Регион
Хан: Слободата на медиумите никогаш не е предмет на преговори
Слободата на медиумите е во суштината на евроинтеграциите и таа никогаш не е предмет на преговори, порача во средата еврокомесарот за соседска политика и пристапни преговори Јоханес Хан, обраќајки се на третата „Спик-ап“ конференција, посветена на медиумската слобода во земјите од западен Балкан и Турција.
Еврокомесарот Хан посочил дека Европската комисија (ЕК) работи заедно со многуте претставници на националните и регионални организации што работат на слободата на изразување, а оти нивното присуство на оваа конференција покажува колку е важно ова прашање и колку тие се грижат за истото, пренесува МИА.
Хан напоменал дека во 2011-та година, на првата „Спик-ап” конференција се говореше дека слободата на медиумите е фундаментален дел од политиката на проширување на Унијата, со посочена важност на медиумската организација како соговорници на Европската комисија.
„Втората конференција во 2013-та година даде темелна анализа на предизвиците за слободата на говор и дискусиите доведоа до тоа ЕК да формулира сеопфатен политички пристап кон развојот на медиумите во регионот и поставување на темелите од проширувањето на ЕУ за соочување со овие предизвици. Директните, непосредни предизвици бараат долгорочен ангажман на ЕУ и на земјите во регионот. Затоа говорам за процес кога се работи за преговорите за пристапување кон Унијата, а не за преговори. Преговорите се однесуваат само на дискусиите за превземање на европското право, но целиот процес е поважен. Целиот процес со кој треба да се докаже дека има одржливи промени, посебно во секторот на медиумите“, изјавил Хан.
Еврокомесарот за проширување додаде дека тој слушнал дека некогаш се вели дека ЕУ го има загубено интересот за слободата на медиумите на западниот Балкан и во Турција, но додал дека слободата на медиумите е во суштината на процесот на интеграција во ЕУ и тоа не е предмет на преговори.
Австрискиот еврокомесар исто така додал дека не може во исто време да се има пазарна економија и да се загрозува сопственоста на медиуми, како и да не се знае кои се вистинските газди. Според него, влошената ситуација со медиумите влијае на подготвеноста на земјата да се зачлени во ЕУ.
„Земјите од ЕУ се земји каде слободата на секој поединец е да носи самиот избор за себе. Тоа е онаа позната мека моќ на ЕУ што е толку привлечна за многу луѓе, особено за оние надвор од ЕУ, што можевме да го видиме со протокот на бегалците. Слободата на медиумите е суштински столб на ваквите општества и таа ги прави земјите посилни, а оди рака под рака со владеењето на правото и со економското владеење“, истакнал Хан.
Еврокомесарот потенцирал дека работата на медиумите денес во ЕУ и во земјите од пристапувањето е соочена со големи предизвици, и дека разни интереси го отежнуваат финасиското преживување на независните медиуми и оти концетранцијата на медиумите го поткопува диверзитетот, со што се ограничуваат можностите за независно новинарство и се поттикнува цензура.
Во некои држави, според Хан, постојано се влошува ситуацијата, па некогаш и како што рече, самите Влади придонесуваат кон клима на страв, се демонизираат новинари кои критикуваат владини политики како предавници што води кон самоцензура. Владите, според него, треба да гарантираат безбедна средина за изразување на разни мислења.
„Но не само Владата, туку и невладиното општество и медиумите имаат важна улога да бараат отчетност и одговорност е и на нив и на Владата за слободата на медиуми. Земјите кои сакаат да имаат блиски односи со ЕУ мора да ги исполнат медиумските стандарди. Алтернативата е слаб процес на градење на медиуми, без демократска контрола и контрола врз корупцијата и изложување на погрешни информации. Како што се кажа во 2013 година на иста ваква конференција, предизвиците во медиумската слобода бараат долгорочен ангажман од земјите кои сакаат во ЕУ, од страна на институциите на ЕУ. Наскоро, ЕК ќе прифати годишен пакет за проширување, по што слободата на изразување и медиумите ќе има централна улога на проширување во овој мандат“, заклучил Хан./крај/мф/бс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.
Регион
„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш
„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, објави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Таа го кажа ова во интервју за телевизијата Н1.
На прашањето што конкретно може да направи Европската Унија (ЕУ) за да му помогне на регионот, како и на изјавата на новинарката на Н1 дека парите и предупредувањата не се доволни, дека може да се види дека ЕУ ја губи информациската војна во регионот, особено во Србија, а делумно и во Босна, и дека дипломатскиот јазик не помага, Кос рече дека не прифаќа „критики дека не сме успешни во проширувањето“.
„Две од четирите водечки земји се од Западен Балкан. Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, а Албанија е следна. Ова е успех. Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина, а тоа ќе донесе нова реалност во Европа. Ако го забрзаме процесот, ќе ги разгледаме сите кандидати, но мора да има јасна посветеност. Не е доволно само да се хармонизира законодавството, треба да ја почувствувам и видам политичката волја. Процесот на пристапување не е само технички, туку зависи и од земјите-членки“, рече Кос.
На прашањето што мисли за идејата сите земји-кандидатки да влезат во ЕУ одеднаш, Кос рече: „Да можев, би сакала сите земји, особено од Западен Балкан, да влезат заедно“.
„Но, јас не сум магионичар. Ако има промени, внимателно ќе ја разгледаме секоја земја. Проширувањето мора да ја направи ЕУ посилна, а не послаба. Ова е цел што мора да ја постигнеме заедно“, рече Кос.

