Грција во понеделник би можела да воведе контрола на прометот на капиталот и да ги затвори вратите на банките откако европските доверители одбија да ѝ ја продолжат програмата за помош откако Атина најави референдум на 5-ти јули за прифаќање или одбивање на предлогот на доверителите, а штедачите побрзаа да ја подигнат својата готовина во евра, во очекување дека судирот меѓу грчката влада и Европската унија и Меѓународниот монетарен фонд ќе дојде до ново опасно ниво.

Грчките банки, коишто во живот ги одржува националната централна банка, се во центарот на вниманието, додека Атина, како што стојат работите, во вторник 30-ти јуни, нема да може да го исплати вкупниот долг од 1,6 милијарди евра од четирите јунски рати кон Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) кој ѝ дозволи да ги обедини во една.

Европската централна банка (ЕЦБ), на којашто Атина во јули и август треба да ѝ плати 6,7 милијарди евра од долгот, соопшти во неделата дека нема да го зголемува нивото на итните позајмувања за Грција, што е дополнителен притисок врз грчките банки, коишто последните неколку седмици преживуваа благодарејќи на постепеното зголемување на финансиските средства, потсетува Reuters.

Покрај политичката драма којашто се одвива во Грција, во којашто мнозинството граѓани сакаат да останат во рамките на еврозоната, следните неколку денови бидат голем предизвик за интегритетот на еврозоната која постои 16 години.

„Ова е нешто што ќе мораме да го решиме во текот на ноќта со помош на грчките власти, но и на властите во Франкфурт“, рече за радиото BBC, грчкиот министер за финансии Јанис Варуфакис зборувајќи за затворањето на банките и за контролата на капиталот. Грчкото министерство за финансии подоцна соопшти дека владата не е наклонета на контрола на прометот на капиталот, како и дека тоа не е во согласност со монетарната унија.

Грчката влада преговараше за потенцијалниот договор кој би ѝ овозможил навремено финансирање на долгот кон ММФ, но во саботата утрото премиерот Алексис Ципрас ненадејно побара на Грција да ѝ се овозможи дополнително време, за на референдум граѓаните да се изјаснат за условите од договорот што го нудат доверителите. Вториве лесно го одбија ова барање, оставајќи ѝ малку простор за маневрирање на Атина, освен да не ја исполни својата обврска за плаќање на долгот, што врши дополнителен притисок врз банкарскиот систем.

Пред банкоматите во неделата се создадоа долги редови од штедачи кои подигнуваат готовина. Германското министерство за надворешни работи на своите државјани кои патуваат во Грција им советува со себе да понесат доволно готовина, за да ги избегнат можните проблеми во локалните банки.

ЕЦБ во неделата во соопштение објави дека и натаму ќе продолжи со итната помош за грчките банки за ликвидност на сегашното ниво, како и дека ја следи ситуацијата и е подготвена „повторно да ја преразгледа својата одлука“. Меѓутоа, сé повеќе расте противењето во некои европски земји за продолжување на финансирањето на Грција од Страна на ЕЦБ.

Министерот Баруфакис во интервјуто за радиото BBC рече дека кризата и планираниот референдум не значат дека Грција нужно мора да излезе од еврозоната, дури и ако Грците гласаат за отфрлање на понудата што ја нудат доверителите.

„Тоа не мора и не би требало да е така. Нема одредби за тоа на кој начин се излегува од еврозоната кога се еднаш во неа. Не можете да излезете надвор. Тоа е дел од европските договори. Зошто воопшто би требало да го разгледуваме излегувањето на еврозоната?“, запраша Варуфакис. На прашањето дали Грција ќе ја исполни својата обврска за исплата на ратите кон ММФ, Варуфакис, пак, одговори дека од меѓународните доверители зависи дали ќе префрлат пари коишто ѝ ги должат на Атина за да го покрие својот долг.

Варуфакис во неделата за германскиот весник Bild рече дека „клучевите за излегувањето на Грција од кризата“ во своите раце ги држи германската канцеларка Ангела Меркел, како и оти се надева дека таа ќе ги употреби. Вели и дека неговата влада е „отворена за новите предлози на институциите“ (како што сега се именува „тројката“ – ЕК, ЕЦБ и ММФ), по неуспешните преговори во Брисел во саботата. Во интервјуто коешто ќе биде објавено целосно во понеделник, Варуфакис истакнува дека Грција нема да изнесува нови предлози во преговорите со доверителите, како и дека смета дека сега на ред на Европската унија, Европската централна банка и Меѓународниот монетарен фонд да направат компромис./крај/мф/сн

Извор: Макфакс