Регион
Србија официјално од Франција побара екстрадиција на Харадинај
Србија во вторникот упатила официјално барање до француското правосудство за предавање на поранешниот косовски премиер и сегашен челник на опозицијата Рамуш Харадинај, уапсен минатата седмица на француска територија по меѓународна потерница издадена од властите во Белград, кои го товара за воени злосторства извршени во текот на судирот меѓу албанските герилци и српските безбедносни сили во 1998/1999 година во поранешната српска јужна покраина Косово и Метохија.
Како што беше соопштено во Белград за екстрадицијата на Рамиш Харадинај, српското министерство за правда испратило и соодветна документација, врз основа на којашто француските правосудни власти ќе одлучуваат за предавањето на косовскиот политичар.
Србија еден од поранешните команданти на Ослободителната војска на Косово (ОВК – UCK), поранешен премиери и челник на партијата Алијанса за иднината на Косово (ААК), го бара поради сомневање дека во 1998 и во 1999 година извршил воени злосторства врз цивили кои не биле опфатени со обвинението на Хашкиот трибунал по кое Харадинај е правосилно ослободен.
Станува збор за воени злосторства против цивили во ткн зона на одговорност Дукаѓини во 1998 и 1999-та во областа на Дечани во 1998 година, а сообвинети беа Идриз Баљај и Љах Браимај. Обвинителите на Трибуналот бараа казна од најмалку 20 години затвор, а на крајот од првото судење Харадинај и Баљај во 2008 година беа ослободени од вината, а Браимај беше осуден на шест години затвор.
Повторното судење на Харадинај и сообвинетите започна во август 2001 година, а по една година беа ослободени од вината, и Харадинај и двата негови соработници од ОВК. Во текот на овој судски процес неколку сведоци беа убиени или настрадале во неразјаснети несреќи на Косово или во странство.
Српското обвинителство против Харадинај поднесе 108 кривични пријави, во кои е осомничен за тероризам, здружување поради непријателска дејност и убивање цивили.
Харадинај на 4-ти јануари беше уапсен на францускиот аеродром Базел-Мулуз-Фрајбург откако долетал од Приштина, патувајќи со дипломатски пасош. Познатиот белградски адвокат со Тома Фила тврди дека „Србија бара предавање на Рамуш Харадинај за нови дела кои не биле опфатени со обвинението на Хашкиот трибунал и за тоа има докази“.
„Хашкото обвинителство Харадинај го обвини така за тој да биде ослободен. Обвинителството има механизми обвинението, доколку сака, да го напише така да тоа биде одбиено, отфрлено или предметот за застари“, оценува Фила, пренесува агенцијата Hina, коментирајќи ги оцените на меѓународните правни експерти дека Харадинај може да ѝ биде предаден на Србија само доколку злосторствата за кои го товари Србија се разликуваат од оние за коишто веќе му беше судено во Хаг.
Француското правосудство, коешто треба во четврток 12-ти јануари да заседава во врска со случајот на Харадинај, како што тврди Фила, мора врз основа на доказите кои ги презентирала Србија да утврди дека случајот против Харадинај не е политички, а Србија мора да го увери судот дека судењето на Харадинај во Белград бе би имало политички импликации.
Истовремено, адвокатот Тома Фила кој пред Хашкиот трубунал застапуваше многу обвинети, е песимист во врска со позитивен одговор на Франција на барањето на Србија за екстрадиција на Харадинај.
„Реакциите на целиот Запад се дела ние не треба да распишуваме потерници и дека злосторствата сторени над Србите не треба да бидат казнети“, вели Фила за агенцијата Танјуг.
Фила вели дека е „меч со две острици“ сугестијата до Србија да признае дека станува збор „за политичко чувствително прашање“, врз основа на што од Франција би побарала таа да покрене обвинение и да му суди на Харадинај според принципот на универзална јуриздикција за воени злосторства. Убеден е дека Париз тоа би одбил да го прифати, што би имплицирало дека Србија на тој начин го признала политичките конотации на судењето на Харадинај./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Косово доби нова влада, Курти повторно е премиер
Парламентот на Косово ја изгласа новата влада, повторно предводена од премиерот Албин Курти, по повеќе од една година политички ќорсокак во најмладата земја во Европа.
