Регион
Во Хрватска се одржуваат парламентарни избори
Денеска, во Хрватска се одржуваат редовни парламентарни избори, на кои право на глас имаат околу 3,7 милиони гласачи.
Повеќе од 6.500 избирачки места беа отворени во 7 часот, на кои може да се гласа до 19 часот, до кога е во сила изборниот молк.
Во 19 часот ќе бидат објавени резултатите од првите анкети, а во 21 часот Државната изборна комисија ќе ги објави првите изборни резултати, кои ќе се ажурираат на секои 15 минути, пренесува „Индекс.хр“.
Ова, анализира медиумот, се најнеизвесните парламентарни избори од прогласувањето на независноста на Хрватска во 1991 година.
Хрватскиот претседател Зоран Милановиќ неочекувано најави дека ќе биде кандидат за премиер на опозициската Социјалдемократска партија (СДП), од која замина во февруари 2020 година.
Негов главен ривал, со кој отворено се судри речиси за сите внатрешни и надворешни политички прашања, е поранешниот премиер и лидер на Хрватската демократска заедница (ХДЗ), Андреј Пленковиќ. Тој и неговата партија сакаат да добијат трет мандат на изборите за формирање влада.
ХДЗ во голема мера доминира со владата откога Хрватска стекна независност од поранешна Југославија во 1991 година. Таа стана членка на НАТО во 2009 година, ѝ се приклучи на Европската Унија во 2013 година, а од 2023 година е членка на еврозоната, членка на монетарната унија на ЕУ.
Предизборните анкети објавени на водечките медиуми во Хрватска предвидуваа дека ХДЗ ќе биде релативен победник, што му дава поголема шанса на Пленковиќ да формира влада, но ниту една партија нема да може да го направи тоа самостојно, па владата ќе зависи од постизборни коалиции, според тамошните анализи.
Од изборите, кои изгледаа многу предвидливо пред неколку месеци, со влегувањето во изборната трка на Милановиќ, познат по острата реторика и стил, предизборниот период го одбележаа остри полемики.
Уставниот суд му забрани на Милановиќ да се кандидира за пратеник на листата на СДП бидејќи не поднел оставка од функцијата претседател, па делумно учествувал во кампањата.
Иако поради забраната не учествуваше на предизборните митинзи на СДП, Милановиќ во речиси секојдневните изјави за новинарите и објавите на социјалните мрежи ја критикува ХДЗ за низа корупциски скандали, ги повика граѓаните да гласаат за која било партија, освен за ХДЗ и Пленковиќ, и најави дека како кандидат на СДП, чиј претседател некогаш беше, ќе формира влада на национален спас.
Во понеделникот, последниот ден од кампањата, Милановиќ и Пленковиќ го продолжија вербалниот конфликт, кој трае со години.
Пленковиќ истакна дека Милановиќ „ја турка Хрватска во рускиот свет“ алудирајќи на неговото противење на обуката на украинските војници во Хрватска, а Милановиќ го нарече премиерот „кум на криминалот во Хрватска“ и „херојски зајак“.
На завршната прес-конференција на ХДЗ во Загреб премиерот рече дека очекува голема поддршка на изборите и убедлива победа на неговата партија поради резултатите што ги постигнале во изминатите осум години.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Кинеските брзи возови наскоро на релација Будимпешта–Белград
Новата ера во железничкиот сообраќај меѓу Унгарија и Србија би можела да почне за неколку недели со воведување модерни возови од кинеско производство на линијата Будимпешта–Белград. Во меѓувреме, на унгарската делница веќе се спроведуваат тестирања со големи брзини, а првите информации велат дека патувањата нема да бидат само побрзи, туку и значително поудобни, пишува „Дејли Њуз Хангари“.
Српската државна железничка компанија Србија Воз ги претстави возовите што ќе сообраќаат на новата линија. Секој воз има капацитет од 498 патници.
Внатрешноста повеќе наликува на модерни меѓуградски возови отколку на традиционални регионални линии, а на патниците ќе им бидат достапни кожни седишта, приклучоци за струја, светла за читање, простор со кафе-бар и бифе, како и автомат за самопослужување со кафе. Возовите на одредени делници ќе можат да достигнуваат брзина до 200 километри на час, јавува српската новинска агенција „Танјуг“.
Железничката линија Будимпешта–Белград е една од најголемите инфраструктурни инвестиции во регионот и се реализира во рамки на кинеската иницијатива „Појас и пат“. Српската делница е долга 183 километри, има два колосека и е целосно електрифицирана, што ја прави погодна и за патнички и за товарен сообраќај. Се очекува модернизацијата значително да го скрати времето на патување и да ја зголеми конкурентноста на железницата во однос на патниот и авионскиот превоз.
