Регион
Путин третпат во посета на Словенија
Во периодот кога односите меѓу Русија и Западот се затегнати, рускиот претседател Владимир Путин во саботата по третпат ќе ја посети Словенија, земја членка на НАТО и ЕУ, којашто Љубљана под притисокот на западните сојузници ја најавува само како комеморативна, а Москва и како работна.
За важноста којашто Словенија ѝ ја придава на доаѓањето на рускиот претседател Владимир Путин, зборуваат и големите безбедносни мерки, но и медиумското известување, бидејќи е предвидено целата посета да ја следи во директен пренос словенечката национална телевизија, што досега се има случено само во текот на двете посети на папата Јован Павле Втори.
Путин во Словенија ќе допатува во саботата околу 13 часот и на две места ќе им се поклони на советските и на руските војници загинати на словенечка почва во двете светски војни.
На превој Вршич, кај ткн Руска капела, ќе се одржи комеморација по повод стогодишнината од трагичниот настан, кога голем бројни руски воени заробеници во зимата 1916 година загинале во снежна лавина кога биле принудени да градат планински патишта.
На оваа свеченост говор пред околу 3.000 луѓе од словенечката општествена и политичка елита говор ќе одржи Владимир Путин, како и неговиот домаќин, словенечкиот претседател Борут Пахор.
Во текот на посетата на Путин на Словенија во саботата попладнето се очекува и негово кусо престојување во Љубљана, каде ќе им искаже почести на војниците на Црвената армија кои загинале на словенечка почва во текот на Втората светска војна, пред споменикот кој неодамна е подигнат на љубљанските гробишта Жале. Колонадата со осум столбови од словенечки мермер, на кои се запишани имињата на загинатите војници неодамна е поставена, а ја финансираше Руската Федерација.
Пред завршувањето на посетата во вечерните часови е предвидено Путин и Пахор да им се обратат на многубројните акредитирани новинари за овој настан на кој Словенија му придава голем значење и поради неговата промотивна вредност, бидејќи преку него земјата повторно се наоѓа во фокусот на светските медиуми.
Кон средината на март Пахор му упати писмо на Путин со кое го покани годинава кога се одбележува заокружена годишнина од трагичниот настан да присуствува на церемонијата на Вршич, и изјави дека тоа би било добро за европско-рускиот дијалог без разлика на разликите во гледиштата на меѓународните прашања кои постојат меѓу Словенија како членка на ЕУ и НАТО и Русија.
Медиумите потсетуваа дека станува збор за многу чувствително прашање, имајќи предвид дека рускиот премиер Дмитриј Медведев, ланската посета на Словенија ја искористи за да упати остри критики кон Европската унија поради наметнатите санкции кон Русија.
На надворешно политичките димензии од упатување на покана на Пахор за Путин, наводно на Минхенската безбедносна конференција на почетокот од март предупредила помошничката на американскиот државен секретар Викторија Нуланд, а мариборскиот дневен весник Večer пишуваше дека Американците стравуваат од „пробивањето“ на меѓународните санкции и политиката на изолација на Путин која е наметната токму со волјата на Вашингтон поради неговата политика во однос на конфликтите во Украина и во Сирија.
Вашингтон, наводно, потегот на Љубљана кон Москва го смета за оддалечување на ЕУ од американската стратегија на изолација на Русија, бидејќи посетите на руските функционери ова лето предвидуваат и некои други држави како Австрија а Финска на почетокот од јули веќе ја посети Путин.
Доаѓањето на рускиот претседател во Словенија во време на затегнатите односи меѓу Русија и Западот, во прв ред има комеморативен и пиететен карактер, поради 100-годишнината од подигнувањето на ткн Руска капела, но и потврда на традиционалното пријателство на двата народа и нивните држави, изјави Пахор во петокот за руската агенција ТАСС.
Повторно истакна дека Словенија вредносно, безбедносни и политички ја врзуваат членството во ЕУ и во НАТО, имајќи предвид дека во домашните политички кругови во периодот кога му беше упатена поканата на Путин имаше негодување поради „чувството на искокнување“ на Словенија од заедничките политики на ЕУ и НАТО кон Русија.
Според Пахор, пријателството со Русија продолжува и има традиција, и покрај сегашните различни ставови на двете држави околу некои актуелни прашања. „Мислам дека токму поради тие причини посетата на рускиот претседател на моја покана добива дополнително на значењето, со тоа го јакнеме уверувањето за неопходноста од дијалог“, вели словенечкиот претседател.
Путин во Словенија доаѓа во саботата околу 13 часот, по што од аеродромот Брник веднаш ќе се упати кон превојот Вршич кај Крањска Гора, на централната комеморативна свеченост. Пахор ќе го пречека Путин на Вршич, а не на аеродромот, со што Љубљана сака да означи дека посетата има „пиететен и приватен“ карактер, без политички ноти.
Поради тоа, на Путин ниту при доаѓањето ниту на заминување нема да му бидат искажани воени почести, што е вообичаено кога станува збор за високи гости во државничка посета, а не е предвидено ниту потпишување на никакви билатерални договори, ниту разговори на делегации на политички теми.
Москва, пак, на посетата ѝ дава изнијансиран и помалку поинаков карактер, па портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков во средата изјави дека посетата на Путин во Словенија, иако куса ќе има два аспекта. Од една страна, рече, таа е комеморативна, бидејќи се одбележува загинувањето на руските и советските војници на словенечка почва, а од друга страна има и работен дел, и Москва очекува разговори за меѓународни прашања, безбедноста и ситуацијата во регионот./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

