Регион
Србија официјално од Франција побара екстрадиција на Харадинај
Србија во вторникот упатила официјално барање до француското правосудство за предавање на поранешниот косовски премиер и сегашен челник на опозицијата Рамуш Харадинај, уапсен минатата седмица на француска територија по меѓународна потерница издадена од властите во Белград, кои го товара за воени злосторства извршени во текот на судирот меѓу албанските герилци и српските безбедносни сили во 1998/1999 година во поранешната српска јужна покраина Косово и Метохија.
Како што беше соопштено во Белград за екстрадицијата на Рамиш Харадинај, српското министерство за правда испратило и соодветна документација, врз основа на којашто француските правосудни власти ќе одлучуваат за предавањето на косовскиот политичар.
Србија еден од поранешните команданти на Ослободителната војска на Косово (ОВК – UCK), поранешен премиери и челник на партијата Алијанса за иднината на Косово (ААК), го бара поради сомневање дека во 1998 и во 1999 година извршил воени злосторства врз цивили кои не биле опфатени со обвинението на Хашкиот трибунал по кое Харадинај е правосилно ослободен.
Станува збор за воени злосторства против цивили во ткн зона на одговорност Дукаѓини во 1998 и 1999-та во областа на Дечани во 1998 година, а сообвинети беа Идриз Баљај и Љах Браимај. Обвинителите на Трибуналот бараа казна од најмалку 20 години затвор, а на крајот од првото судење Харадинај и Баљај во 2008 година беа ослободени од вината, а Браимај беше осуден на шест години затвор.
Повторното судење на Харадинај и сообвинетите започна во август 2001 година, а по една година беа ослободени од вината, и Харадинај и двата негови соработници од ОВК. Во текот на овој судски процес неколку сведоци беа убиени или настрадале во неразјаснети несреќи на Косово или во странство.
Српското обвинителство против Харадинај поднесе 108 кривични пријави, во кои е осомничен за тероризам, здружување поради непријателска дејност и убивање цивили.
Харадинај на 4-ти јануари беше уапсен на францускиот аеродром Базел-Мулуз-Фрајбург откако долетал од Приштина, патувајќи со дипломатски пасош. Познатиот белградски адвокат со Тома Фила тврди дека „Србија бара предавање на Рамуш Харадинај за нови дела кои не биле опфатени со обвинението на Хашкиот трибунал и за тоа има докази“.
„Хашкото обвинителство Харадинај го обвини така за тој да биде ослободен. Обвинителството има механизми обвинението, доколку сака, да го напише така да тоа биде одбиено, отфрлено или предметот за застари“, оценува Фила, пренесува агенцијата Hina, коментирајќи ги оцените на меѓународните правни експерти дека Харадинај може да ѝ биде предаден на Србија само доколку злосторствата за кои го товари Србија се разликуваат од оние за коишто веќе му беше судено во Хаг.
Француското правосудство, коешто треба во четврток 12-ти јануари да заседава во врска со случајот на Харадинај, како што тврди Фила, мора врз основа на доказите кои ги презентирала Србија да утврди дека случајот против Харадинај не е политички, а Србија мора да го увери судот дека судењето на Харадинај во Белград бе би имало политички импликации.
Истовремено, адвокатот Тома Фила кој пред Хашкиот трубунал застапуваше многу обвинети, е песимист во врска со позитивен одговор на Франција на барањето на Србија за екстрадиција на Харадинај.
„Реакциите на целиот Запад се дела ние не треба да распишуваме потерници и дека злосторствата сторени над Србите не треба да бидат казнети“, вели Фила за агенцијата Танјуг.
Фила вели дека е „меч со две острици“ сугестијата до Србија да признае дека станува збор „за политичко чувствително прашање“, врз основа на што од Франција би побарала таа да покрене обвинение и да му суди на Харадинај според принципот на универзална јуриздикција за воени злосторства. Убеден е дека Париз тоа би одбил да го прифати, што би имплицирало дека Србија на тој начин го признала политичките конотации на судењето на Харадинај./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Бугарија го воведе еврото
Бугарија го воведе еврото на полноќ, станувајќи 21-ва европска земја што ја користи единствената европска валута.
По дваесет години членство во Европската Унија, Бугарија го напушти левот, својата национална валута од крајот на 19 век, на полноќ по локално време.
Последната земја што ја усвои европската валута беше Хрватска на 1 јануари 2023 година.
Очекувања и стравувања
Софија се надева дека ова ќе ги зајакне економските врски со другите земји-членки, но бугарските граѓани стравуваат дека преминот кон новата валута би можел да доведе до нагло зголемување на цените во веќе нестабилен политички контекст.