Работите се забрзуваат и од унгарска страна. Според „Вилаггаздашаг“, тековното затворање на пругата би можело да заврши кон крајот на февруари, што ќе овозможи воспоставување товарен сообраќај со брзина до 100 км/ч. Почетокот на патничкиот сообраќај се очекува во средината на март.
Тестирањето на пругата се одвива меѓу Шорокшар и Келебија. Тест-возовите постепено ја зголемуваат брзината – првиот ден возеле со 60 км/ч, а за само неколку дена достигнале 160 км/ч. За време на тестирањата возот накратко ја преминува границата кај Суботица, пред повторно да се врати во Унгарија.
Во инспекцијата е вклучена и подружницата на „Дојче Бан“, DB Systemtechnik, која користи специјализирани мерни возови. Еден од нив е брз мерен воз што може да ја проверува инфраструктурата при брзини до 280 км/ч, додека неговиот технички максимум изнесува 440 км/ч. Возот врши ласерски и камерски мерења, ја испитува геометријата на колосекот и ги анализира безбедносните параметри и удобноста на возењето.
Другиот, т.н. мерен воз со наклонета технологија, ја проценува состојбата на пругата во свиоци и на наклонети делови, ја надгледува интеракцијата меѓу пантографот и надземните водови и ја мери покриеноста со сигнал на мобилната мрежа.
Според актуелниот план, најпрво ќе започне товарниот сообраќај, а потоа и патничкиот. Доколку сè се одвива според планот, патниците веќе оваа пролет би можеле да патуваат со модерни, брзи и удобни возови меѓу Будимпешта и Белград, што ќе претставува практична железничка алтернатива на летот или патувањето со автомобил меѓу двете престолнини.
Регион
Илјадници во Косово протестираа против судењето на командантите на ОВК во Хаг
Илјадници луѓе се собраа во Приштина носејќи транспаренти на етничката албанска Ослободителна војска на Косово (ОВК) за да протестираат против судењето на поранешните водачи на ОВК, обвинети за воени злосторства во периодот помеѓу 1998 и 1999 година.
Поранешниот претседател Хашим Тачи, поранешните претседатели на парламентот Јакуп Красниќи и Кадри Весели, како и поранешниот пратеник Реџеп Селими беа уапсени во 2020 година и испратени на судење пред специјалниот суд за воени злосторства за Косово во Хаг.
Тачи и уште тројца поранешни команданти на ОВК се товарат за прогон, убиства, мачење и присилни исчезнувања на лица за време и непосредно по војната 1998–1999 година, кое на крајот на регионот му донесе независност од Србија. Тие ги негираат сите обвиненија.
Судот оваа недела ги сослушува завршните зборови во судењето, пред судиите да донесат правосилна пресуда во рок од три месеци.
Обвинителите бараат казна од 45 години затвор за секој од обвинетите.
Многу од демонстрантите носеа униформи на ОВК, додека други вееја знамиња на ОВК, Косово и Албанија. Поддржувачите држеа транспаренти со натпис „Слободата има име“, како и фотографии од Тачи и другите со пораки „Херои на војната и мирот“.
Регион
Силен земјотрес во Босна, почувствуван и во Хрватска
Прилично силен земјотрес во 17:31 часот го потресе подрачјето на БиХ, јавуваат регионалните медиуми.
Потресот се почувствувал и на подрачјето на цела Далмација.
Европскиот медитерански сеизмолошки центар (ЕМСЦ) соопшти дека магнитудата на земјотресот изнесувала 4,5 степени според Рихтеровата скала и дека се случил на 51 километар североисточно од Сплит, односно 13 километри северозападно од Ливно.
„Слободна Далмација“ пренесува коментари од читатели кои го почувствувале потресот.
„Многу силно тресеше, баш силно“, пишува еден од нив. „Беше ужасно, се слушна некаков звук пред тоа“, додава друг. Читател од Загорје јавил дека силно затресло и дека истрчале од куќата.
„Неколку секунди пред главниот удар почна лесно тресење, а потоа навистина силно затресе“, додал уште еден читател.
Според системот „Андроид Ерткуејк Алертс“, земјотресот се почувствувал на подрачјето на Босна и Херцеговина и Хрватска. Бил почувствуван и во сплитското, макарското, шибенското и дубровничкото подрачје.
ЕМСЦ известува дека епицентарот на земјотресот се наоѓал на длабочина од приближно 10 километри под земјината површина.
Засега нема извештаи за материјална штета ниту за повредени лица.

