда насока“ поради конфликтот меѓу ЕУ и САД околу Гренланд.
Вучиќ рече дека не може да зборува за некои важни прашања до утре во 15 часот, но нагласи дека српската делегација ги сослушала Урсула фон дер Лајен и кинеската делегација во Давос.
Тој рече дека го запишал она што го кажала фон дер Лајен, наведувајќи дека веќе разговарал за тоа со Бренер и дека му се чинело дека таа го дели неговото мислење за она што го кажала и за последиците од она што го кажала претседателката на Европската комисија.
Урсула, вели Вучиќ сакаше да нагласи, го повтори двапати, дека таканаречениот политички развод меѓу Америка и ЕУ е траен. Таа, исто така, рече дека санкциите на САД се грешка и дека одговорот на ЕУ на нив ќе биде пропорционален и непоколеблив, пренесуваат медиумите во соседството.
Како што објасни Вучиќ, сигурно ќе следат големи геополитички последици и тој не би ја исклучил можноста за вклучување на Норвешка во ЕУ.
„Разговарав со Георгиева, таа е од Бугарија, но живее во Вашингтон и е подготвена да ни помогне. Таа смета дека нема да се постигне договор меѓу ЕУ и Америка, а јас верувам дека нема. Исто така, очекувам силен одговор од Трамп во спротивна насока од ова“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија истакна дека сè уште пред Србија има период во кој треба да се разгледа како ќе се справи со Европа и како ќе се справи со Америка.
„Многу, многу проблеми. Светот оди во луда насока, но мора да го зачуваме мирот и економијата“, рече Вучиќ, нагласувајќи дека на јавноста треба да ѝ се каже во која насока се движат работите. А тие не се движат во вистинската насока, додаде тој.
Одговарајќи на новинарските прашања, тој објасни дека она што го кажа претседателката на Европската комисија значи дека работите никогаш нема да се вратат како што беа.
„Она што го гледам е дека Европа ќе оди право, но мојот заклучок е дека ЕУ не е подготвена воено да го брани Гренланд“, рече Вучиќ.
„Светот се распаѓа и никогаш повеќе нема да биде ист. Погледнете ја изјавата на Дугин, каде што ќе се негира суверенитетот на малите земји, без разлика дали ќе припаѓаат на блок или не, а ние сакаме да го зачуваме нашиот суверенитет. Важно е да разговараме со сите“, нагласи Вучиќ.
Тој, според написите, опиша дека во Давос веќе владее хаос, бидејќи има огромен сообраќаен метеж и во сите сали каде што се одржува економскиот форум.
Сепак, како што вели, утре се очекува целосен колапс поради американската делегација и претседателот Доналд Трамп.
Вучиќ истакнува дека овој пат Трамп ја носи со себе најголемата делегација што ќе ги пополни сите места во салата каде што се одржуваат говорите.

