Регион
Таен центар на УДБА во познат словенечки хотел: „Слушнав звуци, рецепционерот ме уверуваше дека нема никој“
Во хотелот „Јама“ во Словенија, при реновирањето на објектот во 2016 година, пронајдени биле тајни соби кои служеле како центар за комуникација на тогашната тајна полиција УДБА. Шпионите влегувале во нивниот таен комуникациски центар сместен во една од собите на приземјето на овој словенечки хотел, кој бил еден од најпосетуваните во земјата за време на Југославија. Јосип Броз Тито често престојувал таму со сопругата, пишува хрватскиот весник „Јутарњи лист“.
Во хотелот Јама во Словенија, Јосип Броз Тито беше домаќин на многу државници, како што е иранскиот шах Реза Пахлави, чија фотографија сè уште е изложена во ходникот на овој угостителски објект. И додека се забавувале во тогашниот луксузен хотел, покрај нив се одвивал сосема поинаков живот на чело со организацијата на УДБА, типичен за периодот на Студената војна. Постојна, се чинело како вистинска локација за шпионски активности бидејќи се наоѓала недалеку од границата со Западна Европа. Очигледно, во тоа време, под површината се случувале многу работи.
Денес овие соби се отворени за јавноста и може да се посетат со аудио водич, но и на обиколка со вистински водич. Туристичката тура е наменета за лица над 15 години и трае околу час и половина. Тајните соби, како што ги нарекуваат денес, биле откриени сосема случајно при реновирањето на хотелот, кој го купил претприемачот Марјан Батагељ.
Откако ги реновирале сите соби, им останало приземјето, каде и денес се наоѓаат сервисните површини. Имало челична врата која била заклучена и никој не знаел што има зад неа. Биле пронајдени четири простории за прислушување. Тие се наоѓале веднаш до пералната и содржеле уреди за слушање, цивилни и воени телефонски централи и соба за одмор со кревети.
По целата висина на хотелот имало и простор без врати и прозорци. Очигледно се користел за водење на огромни кабли. Некои соби биле опремени и со озвучување, а сите во тоа време веќе имале телефони. Се наведува и дека порано имало антена на покривот на хотелот. Имало неколку излези од просторот. Откритието било шокантно за сите.
Батагељ верува дека шпионските соби најверојатно биле изградени во 1969 година и биле дел од поширок систем. Тие поминале долго време во потрага по оригиналните дизајни на хотелот и на крајот ги нашле. Собите биле планирани веднаш до пералната, за да бидат што подалеку од вработените и гостите. Недостатокот на влажност во просториите создал идеални услови за поставување чувствителна опрема. Низ целата опрема имало дебел слој прашина, што значело дека веќе подолго време никој не бил во просториите. Денес таму може да се види оригинален мебел од тоа време, како и бројни парчиња опрема.
И тогаш почнаа гласини за тоа кој од поранешните функционери знаел. Никој не сакал да зборува за тоа. Можеби луѓето се уште стравувале да признаат нешто после толку многу години. Впрочем, тоа било местото каде што Удба биле стационирани. Можеби и сите вработени во хотелот биле шпиони? Или можеби само некои знаеле? И денес, многу луѓе се прашуваат. Поранешниот директор на хотелот, кој заминал во пензија, сигурно знаел за тајните соби, но никој од постарите вработени во хотелот не сакал да им го каже тоа на новинарите на „Јутарњи лист“ кои го посетиле хотелот „Јама“. Дури и денес, многу луѓе не сакаат да зборуваат за тоа, иако поранешниот шпионски центар оттогаш стана популарна туристичка атракција што секој може да ја посети. Неверојатно е како таков простор толку долго останал тајна по распадот на Југославија, а се наоѓал во еден од најпознатите хотели во Словенија.
Една од туристите која престојувала во хотелот „Јама“ на новинарите од „Јутарњи лист“ им раскажала за своето искуство кога почувствувала дека нешто не е во ред во тој хотел.
„Откако ја посетив познатата пештера во овој крај, отидов да спијам во хотелот Јама, во близина. Додека одев по ходникот, слушнав звук. Но, јас на почетокот не реагирав“, вели жената која сакаше да остане анонимна.
„Повторно се повтори. Се прашував што се случува толку доцна. Излегов од собата, но немаше ништо. Се вратив во кревет за да се вратам на спиење, но повторно слушнав некоја врева, како некој постојано да влегува и излегува од собата до мојата. Веќе почнав да се прашувам дали слушам духови, што се случува… На рецепција ми рекоа дека се е во ред, дека во собата до мојата нема гости. Тие беа изненадени што слушам бучава. Едвај заспав. Вториот ден, кога излегував од хотелот, сè уште чувствував чудно чувство. Години подоцна открив зошто“, раскажала жената.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Радев со највисок рејтинг во Бугарија, покажува анкета
Новата политичка формација, предводена од досегашниот претседател Румен Радев, би добила 25,6 отсто поддршка доколку изборите се одржат денес, покажува анкета на „Маркет Линкс“, спроведено од 7 до 13 февруари 2026 година на примерок од 1.019 полнолетни испитаници. Истражувањето е реализирано во соработка со „БТВ“.
