Регион
Извештај на БВМН: Хрватска има подруми за мачење во близина на Србија
На граничниот премин Бајаково кон Србија, Хрватска има подруми во кои полицијата ги претепува мигрантите, се тврди во најновиот извештај на Мрежата за мониторинг на граничното насилство (БВМН), која се занимава со правата на мигрантите и на бегалците, пренесува хрватски „Индекс“.
Во извештајот за октомври 2019 година оваa мрежа ги прозва хрватските власти за кршење на човековите права на мигрантите и за спроведување нелегални политики на системско насилство врз нив. Се наведува дека во подготовката на овој извештај активистите на БВМН, меѓу другото, интервјуирале 30 мигранти и ги забележале нивните искуства.
Во споменатиот период, како што се наведува, забележан е исклучително голем број инциденти со полициско насилство, а како особено вџашувачка приказна го наведуваат постоењето подруми на граничниот премин Бајаково во кои хрватската полиција ги претепува мигрантите.
„Во тој подрум службениците на хрватската гранична полиција со раце и со палки претепувале малолетници, од кои дел имале само по 12 години. Едно сведочење ја опишува просторијата со големина од осум квадратни метри до која се доаѓа по скали што водат под просториите на граничниот премин“, пишува во извештајот на БВМН.
Во таа мала просторија без прозорци понекогаш уфрлале и група мигранти. Во текот на престојот во подрумот на Бајаково мигрантите немаат право да одат во тоалет ниту имаат пристап до вода и храна, а ускратено им е и правото да побараат азил.
Еден 16-годишен Авганистанец раскажал дека во тој подрум го држеле повеќе од еден час и дека го тепале со раце и со пендреци. Кај еден малолетник хрватската полиција користела и електрошокер и го удирала од ѕидот на подрумот.
„Случаите забележани во октомври откриваат дека подрумската просторија е дискретна локација на која полицајците можат да ги малтретираат транзитните групи мигранти и во која се заштитени од погледите на возачите што ја преминуваат границата“, се вели во извештајот.
Од БВМН потсетуваат и дека медиумите известуваа за „гаражата за мачење“ во Кореница, во која полицијата ги водела фатените нелегални мигранти, и наведуваат дека хрватската полиција сè повеќе го користи соблекувањето на мигрантите како уште еден начин на малтретирање.
Со доаѓањето на зимата и студеното време, таквата полициска тактика станува особено опасна зашто може да доведе до хипотермија и до повреди на рацете и нозете, особено кога полицијата ги принудува мигрантите боси да одат низ студени потоци, што исто така е забележано како честа практика.
Во извештајот се наведува дека во октомври хрватската полиција протерала најмалку 464, а најмногу 607 мигранти, зависно од изворот. Повеќето мигранти биле протерани во БиХ, но има и примери на протерување во Србија.
Од БВМН истакнуваат дека во хрватското законодавство постои можност полицијата да ја примени мерката соблекување на осомничениот, но само во случаи кога се пребарува за скриено оружје. Меѓутоа, во документираните случаи мигрантите биле и до 24 часа во надлежност на хрватската полиција, која им наредила да се соблечат дури откако ги одвела на зелената граница. Ваквото постапување на хрватската полиција, како и дека соблекувањето на мигрантите зачестува со заладувањето на времето, во март го забележале и од „Амнести интернешнел“
Забележани се и два случаи во кои хрватските полицајци, откако им наредиле на мигрантите да се соблечат голи, со пендреците им ги допирале гениталиите и така сексуално ги злоупотребувале и понижувале.
Се наведуваат и дозкази за општопознатата практика на кршење на мобилните телефони на мигрантите, а хрватските закони се кршат и кога на мигрантите им се оневозможува да го искористат правото на барање азил. Такви случаи се забележани во полициската станица во Глина, како и во Огулин.
Во извештајот се нагласува дека и покрај насилното и незаконско однесување на хрватската полиција, Хрватска добила зелено светло за влез во шенгенската зона на слободно движење во ЕУ и пофалби од претседателот на ЕУ во заминување, Жан-Клод Јункер.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

