Регион
Таен центар на УДБА во познат словенечки хотел: „Слушнав звуци, рецепционерот ме уверуваше дека нема никој“
Во хотелот „Јама“ во Словенија, при реновирањето на објектот во 2016 година, пронајдени биле тајни соби кои служеле како центар за комуникација на тогашната тајна полиција УДБА. Шпионите влегувале во нивниот таен комуникациски центар сместен во една од собите на приземјето на овој словенечки хотел, кој бил еден од најпосетуваните во земјата за време на Југославија. Јосип Броз Тито често престојувал таму со сопругата, пишува хрватскиот весник „Јутарњи лист“.
Во хотелот Јама во Словенија, Јосип Броз Тито беше домаќин на многу државници, како што е иранскиот шах Реза Пахлави, чија фотографија сè уште е изложена во ходникот на овој угостителски објект. И додека се забавувале во тогашниот луксузен хотел, покрај нив се одвивал сосема поинаков живот на чело со организацијата на УДБА, типичен за периодот на Студената војна. Постојна, се чинело како вистинска локација за шпионски активности бидејќи се наоѓала недалеку од границата со Западна Европа. Очигледно, во тоа време, под површината се случувале многу работи.
Денес овие соби се отворени за јавноста и може да се посетат со аудио водич, но и на обиколка со вистински водич. Туристичката тура е наменета за лица над 15 години и трае околу час и половина. Тајните соби, како што ги нарекуваат денес, биле откриени сосема случајно при реновирањето на хотелот, кој го купил претприемачот Марјан Батагељ.
Откако ги реновирале сите соби, им останало приземјето, каде и денес се наоѓаат сервисните површини. Имало челична врата која била заклучена и никој не знаел што има зад неа. Биле пронајдени четири простории за прислушување. Тие се наоѓале веднаш до пералната и содржеле уреди за слушање, цивилни и воени телефонски централи и соба за одмор со кревети.
По целата висина на хотелот имало и простор без врати и прозорци. Очигледно се користел за водење на огромни кабли. Некои соби биле опремени и со озвучување, а сите во тоа време веќе имале телефони. Се наведува и дека порано имало антена на покривот на хотелот. Имало неколку излези од просторот. Откритието било шокантно за сите.
Батагељ верува дека шпионските соби најверојатно биле изградени во 1969 година и биле дел од поширок систем. Тие поминале долго време во потрага по оригиналните дизајни на хотелот и на крајот ги нашле. Собите биле планирани веднаш до пералната, за да бидат што подалеку од вработените и гостите. Недостатокот на влажност во просториите создал идеални услови за поставување чувствителна опрема. Низ целата опрема имало дебел слој прашина, што значело дека веќе подолго време никој не бил во просториите. Денес таму може да се види оригинален мебел од тоа време, како и бројни парчиња опрема.
И тогаш почнаа гласини за тоа кој од поранешните функционери знаел. Никој не сакал да зборува за тоа. Можеби луѓето се уште стравувале да признаат нешто после толку многу години. Впрочем, тоа било местото каде што Удба биле стационирани. Можеби и сите вработени во хотелот биле шпиони? Или можеби само некои знаеле? И денес, многу луѓе се прашуваат. Поранешниот директор на хотелот, кој заминал во пензија, сигурно знаел за тајните соби, но никој од постарите вработени во хотелот не сакал да им го каже тоа на новинарите на „Јутарњи лист“ кои го посетиле хотелот „Јама“. Дури и денес, многу луѓе не сакаат да зборуваат за тоа, иако поранешниот шпионски центар оттогаш стана популарна туристичка атракција што секој може да ја посети. Неверојатно е како таков простор толку долго останал тајна по распадот на Југославија, а се наоѓал во еден од најпознатите хотели во Словенија.
Една од туристите која престојувала во хотелот „Јама“ на новинарите од „Јутарњи лист“ им раскажала за своето искуство кога почувствувала дека нешто не е во ред во тој хотел.
„Откако ја посетив познатата пештера во овој крај, отидов да спијам во хотелот Јама, во близина. Додека одев по ходникот, слушнав звук. Но, јас на почетокот не реагирав“, вели жената која сакаше да остане анонимна.
