Регион
Таен центар на УДБА во познат словенечки хотел: „Слушнав звуци, рецепционерот ме уверуваше дека нема никој“
Во хотелот „Јама“ во Словенија, при реновирањето на објектот во 2016 година, пронајдени биле тајни соби кои служеле како центар за комуникација на тогашната тајна полиција УДБА. Шпионите влегувале во нивниот таен комуникациски центар сместен во една од собите на приземјето на овој словенечки хотел, кој бил еден од најпосетуваните во земјата за време на Југославија. Јосип Броз Тито често престојувал таму со сопругата, пишува хрватскиот весник „Јутарњи лист“.
Во хотелот Јама во Словенија, Јосип Броз Тито беше домаќин на многу државници, како што е иранскиот шах Реза Пахлави, чија фотографија сè уште е изложена во ходникот на овој угостителски објект. И додека се забавувале во тогашниот луксузен хотел, покрај нив се одвивал сосема поинаков живот на чело со организацијата на УДБА, типичен за периодот на Студената војна. Постојна, се чинело како вистинска локација за шпионски активности бидејќи се наоѓала недалеку од границата со Западна Европа. Очигледно, во тоа време, под површината се случувале многу работи.
Денес овие соби се отворени за јавноста и може да се посетат со аудио водич, но и на обиколка со вистински водич. Туристичката тура е наменета за лица над 15 години и трае околу час и половина. Тајните соби, како што ги нарекуваат денес, биле откриени сосема случајно при реновирањето на хотелот, кој го купил претприемачот Марјан Батагељ.
Откако ги реновирале сите соби, им останало приземјето, каде и денес се наоѓаат сервисните површини. Имало челична врата која била заклучена и никој не знаел што има зад неа. Биле пронајдени четири простории за прислушување. Тие се наоѓале веднаш до пералната и содржеле уреди за слушање, цивилни и воени телефонски централи и соба за одмор со кревети.
По целата висина на хотелот имало и простор без врати и прозорци. Очигледно се користел за водење на огромни кабли. Некои соби биле опремени и со озвучување, а сите во тоа време веќе имале телефони. Се наведува и дека порано имало антена на покривот на хотелот. Имало неколку излези од просторот. Откритието било шокантно за сите.
Батагељ верува дека шпионските соби најверојатно биле изградени во 1969 година и биле дел од поширок систем. Тие поминале долго време во потрага по оригиналните дизајни на хотелот и на крајот ги нашле. Собите биле планирани веднаш до пералната, за да бидат што подалеку од вработените и гостите. Недостатокот на влажност во просториите создал идеални услови за поставување чувствителна опрема. Низ целата опрема имало дебел слој прашина, што значело дека веќе подолго време никој не бил во просториите. Денес таму може да се види оригинален мебел од тоа време, како и бројни парчиња опрема.
И тогаш почнаа гласини за тоа кој од поранешните функционери знаел. Никој не сакал да зборува за тоа. Можеби луѓето се уште стравувале да признаат нешто после толку многу години. Впрочем, тоа било местото каде што Удба биле стационирани. Можеби и сите вработени во хотелот биле шпиони? Или можеби само некои знаеле? И денес, многу луѓе се прашуваат. Поранешниот директор на хотелот, кој заминал во пензија, сигурно знаел за тајните соби, но никој од постарите вработени во хотелот не сакал да им го каже тоа на новинарите на „Јутарњи лист“ кои го посетиле хотелот „Јама“. Дури и денес, многу луѓе не сакаат да зборуваат за тоа, иако поранешниот шпионски центар оттогаш стана популарна туристичка атракција што секој може да ја посети. Неверојатно е како таков простор толку долго останал тајна по распадот на Југославија, а се наоѓал во еден од најпознатите хотели во Словенија.
Една од туристите која престојувала во хотелот „Јама“ на новинарите од „Јутарњи лист“ им раскажала за своето искуство кога почувствувала дека нешто не е во ред во тој хотел.
„Откако ја посетив познатата пештера во овој крај, отидов да спијам во хотелот Јама, во близина. Додека одев по ходникот, слушнав звук. Но, јас на почетокот не реагирав“, вели жената која сакаше да остане анонимна.
„Повторно се повтори. Се прашував што се случува толку доцна. Излегов од собата, но немаше ништо. Се вратив во кревет за да се вратам на спиење, но повторно слушнав некоја врева, како некој постојано да влегува и излегува од собата до мојата. Веќе почнав да се прашувам дали слушам духови, што се случува… На рецепција ми рекоа дека се е во ред, дека во собата до мојата нема гости. Тие беа изненадени што слушам бучава. Едвај заспав. Вториот ден, кога излегував од хотелот, сè уште чувствував чудно чувство. Години подоцна открив зошто“, раскажала жената.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
На Мерц му е непријатно оти е закочено членството на Западен Балкан во ЕУ
Германскиот канцелар Мерц во Минхен зборуваше за иднината на проширувањето на Европската унија, откако расправата беше поттикната од прашање на претседателот на Црна Гора.
Тој призна дека чувствува „сè поголема непријатност“ поради тоа што Европската унија не успева да постигне значаен напредок во пристапните процеси со земјите од Западен Балкан и соседството.
„Мораме да осмислиме нова стратегија за да ги доближиме овие земји до ЕУ. Не сакам да ве изгубам“, порача Мерц.
Како главна пречка го наведе принципот на едногласност, со посебен акцент на постојаното блокирање од страна на Унгарија, која ја опиша како „слон во просторијата“. Тој изрази надеж дека ова може да се надмине.
„По изборите што ќе се одржат во април, се надеваме дека ќе можеме да ги отвориме следните поглавја и да ви се приближиме уште повеќе кон Европската унија“, заклучи тој.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.