ГЕРБ–СДС е втора политичка сила со 15,4 отсто, по што следуваат ПП–ДБ со 12,5, ДПС – Нов почеток со 10,5 проценти и „Преродба“ со 4,5 отсто. Под изборниот праг од 4 проценти остануваат неколку помали партии.
Според анализата, новата формација на Радев најголем дел од поддршката ја добива преку прелевање гласови од постојните парламентарни партии, но и од гласачи кои не учествувале на изборите во октомври 2024 година.
Истражувањето покажува дека довербата во Радев по напуштањето на претседателската функција пораснала за 6–7 процентни поени.
Во однос на излезноста, 56 отсто од испитаниците изјавиле дека сигурно би гласале на евентуални предвремени избори, што укажува на можност за повисока мобилизација во споредба со претходните изборни циклуси.
Регион
Киднаперите на Кајмакоски и по една недела сè уште не се пронајдени, во тек е потрага
Потрагата по киднаперите на Даниел Кајмакоски влезе во осмиoт ден, а и покрај обемната полициска акција, на осомничените и понатаму им се губи секоја трага. Иако теренот околу местото каде што со возилото удриле во заштитната ограда бил детално пребаран, бегалците како да пропаднале во земја.
„Се преземаат сите оперативни мерки и активности со цел да се идентификуваат и пронајдат сторителите. Во овој момент тие сè уште се во бегство“. наведува извор на „Курир.рс“ и додава дека полицијата, по налог на Вишото јавно обвинителство во Белград, продолжува со потрагата.
Драмата почнала откако пејачот минатата недела го завршил настапот во Белград. Осомничените, за кои се верува дека се странски државјани, наводно од Турција, го пресретнале пејачот, му се заканиле со нож и пиштол, го врзале и го одвезле со неговиот автомобил, барајќи 20.000 евра.
Само неколку минути по тргнувањето од центарот на градот, полициска патрола при редовна контрола се обидела да го запре возилото. Сепак, возачот не застанал на дадениот знак.
„Во моментот кога му дадоа знак да застане, возачот продолжи и забрза до максимум. Никој не можеше да предвиди што ќе се случи“, открива извор близок до истрагата.
Во меѓувреме, пријател на пејачот го пријавил киднапирањето, по што била покрената обемна полициска акција. Потерата се одвивала покрај Палатата Србија и Белградската арена, а потоа и по автопатот кон Шид. Во потрагата биле вклучени бројни полициски единици.
Драмата кулминирала кај исклучувањето за Рума, каде што осомничените изгубиле контрола над возилото и удриле во заштитната ограда. Сè се случило за неколку секунди, а во настанатиот хаос киднаперите го напуштиле автомобилот и избегале пеш, додека во возилото бил пронајден врзаниот Кајмакоски.
„Осомничените избегале пеш, а во возилото бил затекнат пејачот. Постои можност маглата и лизгавиот коловоз да придонеле за губење на контролата врз возилото“, наведува изворот.
Иако припадниците на полицијата детално го пребарале поширокиот терен, вклучително и околните ниви и шумски појаси, засега нема потврда дека осомничените се лоцирани.
Регион
Вештачката интелигенција станува дел од редовната настава во хрватските средни училишта
Од есен наставната програма „Вештачка интелигенција: од концепт до примена“ ќе се спроведува во сите класови на средните училишта во Хрватска, со што Министерството за наука, образование и млади ја проширува програмата што веќе опфаќа 5.455 ученици во основното и средното образование.
Според податоците на Министерството, наставата за вештачка интелигенција моментално се реализира во 147 основни и 93 средни училишта. Во основните училишта програмата се спроведува како воннаставна активност за ученици од 5. до 8. одделение, додека во средните училишта се нуди како изборен предмет за ученици од 2. и 3. година.
Наставната програма е изработена од работна група составена од наставници, педагози, експерти по информатика, претставници од стопанството и ЦАРНЕТ, во соработка со проектни партнери. Во тек е нејзина ревизија врз основа на резултатите од експерименталната примена во учебната 2024/2025 година, при што се прават прилагодувања на целите, исходите од учење, содржините и методите на настава.
Од учебната 2026/2027 година е планирано програмата да се прошири на сите класови во средното образование.
Хрватската асоцијација за вештачка интелигенција го поздрави воведувањето на предметот, оценувајќи дека станува збор за значаен чекор за образовниот систем. Извршната директорка Лорена Бариќ изјави дека основното ниво на ВИ-писменост треба да стане дел од општата култура на современото образование, вклучително и разбирањето на етичките аспекти и начинот на функционирање на алгоритмите.
Како клучен предизвик се посочува квалитетот на спроведувањето, особено обуката на наставниците, како и обезбедувањето еднакви услови за сите ученици, со цел да се избегне создавање „ВИ јаз“ меѓу училиштата.

