Регион
Како снема струја на Балканот
Невиден колапс на електроенергетскиот систем ги погоди Црна Гора, Босна и Херцеговина, Хрватска и Албанија. Се сомнева дека – во моментот кога кај сите работат клима уредите, а потрошувачката е огромна – некои далноводи испаднале од системот.
Засега нема официјални информации што го предизвикало колапсот на електроенергетскиот систем кој во петокот остави без струја големи делови од четирите балкански држави.
Директорот на Националниот диспечерски центар на електропреносниот систем на Црна Гора, Ранко Реџиќ, вели дека „вакво нарушување не е забележано триесет години“.
„Проблемот беше од регионален размер и зафати големи делови од Црна Гора, Албанија, Босна и Херцеговина и значителен дел од Хрватска. Засега немаме информации што го предизвикало овој настан. Имаше прекин на струја, откажаа некои елементи, во системите во околината и во нашиот систем. Тие елементи ги вративме под напон“, рече Реџиќ и додаде дека се уште се истражува причината, пишува „Дојче Веле“.
Тој се осврна и на информациите дека недостатокот на енергија настанал како последица на голем пожар во близина на 400 kV далновод на непристапен терен на границата меѓу Црна Гора и Босна и Херцеговина.
„Тоа се уште се истражува. Многу е можно тоа да се случило“, рече тој, додавајќи дека Црна Гора се уште нема информации дека причината доаѓа од оваа земја.
„Во моментот кога ќе се формира комисијата и ќе заврши истрагата, ќе знаеме што се случило и како се одвивало се. Засега нема причина да се верува дека причина за колапсот е човечкиот фактор“, заклучи Реџиќ.
Телевизија Н1 ја пренесува изјавата на црногорскиот министер за енергетика Саша Мујовиќ кој вели дека проблемот настанал како „резултат на големото зголемување на дневниот товар и високите температури“.
„Кога ги имате тие два примерока поврзани еден со друг, тогаш имате ситуација да не можете правилно да пренесете струја низ далноводите, односно далноводите се преоптоварени и доаѓа до нивни прекини. Распадот на едниот вод значи преоптоварување на другиот и така се случи ова“, вели Мујовиќ.
Независниот систем-оператор на Босна и Херцеговина соопшти дека причина за прекинот на снабдувањето со електрична енергија е „проблем во преносната мрежа во регионот и преоптоварување на клучните 400 kV интерконективни линии“. Ова резултираше со „каскадно пренесување на нарушувања“ на Електроенергетскиот систем на Босна и Херцеговина.
Поголемиот дел од оваа земја остана без струја, поради што дојде до колапс во сообраќајот во многу градови. Во Сараево, како што пренесуваат тамошните медиуми, неколку луѓе со часови останале заробени во лифтови, додека некои делови од градот останале без вода и тоа во ден кога биле забележани рекордно високи температури.
Прекинот се прошири и во Хрватска, со која Босна и Херцеговина има најголем број меѓусебно поврзувачки далноводи, поради што речиси цела Далмација остана без струја.
„Со оглед на тоа што БиХ, дел од Хрватска, Црна Гора и Албанија испаднаа од целиот напон, се утврдуваат деталите и причините. Нашите служби не утврдија дека има некаков вид на дефект кај нас“, изјави министерот за економија на Хрватска, Анте Шушњар.
Директорот на Секторот за управување со хрватскиот електроенергетски систем Данко Блажевиќ вели дека за овој случај е покрената истрага на европско ниво.
„Дел од работата на операторите на преносните системи е веднаш да реагираат и имавме телеконференција на европско ниво. Се случи несреќен сплет на околности што два далноводи, едниот во Црна Гора, другиот во Албанија, згаснаа за кратко време“, објасни Блажевиќ.
Албанската министерка за енергетика Бељинда Балуку рече дека има дефект на интерконекторот меѓу Албанија и Грција и дека слушнала за слични околности во Црна Гора и делови од Хрватска и Босна и Херцеговина.
„Истрагата ќе потрае, но раните анализи сугерираат дека големи количини на енергија во преносниот систем и многу високи температури го создадоа овој технички проблем“, рече Балуку.
Зборувајќи за тоа како можеше да дојде до ваков колапс, експертот за енергија и поранешен генерален директор на Електропривреда БиХ Амер Јерлагиќ вели дека вакви дефекти на системот се случуваат во лето.
„Веројатно поради голема потрошувачка на енергија имало големо оптоварување, а ако имало дефект, односно дефект на далноводот поради преоптоварување, тогаш тоа се пренесувало низ целиот регион според системот домино ефект“, изјави Јерлагиќ за БХ. Радио 1.
Експертите предупредуваат дека во последните две години побарувачката на струја е зголемена за повеќе од 20 проценти.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
На новогодишната ноќ: Дали објектите во Банско и нивните клиенти се подготвени за новата валута?
Стотици туристи ја пречекуваат новата валута и Новата година во зимските одморалишта во Бугарија. Во Банско, кое е едно од омилените места за зимување на Македонците, и Добриниште, прославите почнаа од почетокот на денот.
Колку се подготвени рестораните и персоналот за примената на еврата по полноќ вечерва, со што ќе плаќаат клиентите и дали се очекуваат прекини на Нова Година?
Помалку од четири часа пред почетокот на 2026 година, толку време останува додека еврото влезе во Бугарија. Нема загриженост во угостителската индустрија во Банско, Добриниште и цела југозападна Бугарија. Голем дел од персоналот поминал обука во последните месеци и нема загриженост за враќање на кусур во евра во првите минути од новата година, пишува бугарски „Фокус“.
