Регион
Новaтa еврокомесарка за проширување: Мојот сон е целиот Западен Балкан да се интегрира во ЕУ
Новата еврокомесарка за проширување Марта Кос денеска во Брисел изјави дека нејзин сон е целиот Западен Балкан да биде интегриран во ЕУ.
Таа посочи дека проширувањето не е само технички процес, туку дека тоа значи обединување на Европа.
„Се работи за луѓето“, заклучи Кос на состанокот ЕУ-Западен Балкан, чиј домаќин беше организацијата „Пријатели на Европа“.
Кос рече дека постои реална перспектива дека за време на мандатот на актуелната комисија, еден или повеќе кандидати за членство во ЕУ ќе бидат доведени на „финишот“.
„Ова е и моја лична мисија“, рече Кос и додаде дека новата комисија е „Комисија за проширување“.
Таа, исто така, посочи дека ќе направи се за да помогне „билатералните спорови од минатото трајно да не стојат на патот на нашата заедничка иднина“.
„Мојот сон е целиот Западен Балкан да биде интегриран во оваа Унија и да видиме дека границите и билатералните конфликти исчезнуваат, исто како што се во многу други делови на нашиот континент. Ќе дадам се од себе да помогнам билатералните спорови од минатото да не стојат трајно на патот на нашата заедничка иднина“, рече Кос.
Таа нагласи дека смета дека е нејзина одговорност да биде „најдобриот застапник на идните членки“ и рече дека проширувањето на ЕУ е процес заснован на заслуги, заснован на демократија и владеење на правото.
„Но, ако кандидатите дадат резултати, сакам тоа да одговара на нивните напори. Ќе го посветам, заедно со мојот тим, целото мое искуство и енергија на подобрување на овој процес што е можно побрзо и поефикасно. И имам поддршка. Новата Комисија е Комисијата за проширување“, рече таа.
Таа, исто така, посочи дека претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, го задолжила секој член да има активна улога во поддршката на земјите кандидати.
„Ова значи дека нашите кандидати можат да сметаат на експертизата и посветеноста на сите делови на комисијата. Во Брисел има единство околу изградбата на поголема и посилна Европа“, рече Кос.
Таа додаде дека пристапните преговори бараат интензивен напор од целото општество и додаде дека кога ќе го посети Западен Балкан и другите земји во процесот на проширување, ќе се обиде да се сретне со сите.
„Сакам да патувам надвор од главните градови. Ќе сретнам бранители на човекови права, моќни жени, бидејќи граѓанските организации се важно сврзно ткиво меѓу владите и луѓето, кои ги засилуваат гласовите, ги штитат правата и имаат моќ да повикуваат на одговорност“, рече Кос.
Кос рече и дека прашањето не е само што ќе им донесе ЕУ на земјите кои се во процес на проширување, туку и што можат да направат за да придонесат за посилна и побезбедна Европа.
Потсетувајќи дека во неделата била во Киев, таа изјави дека таму ја пренела пораката дека украинскиот народ може да смета на неа да биде дел од нивниот тим и да им помогне да го подготват своето место во ЕУ.
„Истото им го кажав на сите лидери од Западен Балкан со кои се сретнав оваа недела“, изјави Кос.
Генералниот директор на Директоратот за проширување и соседска политика на Европската комисија, Герт Јан Копман, рече дека проширувањето се враќа бидејќи сите нови инструменти „стапуваат во функција“, вклучително и Планот за раст за Западен Балкан.
Истовремено, тој изрази надеж дека овој месец ќе се одржат три меѓувладини конференции, меѓу кои и затворањето на четири поглавја со Црна Гора, пренесуваат медиумите во регионот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