„Повторно се повтори. Се прашував што се случува толку доцна. Излегов од собата, но немаше ништо. Се вратив во кревет за да се вратам на спиење, но повторно слушнав некоја врева, како некој постојано да влегува и излегува од собата до мојата. Веќе почнав да се прашувам дали слушам духови, што се случува… На рецепција ми рекоа дека се е во ред, дека во собата до мојата нема гости. Тие беа изненадени што слушам бучава. Едвај заспав. Вториот ден, кога излегував од хотелот, сè уште чувствував чудно чувство. Години подоцна открив зошто“, раскажала жената.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ по говорот на Трамп: Излагањето на Фон дер Лајен беше позначајно во стратешка смисла
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес изјави дека неговиот прв впечаток по говорот на американскиот претседател Доналд Трамп на Светскиот економски форум е дека се движи во насока на понатамошно спротивставување и конфликт на Западот помеѓу Соединетите Американски Држави и Европа.
Во изјава за новинарите, по говорот на Трамп, кој го следеше од првиот ред во салата на Конгресниот центар во Давос, Вучиќ рече дека редот за да се влезе во таа сала и да се слушне американскиот претседател бил долг 500 метри.
Наведувајќи дека му треба време да го анализира тој говор и да го коментира, Вучиќ рече дека Трамп е интелигентен и шармантен, но дека вчерашниот говор на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, бил многу повеќе стратешки ориентиран.
„И јас зборував вчера – бев изненаден од квалитетот на говорот на Урсула фон дер Лајен. Не зборувам за последиците, не зборувам за тоа кој е посилен, кој не, но бев изненаден од квалитетот и начинот и содржината на говорот на Урсула фон дер Лајен. Што се однесува до содржината, таа вчера создаде нова идеолошка платформа, нова политичка платформа. За мене, ова е сигурно најважниот говор што сум го слушнал“, рече Вучиќ.
Додавајќи дека ги слушнал речиси сите нејзини говори и прочитал 90 проценти од говорите на важни луѓе на сите времиња, Вучиќ нагласи дека вчерашниот говор на Фон дер Лајен бил еден од најдобро составените говори.
„Не би го рекол тоа така за г-дин Трамп. Би рекол дека е многу интелигентен, исклучително шармантен, дека добро разбира дека проблемот со долгот се решава со стапката на раст, ја разбира економијата, но говорот на Фон дер Лајен беше многу постратешки ориентиран од неговиот. Не би зборувал понатаму за говорот на претседателот Трамп“, рече Вучиќ.
Тој потсети дека Фон дер Лајен вчера изјавила дека заблудите се завршени и дека чекале една година да се промени ставот на Америка, дека сега мора да се разбере дека ова е трајна ситуација, и дека мора да се формира независна Европа, односно дека била принудена да го стори тоа, иако цело време се потпирала на Америка.
„Во таа смисла, Трамп ѝ помага на Европа, а не ја перцепира на тој начин. Не сум сигурен дали Европа ќе има сила за тоа или не. И ако некој ме праша, би рекол 50 спрема 50. Можеби дури и повеќе „не“ отколку „да“. Но, идеите што беа изнесени, постулатите што ги поставија оние што учествуваа во пишувањето на тој говор и конечно самата фон дер Лајен, се високи цели, не лесно остварливи, но би рекол нешто што ќе ја претставува историјата на иднината и она што таа ќе го зборува“, рече Вучиќ.
Коментирајќи го говорот на Доналд Трамп, Вучиќ додаде дека знае дека, за жал, голем дел од српските граѓани сосема погрешно и ирационално ќе се радуваат на неговите зборови во врска со Гренланд и некои други теми.
„Не сакам да коментирам за тоа во овој момент. Сакам да останам господар на неискажаните зборови како претседател на земјата“, рече Вучиќ, пренесуваат медиумите во соседството.
Регион
Во Србија стигнуваат летачките такси
Министерот за финансии на Србија,Синиша Мали, и главниот комерцијален директор на Archer Aviation, Нихил Гоел, потпишаа Договор за партнерство во Давос со кој ќе се воведат услуги за електрични летачки такси во Србија. На потпишувањето присуствуваа српскиот претседател Александар Вучиќ и основачот и извршен директор на Archer, Адам Голдштајн, пишува b92.
