Регион
Како снема струја на Балканот
Невиден колапс на електроенергетскиот систем ги погоди Црна Гора, Босна и Херцеговина, Хрватска и Албанија. Се сомнева дека – во моментот кога кај сите работат клима уредите, а потрошувачката е огромна – некои далноводи испаднале од системот.
Засега нема официјални информации што го предизвикало колапсот на електроенергетскиот систем кој во петокот остави без струја големи делови од четирите балкански држави.
Директорот на Националниот диспечерски центар на електропреносниот систем на Црна Гора, Ранко Реџиќ, вели дека „вакво нарушување не е забележано триесет години“.
„Проблемот беше од регионален размер и зафати големи делови од Црна Гора, Албанија, Босна и Херцеговина и значителен дел од Хрватска. Засега немаме информации што го предизвикало овој настан. Имаше прекин на струја, откажаа некои елементи, во системите во околината и во нашиот систем. Тие елементи ги вративме под напон“, рече Реџиќ и додаде дека се уште се истражува причината, пишува „Дојче Веле“.
Тој се осврна и на информациите дека недостатокот на енергија настанал како последица на голем пожар во близина на 400 kV далновод на непристапен терен на границата меѓу Црна Гора и Босна и Херцеговина.
„Тоа се уште се истражува. Многу е можно тоа да се случило“, рече тој, додавајќи дека Црна Гора се уште нема информации дека причината доаѓа од оваа земја.
„Во моментот кога ќе се формира комисијата и ќе заврши истрагата, ќе знаеме што се случило и како се одвивало се. Засега нема причина да се верува дека причина за колапсот е човечкиот фактор“, заклучи Реџиќ.
Телевизија Н1 ја пренесува изјавата на црногорскиот министер за енергетика Саша Мујовиќ кој вели дека проблемот настанал како „резултат на големото зголемување на дневниот товар и високите температури“.
„Кога ги имате тие два примерока поврзани еден со друг, тогаш имате ситуација да не можете правилно да пренесете струја низ далноводите, односно далноводите се преоптоварени и доаѓа до нивни прекини. Распадот на едниот вод значи преоптоварување на другиот и така се случи ова“, вели Мујовиќ.
Независниот систем-оператор на Босна и Херцеговина соопшти дека причина за прекинот на снабдувањето со електрична енергија е „проблем во преносната мрежа во регионот и преоптоварување на клучните 400 kV интерконективни линии“. Ова резултираше со „каскадно пренесување на нарушувања“ на Електроенергетскиот систем на Босна и Херцеговина.
Поголемиот дел од оваа земја остана без струја, поради што дојде до колапс во сообраќајот во многу градови. Во Сараево, како што пренесуваат тамошните медиуми, неколку луѓе со часови останале заробени во лифтови, додека некои делови од градот останале без вода и тоа во ден кога биле забележани рекордно високи температури.
Прекинот се прошири и во Хрватска, со која Босна и Херцеговина има најголем број меѓусебно поврзувачки далноводи, поради што речиси цела Далмација остана без струја.
„Со оглед на тоа што БиХ, дел од Хрватска, Црна Гора и Албанија испаднаа од целиот напон, се утврдуваат деталите и причините. Нашите служби не утврдија дека има некаков вид на дефект кај нас“, изјави министерот за економија на Хрватска, Анте Шушњар.
Директорот на Секторот за управување со хрватскиот електроенергетски систем Данко Блажевиќ вели дека за овој случај е покрената истрага на европско ниво.
„Дел од работата на операторите на преносните системи е веднаш да реагираат и имавме телеконференција на европско ниво. Се случи несреќен сплет на околности што два далноводи, едниот во Црна Гора, другиот во Албанија, згаснаа за кратко време“, објасни Блажевиќ.
Албанската министерка за енергетика Бељинда Балуку рече дека има дефект на интерконекторот меѓу Албанија и Грција и дека слушнала за слични околности во Црна Гора и делови од Хрватска и Босна и Херцеговина.
„Истрагата ќе потрае, но раните анализи сугерираат дека големи количини на енергија во преносниот систем и многу високи температури го создадоа овој технички проблем“, рече Балуку.
Зборувајќи за тоа како можеше да дојде до ваков колапс, експертот за енергија и поранешен генерален директор на Електропривреда БиХ Амер Јерлагиќ вели дека вакви дефекти на системот се случуваат во лето.
„Веројатно поради голема потрошувачка на енергија имало големо оптоварување, а ако имало дефект, односно дефект на далноводот поради преоптоварување, тогаш тоа се пренесувало низ целиот регион според системот домино ефект“, изјави Јерлагиќ за БХ. Радио 1.
Експертите предупредуваат дека во последните две години побарувачката на струја е зголемена за повеќе од 20 проценти.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Црна Гора ќе затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување кон ЕУ следната недела
Црна Гора би можела да затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување со Европската Унија (ЕУ) следната недела, а тоа е Поглавје 32, финансиски надзор, изјави црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ.
Таа истакна дека поглавјето 32, кое е под надлежност на Министерството за финансии на Црна Гора, било технички подготвено претходната година, но неговото затворање било одложено поради внатрешните процедури на Европската комисија и земјите-членки.
„Од наша страна, беше испратена јасна порака дека ќе ги исполниме сите обврски што се очекуваат на европскиот пат. Од друга страна, Европската комисија очекува посилна борба против организираниот криминал и корупцијата, зајакнување на граничните премини и дополнително зајакнување на судството“, изјави Горчевиќ во изјава за Радио и телевизија на Црна Гора.
Според неа, брзото затворање на Поглавјето 32 би претставувало важен чекор во амбициозниот план на Владата да ги затвори сите преостанати поглавја до крајот на 2026 година, што би го отворило патот кон полноправно членство на Црна Гора во Европската Унија до 2028 година.
