Регион
Грција може да воведе контрола на прометот на капиталот и да го затвори банките
Грција во понеделник би можела да воведе контрола на прометот на капиталот и да ги затвори вратите на банките откако европските доверители одбија да ѝ ја продолжат програмата за помош откако Атина најави референдум на 5-ти јули за прифаќање или одбивање на предлогот на доверителите, а штедачите побрзаа да ја подигнат својата готовина во евра, во очекување дека судирот меѓу грчката влада и Европската унија и Меѓународниот монетарен фонд ќе дојде до ново опасно ниво.
Грчките банки, коишто во живот ги одржува националната централна банка, се во центарот на вниманието, додека Атина, како што стојат работите, во вторник 30-ти јуни, нема да може да го исплати вкупниот долг од 1,6 милијарди евра од четирите јунски рати кон Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) кој ѝ дозволи да ги обедини во една.
Европската централна банка (ЕЦБ), на којашто Атина во јули и август треба да ѝ плати 6,7 милијарди евра од долгот, соопшти во неделата дека нема да го зголемува нивото на итните позајмувања за Грција, што е дополнителен притисок врз грчките банки, коишто последните неколку седмици преживуваа благодарејќи на постепеното зголемување на финансиските средства, потсетува Reuters.
Покрај политичката драма којашто се одвива во Грција, во којашто мнозинството граѓани сакаат да останат во рамките на еврозоната, следните неколку денови бидат голем предизвик за интегритетот на еврозоната која постои 16 години.
„Ова е нешто што ќе мораме да го решиме во текот на ноќта со помош на грчките власти, но и на властите во Франкфурт“, рече за радиото BBC, грчкиот министер за финансии Јанис Варуфакис зборувајќи за затворањето на банките и за контролата на капиталот. Грчкото министерство за финансии подоцна соопшти дека владата не е наклонета на контрола на прометот на капиталот, како и дека тоа не е во согласност со монетарната унија.
Грчката влада преговараше за потенцијалниот договор кој би ѝ овозможил навремено финансирање на долгот кон ММФ, но во саботата утрото премиерот Алексис Ципрас ненадејно побара на Грција да ѝ се овозможи дополнително време, за на референдум граѓаните да се изјаснат за условите од договорот што го нудат доверителите. Вториве лесно го одбија ова барање, оставајќи ѝ малку простор за маневрирање на Атина, освен да не ја исполни својата обврска за плаќање на долгот, што врши дополнителен притисок врз банкарскиот систем.
Пред банкоматите во неделата се создадоа долги редови од штедачи кои подигнуваат готовина. Германското министерство за надворешни работи на своите државјани кои патуваат во Грција им советува со себе да понесат доволно готовина, за да ги избегнат можните проблеми во локалните банки.
ЕЦБ во неделата во соопштение објави дека и натаму ќе продолжи со итната помош за грчките банки за ликвидност на сегашното ниво, како и дека ја следи ситуацијата и е подготвена „повторно да ја преразгледа својата одлука“. Меѓутоа, сé повеќе расте противењето во некои европски земји за продолжување на финансирањето на Грција од Страна на ЕЦБ.
Министерот Баруфакис во интервјуто за радиото BBC рече дека кризата и планираниот референдум не значат дека Грција нужно мора да излезе од еврозоната, дури и ако Грците гласаат за отфрлање на понудата што ја нудат доверителите.
„Тоа не мора и не би требало да е така. Нема одредби за тоа на кој начин се излегува од еврозоната кога се еднаш во неа. Не можете да излезете надвор. Тоа е дел од европските договори. Зошто воопшто би требало да го разгледуваме излегувањето на еврозоната?“, запраша Варуфакис. На прашањето дали Грција ќе ја исполни својата обврска за исплата на ратите кон ММФ, Варуфакис, пак, одговори дека од меѓународните доверители зависи дали ќе префрлат пари коишто ѝ ги должат на Атина за да го покрие својот долг.
Варуфакис во неделата за германскиот весник Bild рече дека „клучевите за излегувањето на Грција од кризата“ во своите раце ги држи германската канцеларка Ангела Меркел, како и оти се надева дека таа ќе ги употреби. Вели и дека неговата влада е „отворена за новите предлози на институциите“ (како што сега се именува „тројката“ – ЕК, ЕЦБ и ММФ), по неуспешните преговори во Брисел во саботата. Во интервјуто коешто ќе биде објавено целосно во понеделник, Варуфакис истакнува дека Грција нема да изнесува нови предлози во преговорите со доверителите, како и дека смета дека сега на ред на Европската унија, Европската централна банка и Меѓународниот монетарен фонд да направат компромис./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Бугарија го воведе еврото
Бугарија го воведе еврото на полноќ, станувајќи 21-ва европска земја што ја користи единствената европска валута.
По дваесет години членство во Европската Унија, Бугарија го напушти левот, својата национална валута од крајот на 19 век, на полноќ по локално време.
Последната земја што ја усвои европската валута беше Хрватска на 1 јануари 2023 година.