Со влегувањето на Бугарија, земја со население од околу 6,4 милиони, бројот на Европејци што го користат еврото се зголемува на над 350 милиони, пренесуваат медиумите во регионот.
Регион
На новогодишната ноќ: Дали објектите во Банско и нивните клиенти се подготвени за новата валута?
Стотици туристи ја пречекуваат новата валута и Новата година во зимските одморалишта во Бугарија. Во Банско, кое е едно од омилените места за зимување на Македонците, и Добриниште, прославите почнаа од почетокот на денот.
Колку се подготвени рестораните и персоналот за примената на еврата по полноќ вечерва, со што ќе плаќаат клиентите и дали се очекуваат прекини на Нова Година?
Помалку од четири часа пред почетокот на 2026 година, толку време останува додека еврото влезе во Бугарија. Нема загриженост во угостителската индустрија во Банско, Добриниште и цела југозападна Бугарија. Голем дел од персоналот поминал обука во последните месеци и нема загриженост за враќање на кусур во евра во првите минути од новата година, пишува бугарски „Фокус“.
Не се очекуваат проблеми ниту во однос на клиентите. Тие се снабдиле со готовина за да избегнат проблеми при плаќање со картичка.
Во полни ресторани и таверни во Добриништесе дочекува новата 2026 година. Славениците не ги забораваат предупредувањата за прекин на плаќањата со картички за неколку часа на новогодишната ноќ и велат дека се подготвени за ситуацијата.
„Вечерва ќе славиме со моите пријатели во таверна. Зедовме пари во готово, знаеме дека ќе има проблеми со плаќањето со картичка, па затоа немаме никакви грижи“, изјави Магдалена Балабанова за БНТ.
„Возбудена сум поради новата валута, сигурно немам ништо против неа. Се подготвивме со готовина, па затоа нема проблеми. Ќе ги потрошам левите што ги имам во готово, а потоа во евра“, рече Георги.
Персоналот во објектите е обучен да работи со обете валути, а потребната количина евра во готово им беше доставена на повеќето објекти пред неколку недели.
„Знаеме како да управуваме, да броиме и во лева и во евра. Мислам дека повеќето ќе плаќаат во лева на новогодишната ноќ, а од утре можеби ќе плаќаат во евра“, рече Пламена Николова, келнерка.
„Подготвени сме за плаќања и во лева и во евра. Целиот наш персонал е подготвен, воопшто не се грижиме за враќање во евра. Сè е обучено, тие знаат што да прават. Долго време работиме со странци и немаме никакви грижи“, рече Асен Мавриков, сопственик на таверна.
Во Банско, над 60% од оние што слават имаат однапред подмирени новогодишни пакети. На овој начин, голем дел од туристите нема да мора да плаќаат на самата новогодишна ноќ.
Фото: Depositphot
Регион
Вучиќ: Верувам дека ќе се радуваме на феноменални вести во следните 24 часа
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, изјави дека имал важни разговори во врска со српската нафтена индустрија со администрацијата во Вашингтон, OFAC и Стејт департментот, како и со унгарскиот премиер Виктор Орбан, пренесува „Н1“.
Подетални информации за тоа што ова значи за Србија и решавањето на санкциите против NIS ќе презентира претседателот утре, според РТС. Претходно денес, Вучиќ им ја честиташе Новата година на граѓаните на Србија и нагласи дека верува дека во следните 24 часа ќе се радуваат на феноменални политички вести.
„Драги граѓани, среќна Нова Година, а во следните 24 часа, верувам дека ќе се радуваме на феноменални политички вести. Работевме напорно, го заслуживме тоа! Да живее Србија“, рече Вучиќ.
Компаниите што беа јавно споменати како можни купувачи на рускиот удел во НИС беа унгарскиот МОЛ и Националната нафтена компанија Абу Даби (АДНОК). Порано во текот на неделата, српската министерка Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ изјави дека и НИС и МОЛ се обратиле до ОФАК, без да ја прецизира содржината на тоа барање.
Санкциите против НИС стапија на сила на 10 јануари, кога ОФАК го додаде НИС на листата на санкции на СДН, а нивното спроведување е одложено осум пати. Последната издадена лиценца истече на 8 октомври 2025 година, според извештајот на самата компанија од Белградската берза. Моментално се работи на обезбедување лиценца што ќе му овозможи на НИС да работи додека конечно не биде отстранета од листата на СДН.
Нафтената индустрија на Србија е во мнозинска сопственост на Русија. „Газпромнефт“ има удел од 44,85 проценти, Србија 29,87 проценти, а „ЈСК Интелиџенс“ 11,3 проценти (исто така дел од групацијата „Газпром“).
Фото: Depositphotos