Црна Гора ја поднесе својата апликација за членство во ЕУ во декември 2008 година, а преговорите за пристапување започнаа во јуни 2012 година, и досега затвори 12 од 35 поглавја.
Во декември, Црна Гора затвори пет поглавја, од кои клучни се оние за јавни набавки, слободно движење на капитал и рурален развој, што беше оценето како пресвртница пред влегувањето во нова фаза од преговорите и трансформирањето на земјата од кандидат во сериозен кандидат за членство. Во последните две години, темпото на преговорите на Црна Гора за членство во ЕУ се забрза, но 2026 година е клучна година во која земјата се соочува со предизвици, особено во поглавјата 23 и 24, кои се однесуваат на владеењето на правото, независноста на судството и борбата против корупцијата.
Постои поглавје 31, кое ги опфаќа надворешната, безбедносната и одбранбената политика, чие затворање беше блокирано од Хрватска.
Иако Загреб во тоа време изјави дека не ја блокира Црна Гора, веќе постојат „отворени прашања“ што треба да се решат, меѓу кои бродот Јадран, демаркацијата, исчезнатите лица и гонењето на воените злосторства.
Регион
Вучиќ од Давос: Светот оди во луда насока
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Давос, каде што се одржува Светскиот економски форум, дека претстојат тешки времиња бидејќи светот оди во „луда насока“ поради конфликтот меѓу ЕУ и САД околу Гренланд.
Вучиќ рече дека не може да зборува за некои важни прашања до утре во 15 часот, но нагласи дека српската делегација ги сослушала Урсула фон дер Лајен и кинеската делегација во Давос.
Тој рече дека го запишал она што го кажала фон дер Лајен, наведувајќи дека веќе разговарал за тоа со Бренер и дека му се чинело дека таа го дели неговото мислење за она што го кажала и за последиците од она што го кажала претседателката на Европската комисија.
Урсула, вели Вучиќ сакаше да нагласи, го повтори двапати, дека таканаречениот политички развод меѓу Америка и ЕУ е траен. Таа, исто така, рече дека санкциите на САД се грешка и дека одговорот на ЕУ на нив ќе биде пропорционален и непоколеблив, пренесуваат медиумите во соседството.
Како што објасни Вучиќ, сигурно ќе следат големи геополитички последици и тој не би ја исклучил можноста за вклучување на Норвешка во ЕУ.
„Разговарав со Георгиева, таа е од Бугарија, но живее во Вашингтон и е подготвена да ни помогне. Таа смета дека нема да се постигне договор меѓу ЕУ и Америка, а јас верувам дека нема. Исто така, очекувам силен одговор од Трамп во спротивна насока од ова“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија истакна дека сè уште пред Србија има период во кој треба да се разгледа како ќе се справи со Европа и како ќе се справи со Америка.
„Многу, многу проблеми. Светот оди во луда насока, но мора да го зачуваме мирот и економијата“, рече Вучиќ, нагласувајќи дека на јавноста треба да ѝ се каже во која насока се движат работите. А тие не се движат во вистинската насока, додаде тој.
Одговарајќи на новинарските прашања, тој објасни дека она што го кажа претседателката на Европската комисија значи дека работите никогаш нема да се вратат како што беа.
„Она што го гледам е дека Европа ќе оди право, но мојот заклучок е дека ЕУ не е подготвена воено да го брани Гренланд“, рече Вучиќ.
„Светот се распаѓа и никогаш повеќе нема да биде ист. Погледнете ја изјавата на Дугин, каде што ќе се негира суверенитетот на малите земји, без разлика дали ќе припаѓаат на блок или не, а ние сакаме да го зачуваме нашиот суверенитет. Важно е да разговараме со сите“, нагласи Вучиќ.
Тој, според написите, опиша дека во Давос веќе владее хаос, бидејќи има огромен сообраќаен метеж и во сите сали каде што се одржува економскиот форум.
Сепак, како што вели, утре се очекува целосен колапс поради американската делегација и претседателот Доналд Трамп.
Вучиќ истакнува дека овој пат Трамп ја носи со себе најголемата делегација што ќе ги пополни сите места во салата каде што се одржуваат говорите.
Регион
Трамп го покани хрватскиот премиер Пленковиќ во „Мировниот одбор“
Американскиот претседател Доналд Трамп го покани хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ во „Мировниот одбор“, објави Индекс.хр.
Според она што е познато досега, поканата ја примиле европски лидери како што се Емануел Макрон, рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот претседател Си Џинпинг. Покана од регионот, како што потврди вчера словенечката влада, стигна и до словенечкиот премиер Роберт Голоб.
Хрватската влада сè уште не одговорила на Белата куќа. „Ќе ја разгледаме поканата“, рекле од Владата за Индекс.хр.
Телото што Трамп го нарече „Мировен одбор“ првично беше создадено за да ја надгледува реконструкцијата на Појасот Газа.
Но, нацрт – повелбата открива иницијатива и мандат што оди многу подалеку од прашањето за палестинската територија и се однесува на придонесот кон решавањето на вооружените конфликти низ целиот свет. Затоа, се чини дека е замена за Обединетите нации.
Земјите што аплицираат за постојано место во телото ќе мора да платат „над 1 милијарда долари во готово“, според „повелбата“ што ја виде АФП, која исто така му дава на Трамп широки овластувања.
Многу странски лидери, вклучувајќи го и претходно споменатиот руски претседател Владимир Путин, добија покани да се приклучат на новото тело на Трамп, кое би го предводел претседателот на САД. Сепак, тие сè уште не кажаа дали ќе ја прифатат поканата.
фото/Depositphotos