Во согласност со договорот, Србија го избра Archer како свој префериран партнер за електрични авиони за вертикално полетување и слетување (eVTOL) и има можност да купи почетна флота од авиони Midnight.
Претседателот Вучиќ оцени дека е важно за Србија да соработува со една од најсилните компании во светот во однос на технологијата.
„Воодушевен сум што имавме можност да потпишеме договор со Archer Aviation. Важно е за нас да соработуваме со една од најдобрите и најсилните компании во светот во однос на технологијата, да ја донесеме најсовремената американска технологија во Србија и да бидеме долгорочни партнери“, рече Вучиќ.
„Многу сум среќен што нашите партнери планираат да имаат ваков однос со децении, па дури и со векови. Се надевам дека граѓаните на Србија ќе бидат горди на својата земја. Сè уште имаме многу да направиме и малку повеќе од една година подготовки, но верувам дека граѓаните на Србија ќе бидат повеќе од задоволни од сè што можеме да презентираме преку нашето партнерство за Експо“, додаде тој.
Министерот за финансии Синиша Мали нагласи дека Србија со овој договор прави чекор понатаму кон иднината. „Со ова, Арчер формално стана избран партнер на Србија за воздушни такси и официјален партнер за летачки такси за Експо 2027, кој ќе се одржи од мај до август 2027 година во Белград“, рече Мали.
Тој нагласи дека е горд што Србија е прва во регионот што воведува транспорт од следната генерација, што ќе ги демонстрира придобивките од напредната воздушна мобилност на глобалната публика.
„Ова е одлична вест за Србија, која во 2027 година ќе му го покаже на целиот свет своето неверојатно преродување од банкротирана земја во земја со инвестициски кредитен рејтинг фокусиран на технологии, дигитализација и понатамошен напредок“, рече Мали.
Договорот предвидува купување до 25 авиони.
фото/епа
Регион
Црна Гора ќе затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување кон ЕУ следната недела
Црна Гора би можела да затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување со Европската Унија (ЕУ) следната недела, а тоа е Поглавје 32, финансиски надзор, изјави црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ.
Таа истакна дека поглавјето 32, кое е под надлежност на Министерството за финансии на Црна Гора, било технички подготвено претходната година, но неговото затворање било одложено поради внатрешните процедури на Европската комисија и земјите-членки.
„Од наша страна, беше испратена јасна порака дека ќе ги исполниме сите обврски што се очекуваат на европскиот пат. Од друга страна, Европската комисија очекува посилна борба против организираниот криминал и корупцијата, зајакнување на граничните премини и дополнително зајакнување на судството“, изјави Горчевиќ во изјава за Радио и телевизија на Црна Гора.
Според неа, брзото затворање на Поглавјето 32 би претставувало важен чекор во амбициозниот план на Владата да ги затвори сите преостанати поглавја до крајот на 2026 година, што би го отворило патот кон полноправно членство на Црна Гора во Европската Унија до 2028 година.
Црна Гора ја поднесе својата апликација за членство во ЕУ во декември 2008 година, а преговорите за пристапување започнаа во јуни 2012 година, и досега затвори 12 од 35 поглавја.
Во декември, Црна Гора затвори пет поглавја, од кои клучни се оние за јавни набавки, слободно движење на капитал и рурален развој, што беше оценето како пресвртница пред влегувањето во нова фаза од преговорите и трансформирањето на земјата од кандидат во сериозен кандидат за членство. Во последните две години, темпото на преговорите на Црна Гора за членство во ЕУ се забрза, но 2026 година е клучна година во која земјата се соочува со предизвици, особено во поглавјата 23 и 24, кои се однесуваат на владеењето на правото, независноста на судството и борбата против корупцијата.
Постои поглавје 31, кое ги опфаќа надворешната, безбедносната и одбранбената политика, чие затворање беше блокирано од Хрватска.
Иако Загреб во тоа време изјави дека не ја блокира Црна Гора, веќе постојат „отворени прашања“ што треба да се решат, меѓу кои бродот Јадран, демаркацијата, исчезнатите лица и гонењето на воените злосторства.