Очекувања и стравувања
Софија се надева дека ова ќе ги зајакне економските врски со другите земји-членки, но бугарските граѓани стравуваат дека преминот кон новата валута би можел да доведе до нагло зголемување на цените во веќе нестабилен политички контекст.
Со влегувањето на Бугарија, земја со население од околу 6,4 милиони, бројот на Европејци што го користат еврото се зголемува на над 350 милиони, пренесуваат медиумите во регионот.
Регион
На новогодишната ноќ: Дали објектите во Банско и нивните клиенти се подготвени за новата валута?
Стотици туристи ја пречекуваат новата валута и Новата година во зимските одморалишта во Бугарија. Во Банско, кое е едно од омилените места за зимување на Македонците, и Добриниште, прославите почнаа од почетокот на денот.
Колку се подготвени рестораните и персоналот за примената на еврата по полноќ вечерва, со што ќе плаќаат клиентите и дали се очекуваат прекини на Нова Година?
Помалку од четири часа пред почетокот на 2026 година, толку време останува додека еврото влезе во Бугарија. Нема загриженост во угостителската индустрија во Банско, Добриниште и цела југозападна Бугарија. Голем дел од персоналот поминал обука во последните месеци и нема загриженост за враќање на кусур во евра во првите минути од новата година, пишува бугарски „Фокус“.
Не се очекуваат проблеми ниту во однос на клиентите. Тие се снабдиле со готовина за да избегнат проблеми при плаќање со картичка.
Во полни ресторани и таверни во Добриништесе дочекува новата 2026 година. Славениците не ги забораваат предупредувањата за прекин на плаќањата со картички за неколку часа на новогодишната ноќ и велат дека се подготвени за ситуацијата.
„Вечерва ќе славиме со моите пријатели во таверна. Зедовме пари во готово, знаеме дека ќе има проблеми со плаќањето со картичка, па затоа немаме никакви грижи“, изјави Магдалена Балабанова за БНТ.
„Возбудена сум поради новата валута, сигурно немам ништо против неа. Се подготвивме со готовина, па затоа нема проблеми. Ќе ги потрошам левите што ги имам во готово, а потоа во евра“, рече Георги.
Персоналот во објектите е обучен да работи со обете валути, а потребната количина евра во готово им беше доставена на повеќето објекти пред неколку недели.
„Знаеме како да управуваме, да броиме и во лева и во евра. Мислам дека повеќето ќе плаќаат во лева на новогодишната ноќ, а од утре можеби ќе плаќаат во евра“, рече Пламена Николова, келнерка.
„Подготвени сме за плаќања и во лева и во евра. Целиот наш персонал е подготвен, воопшто не се грижиме за враќање во евра. Сè е обучено, тие знаат што да прават. Долго време работиме со странци и немаме никакви грижи“, рече Асен Мавриков, сопственик на таверна.
Во Банско, над 60% од оние што слават имаат однапред подмирени новогодишни пакети. На овој начин, голем дел од туристите нема да мора да плаќаат на самата новогодишна ноќ.
Фото: Depositphot
Регион
Вучиќ: Верувам дека ќе се радуваме на феноменални вести во следните 24 часа
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, изјави дека имал важни разговори во врска со српската нафтена индустрија со администрацијата во Вашингтон, OFAC и Стејт департментот, како и со унгарскиот премиер Виктор Орбан, пренесува „Н1“.
Подетални информации за тоа што ова значи за Србија и решавањето на санкциите против NIS ќе презентира претседателот утре, според РТС. Претходно денес, Вучиќ им ја честиташе Новата година на граѓаните на Србија и нагласи дека верува дека во следните 24 часа ќе се радуваат на феноменални политички вести.
„Драги граѓани, среќна Нова Година, а во следните 24 часа, верувам дека ќе се радуваме на феноменални политички вести. Работевме напорно, го заслуживме тоа! Да живее Србија“, рече Вучиќ.
Компаниите што беа јавно споменати како можни купувачи на рускиот удел во НИС беа унгарскиот МОЛ и Националната нафтена компанија Абу Даби (АДНОК). Порано во текот на неделата, српската министерка Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ изјави дека и НИС и МОЛ се обратиле до ОФАК, без да ја прецизира содржината на тоа барање.
Санкциите против НИС стапија на сила на 10 јануари, кога ОФАК го додаде НИС на листата на санкции на СДН, а нивното спроведување е одложено осум пати. Последната издадена лиценца истече на 8 октомври 2025 година, според извештајот на самата компанија од Белградската берза. Моментално се работи на обезбедување лиценца што ќе му овозможи на НИС да работи додека конечно не биде отстранета од листата на СДН.
Нафтената индустрија на Србија е во мнозинска сопственост на Русија. „Газпромнефт“ има удел од 44,85 проценти, Србија 29,87 проценти, а „ЈСК Интелиџенс“ 11,3 проценти (исто така дел од групацијата „Газпром“).
Фото: Depositphotos

