Бројот на жртвите во стампедото коешто во четвртокот утрото се случи во долината Мина во близина на најголемото муслиманско светилиште Мека се искачи на 717 загинати и 863.

Меѓу настраданите нема верници од Македонија, соопшти претходно во телефонски разговор за телевизија ТВ Канал 3 од Дебар, дебарскиот муфтија Хаџи Рамазан ефенди Хаса. Нагласи дека сите околу 1.500 верници од Македонија ги извршиле верските обреди и се сместени во хотелите во кои престојуваат.

Празникот Ид ал-Адха (Курбан-бајрим) го означува завршувањето на големиот аџилак – хаџот на светите места на исламот во Саудиска Арабија. Овој празник е непосредно поврзан со кулминацијата со обредот на хаџот – каменување на шејтанот (ѓаволот – рами ал-џамарат), кое го вршат аџиите на светите места во Мека и Медина.

Обредот го олицетворува преданието според коешто шејтанот му го попречил патот на Ибрахим (Аврам) кога тој се упатил на молитва. Ритуалот се одвива во областа на мостот Џамра во долината Мина, околу 25 километри од Мека, каде што се случи денешната трагедија. Благочестивите верници фрлаат по седум камења кон карпата којашто го симболизира ѓаволот.

По извршувањето на ритуалот, аџиите жртвуваат животно, при што тоа мора да го стори секој муслиман кој учествува во хаџот.

Стампедото коешто во четвртокот утрото се случи во долината Мина, според прелиминарните сознанија, се случило токми за време на обредот на каменувањето на ѓаволот, и тоа во делот на патеката одредена за домашните саудиски аџии. Владата на Саудиска Арабија, инаку вложи повеќе милиони долари во модернизацијата и обезбедувањето на обредното место и мостот Џамра.

Ритуалите на хаџот се вршат колективно и во строго утврдени денови. Поради тоа, на многу ограничениот простор се слеваат големи маси аџии, што повеќепати во историјата предизвикувало стампеда и други инциденти со многу жртви и настрадани.

Хронологија

Во декември 1975 година избувна голем пожар во кампот на аџиите во близина на Мека при што загинаа 200 луѓе. Пожарот го предизвика експлозија на боца со гас, по што пожарот се прошири на шаторите.

На 20-ти ноември 1979 година неколку стотици вооружени лица, противници на саудиската власт, започнаа дводневна блокада на Големата џамија во Мека, земајќи притоа за заложници десетици аџии. Во нападот кој го извршија безбедносните сили заврши заложничката криза за 4-ти декември, и според официјалните податоци загинаа 153 луѓе, а 560 се ранети.

На 31-ви јули 1987 година саудиските сили ја задушија забранетата манифестација на иранските (шиитски) аџии. Убиени беа 402 лица, од кои 275 Иранци, според официјалните податоци на саудиските власти.

На 10-ти јули 1989 година во двоен напад врз приодите на Големата џамија во Мека, загина едно лице, а 16 беа ранети. Шеснаесет шиити од Кувајт беа обвинети дека го извршиле нападот и беа егзекутирани на 21-ри септември.

На 2-ри јули 1990 година во текот на хаџот дојде до стампедо во пешачкиот тунел кој ја поврзува Мека со долината Мина. Загинаа 1.426 аџии главно од Малезија, Индонезија, Пакистан и други земји. Причина била паника предизвикана од запирањето на системот за вентилација во тунелот.

На 23-ти мај 1994 година во стампедо на мостот Џамри загинаа 270 муслимански верници.

На 15-ти април 1997 година, во пожар во шаторскиот камп на аџиите во близина на Мека загина 343 луѓе, а околу 1.500 се здобија со изгореници. Изгореа повеќе од 70.000 шатори. Пожарот избувнал по експлозија на канистери со гас за домаќинство, а за ширењето на огнот придонесе силниот ветер. По овој инцидент, шаторите за верниците се прават од незапаливи материјали.

На 9-ти април 1998 година повторно во стампедо на мостот Џамри загинаа најмалку 118 верници, а повредени беа околу 180 други.

На 5-ти март 2001 година во уште едно стампедо на мостот Џамри животите ги загубија 35 луѓе, од кои 23 жени и 12 мажи. Овој податок не е уточнет подоцна, станува збор за првични информации.

На 11-ти февруари 2003 година 14 муслимански аџии, државјани на Индија, Пакистан, Египет, Иран и Јемен, загинаа во стампедо во долината Мина во текот на обредот на каменување на ѓаволот. Инцидентот се случи како судир на две колони аџии кои се движеа во спротивни насоки.

На 1-ви април 2004 година во масовното стампедо на патот кон мостот Џамра загина 241 луѓе, а уште 244 луѓе беа повредени.

На 5-ти јануари 2006 година во близина на џамијата ал-Харам во Мека се урна четирикатен хотел во кој беа сместени аџии од Египет, Алжир, Обединетите Арапски Емирати и други земји. Загинаа 76 а беа повредени уште 62 луѓе. Според очевидци, на уривањето му претходел пожар на првиот кат од објектот.

Една седмица подоцна, на 12-ти јануари 2006 година на мостот Џамра загинаа 364 аџии. Стампедото започнало кога луѓе почнале да се сопнуваат од багажите оставени од другите аџии. Со разни степени на повреди се здобија повеќе од 300 верници.

Точно пред две седмици пред денешната трагедија на 12-ти септември 2015 година по падот на градежен кран врз најголемата џамија во Мека – Ал-М;асџид ал-Харам, загинаа најмалку 111 луѓе, а повеќе до 230 беа повредени. Најголемиот дел од жртвите беа аџии, Според досегашните сознанија на истрагата, причина за падот на кранот кој притоа го проби покривот на џамијата и се урна директно врз повеќето стотици верници на ткн источна зона на храмот, биле силните ветрови и поројниот дожд./крај/мф/сн/

Извор: Макфакс