Не се очекуваат проблеми ниту во однос на клиентите. Тие се снабдиле со готовина за да избегнат проблеми при плаќање со картичка.
Во полни ресторани и таверни во Добриништесе дочекува новата 2026 година. Славениците не ги забораваат предупредувањата за прекин на плаќањата со картички за неколку часа на новогодишната ноќ и велат дека се подготвени за ситуацијата.
„Вечерва ќе славиме со моите пријатели во таверна. Зедовме пари во готово, знаеме дека ќе има проблеми со плаќањето со картичка, па затоа немаме никакви грижи“, изјави Магдалена Балабанова за БНТ.
„Возбудена сум поради новата валута, сигурно немам ништо против неа. Се подготвивме со готовина, па затоа нема проблеми. Ќе ги потрошам левите што ги имам во готово, а потоа во евра“, рече Георги.
Персоналот во објектите е обучен да работи со обете валути, а потребната количина евра во готово им беше доставена на повеќето објекти пред неколку недели.
„Знаеме како да управуваме, да броиме и во лева и во евра. Мислам дека повеќето ќе плаќаат во лева на новогодишната ноќ, а од утре можеби ќе плаќаат во евра“, рече Пламена Николова, келнерка.
„Подготвени сме за плаќања и во лева и во евра. Целиот наш персонал е подготвен, воопшто не се грижиме за враќање во евра. Сè е обучено, тие знаат што да прават. Долго време работиме со странци и немаме никакви грижи“, рече Асен Мавриков, сопственик на таверна.
Во Банско, над 60% од оние што слават имаат однапред подмирени новогодишни пакети. На овој начин, голем дел од туристите нема да мора да плаќаат на самата новогодишна ноќ.
Фото: Depositphot
Регион
Вучиќ: Верувам дека ќе се радуваме на феноменални вести во следните 24 часа
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, изјави дека имал важни разговори во врска со српската нафтена индустрија со администрацијата во Вашингтон, OFAC и Стејт департментот, како и со унгарскиот премиер Виктор Орбан, пренесува „Н1“.
Подетални информации за тоа што ова значи за Србија и решавањето на санкциите против NIS ќе презентира претседателот утре, според РТС. Претходно денес, Вучиќ им ја честиташе Новата година на граѓаните на Србија и нагласи дека верува дека во следните 24 часа ќе се радуваат на феноменални политички вести.
„Драги граѓани, среќна Нова Година, а во следните 24 часа, верувам дека ќе се радуваме на феноменални политички вести. Работевме напорно, го заслуживме тоа! Да живее Србија“, рече Вучиќ.
Компаниите што беа јавно споменати како можни купувачи на рускиот удел во НИС беа унгарскиот МОЛ и Националната нафтена компанија Абу Даби (АДНОК). Порано во текот на неделата, српската министерка Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ изјави дека и НИС и МОЛ се обратиле до ОФАК, без да ја прецизира содржината на тоа барање.
Санкциите против НИС стапија на сила на 10 јануари, кога ОФАК го додаде НИС на листата на санкции на СДН, а нивното спроведување е одложено осум пати. Последната издадена лиценца истече на 8 октомври 2025 година, според извештајот на самата компанија од Белградската берза. Моментално се работи на обезбедување лиценца што ќе му овозможи на НИС да работи додека конечно не биде отстранета од листата на СДН.
Нафтената индустрија на Србија е во мнозинска сопственост на Русија. „Газпромнефт“ има удел од 44,85 проценти, Србија 29,87 проценти, а „ЈСК Интелиџенс“ 11,3 проценти (исто така дел од групацијата „Газпром“).
Фото: Depositphotos
Регион
(Видео) Бебе загина во пожар, пожарникарите успеале да ги спасат мајката и трите деца во Призрен
Едногодишно дете загина денес во пожар што избувна во станбена зграда во центарот на Призрен. Мајката на детето и уште три деца се спасени и се надвор од животна опасност. Главниот обвинител на Основното обвинителство во Призрен, Петрит Криезиу, изјави дека во моментот на пожарот, мајката и четирите деца спиеле во куќата.
„Денес, 30 декември, околу 10 часот наутро, добивме информација за пожар во кој горела куќа во центарот на градот, во близина на Домот на културата. За жал, имаме еден смртен случај. Мајка и нејзините четири деца биле во куќата. Три деца се спасени, додека едно дете, старо околу една година, починало“, рече Криезиу.
Според него, полицијата, пожарникарите, истражителите, противпожарните експерти и дежурниот обвинител веднаш по пријавата излегле на терен. Пожарот е ставен под контрола, но истрагата е сè уште во тек, бидејќи се собираат материјални докази што би можеле да фрлат светлина врз причината за пожарот.
– Пожарот сè уште не е целосно изгаснат за да можат да се извршат сите потребни вештачења. На лице место сè уште се собираат докази, а сите надлежни институции работат на утврдување на точните околности на овој трагичен настан – рече Криезиу.
Тој нагласи дека засега нема индиции дека пожарот е намерно предизвикан, но дека е прерано да се носат конечни заклучоци.
– До овој момент, не се сомневаме дека пожарот е намерно предизвикан. Може да има различни причини, но истрагата е во тек и само по вештачењето ќе можеме да зборуваме со сигурност – додаде тој.
Главниот обвинител потврди дека трите деца што беа спасени се надвор од животна опасност и изрази сочувство до семејството на жртвата.