Новата влада на Курти беше потврдена со 66 гласови „за“ во парламентот со 120 места. Неговата партија „Ветевендосје“ (Самоопределување) освои 57 места на декемвриските избори, а тој успеа да добие поддршка од неколку мали партии на етничките малцинства.
Новата влада се соочува со итни задачи за одобрување на буџетот за 2026 година и обезбедување меѓународни заеми и пакети за помош во вредност од стотици милиони евра, пишува Ројтерс.
„Во следните четири години, ќе ги зајакнеме сојузите и ќе инвестираме една милијарда евра во одбрана“, им рече Курти на пратениците пред гласањето.
„Ќе ставиме во употреба фабрика за муниција, ќе ја развиеме воената индустрија на Косово и ќе произведуваме домашни борбени беспилотни летала.“
Земјата со 1,6 милиони луѓе одржа предвремени избори во декември 2025 година по неубедливите резултати во февруари.
Курти кратко беше премиер во 2020 година, сè додека не беше изгласан за разрешување од функцијата. Потоа беше премиер од 2021 до 2025 година, а изминатата година ја помина водејќи привремена влада.
Косовскиот парламент сега мора да избере и нов претседател до 5 март, процес што ќе се покаже како предизвикувачки бидејќи бара двотретинско мнозинство. Без таква поддршка, на Курти ќе му биде потребна поддршката од опозицијата или ќе се соочи со уште едни предвремени избори, објави Ројтерс.
Регион
Хрватска, заедно со Албанија и Косово, ќе одржи заедничка воена вежба
Албанскиот министер за одбрана Пиро Венгу го најави одржувањето на првата трилатерална воена вежба меѓу Албанија, Косово и Хрватска во 2026 година, како дел од неодамна потпишаниот договор за соработка меѓу трите земји.
Венгу објави дека е направен уште еден важен чекор во спроведувањето на трилатералниот договор, истакнувајќи дека началниците на генералштабовите на Албанија, Косово и Хрватска одржаа заеднички состанок со цел понатамошно подобрување на воената соработка.
Според него, фокусот на соработката е на зајакнување на воената координација, поголема интероперабилност и подигнување на оперативната подготвеност на вооружените сили на трите земји. Посебен акцент е ставен на развојот на заеднички вежби и обуки за справување со безбедносните предизвици и хибридните закани.
„Првата трилатерална вежба ќе се одржи во 2026 година, во согласност со Стратешкиот концепт на НАТО и евроатлантските цели“, објави Венгу.
Во Скадар се одржа состанок на началниците на генералштабовите на вооружените сили на Албанија и Хрватска и командантот на Косовските безбедносни сили, а состанокот предизвика реакција од српското Министерство за одбрана, кое го оцени како закана за мирот во регионот, пренесуваат медиумите во соседството.
Српското Министерство за одбрана објави дека остро го осудува трилатералниот состанок, оценувајќи дека продлабочувањето на воената соработка претставува фактор на притисок и безбедносен предизвик за Србија и српскиот народ на Косово, како и закана за мирот и стабилноста во регионот.
Претходно, на 30 јануари во Загреб се одржа состанок на Хрватска, Албанија и Косово на ниво на директори за одбранбена политика и вооружување.
Сите овие состаноци се одржаа по меморандумот за соработка во областа на одбраната и безбедноста што Албанија, Хрватска и Косово го потпишаа на 18 март 2025 година во Тирана.
Регион
Рутe: Внимателно ја следиме ситуацијата на Западен Балкан
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека Алијансата внимателно ја следи ситуацијата на Западен Балкан.
Тој го изјави ова на прес-конференција во седиштето на НАТО во Брисел, пред утрешниот состанок на министрите за одбрана на Алијансата, одговарајќи на прашање за тоа како ја гледа моменталната безбедносна состојба на Балканот.
„Сакам да нагласам дека внимателно ја следиме ситуацијата и дека преку КФОР и нашите други активности на Западен Балкан, во Босна и Херцеговина, но и на Косово, сме многу ангажирани и будно го следиме развојот на настаните“, рече Руте, пренесува Танјуг.
Зборувајќи за ситуацијата во Косово, тој изјави дека НАТО сè уште чека одговорност за настаните во Бањска, како и за други настани во текот на 2023 година.
Тој додаде дека НАТО никогаш нема да прифати безбедносен вакуум во Босна и Херцеговина и посочи дека тие внимателно ги следат настаните и таму.

