Европа и натаму е најмирниот регион во светот и некои европски земји уживаат во историјата на ниво на мирот и стабилноста, додека Блискиот исток тоне сé подлабоко во насилствата, покажува извештајот Глобален индекс на мирот во 2015-та (GPI).

Европа во последните четири години секога година е сé помирна. Трите најмирни земји во светот се Исланд, Данска и Австрија, се европски. Исто така, 15 европски земји се меѓу првите 20 најмирни земји во светот.

Глобалниот индекс на мирот го покажува степенот на мирот во 1162 земји во светот, врз основа на 23 индикатори, а го подготвува меѓународниот Институт за економија и мир. Така, Македонија, според овие критериуми, е рангирана на 72 во светот, а 35-то во Европа, зад сите земји од регионот, освен Турција, иако токму во петокот Државниот завод за статистика објави дека умрените лица од насилна смрт во Република Македонија во 2014 година изнесувал 493 умрени лица, што претставува намалување за 10,7 отсто во однос на претходната 2013 година?!

Притоа, за балканските земји се вели дека повторно како во 2014 година биле меѓи најголемите добитници, што се должело во прв ред на намалувањето на воените трошоци како процент од БДП-то, како и намалувањето на политичката нестабилност.

Се истакнува дека многу земји во Европа во 2014 година забележале помал број убиства и имале помали воени расходи, а во предвид се зема и повлекувањето на силите на НАТО од Авганистан во декември во 2014 година. Затоа Велика Британија се искачи за осум места на листата, благодарејќи на излегувањето од мисијата во Авганистан, во којашто беше ангажирана со голем контингент.

Големи подобрувања се забележани, според Институтот, во неколку земји во Европа. Грција е една од земјите во којашто ситуацијата најмногу се подобрила. Се искачи дури за 22 места, на 61-то, и тоа најмногу благодарејќи на намалувањето на бројот на „насилни кривични дела“ и „политичкиот терор“.

Мирот се подобрил и во Португалија којашто сега е на 11-то место во светото. Тоа му се припишува на намалувањето на индикаторот „политичка нестабилност“ по излегувањето на земјата од програмата за финансиска меѓународна помош. Како и во Шпанија, така и во Португалија се намалиле насилните протести во врска со непопуларните мерки за штедења.

Според споменатиот извештај мирот се подобрил и во Југоисточна Европа, каде биле намалени воените расходи и политичката нестабилност. Притоа најверојатно не се земени предвид кризата во Украина, и речиси секојдневните воени вежби во источна Европа, во Црното Море и на Балтик, како и зголеменото присуство на војски во регионот.

Воопштено, глобалните нивоа на мирот во 2014 година останале стабилни, а пониски се од 2008 година. Меѓутоа, тоа ги прикрива сé поголемите разлики и поделби меѓу најмногу и најмалку мирните нации, се истакнува во извештајот. Од претходната година, ситуацијата се подобрила во 81, а се влошила во 78 земји во светот.

За разлика од Европа, земјите коишто традиционално се на дното од листата, како Ирак, Сирија, Нигерија, Јужен Судан, Јемен и Централноафриканската Република, сé уште се во таа ситуација. Најлоша е состојбата во Сирија, а следат Ирак и Авганистан. Либија, каде што во 2011 година се водеше граѓанска војна и веќе три години функционираат паралелни власти, исламистички милиции и се јави џихадистичката организација Исламска држава, според извештајот, само во последната година доживеала најголемо влошување на ситуацијата, и паднала на 149-то место. Додека Украина, во која според ОН загинале 6.600 лица, а повеќе од милион од источните рускојазични региони се иселени е втората по ескалацијата на судирите, и е на 150-то место. Според овие критериуми на Институтот за економија и мир, од Украина полоша е ситуацијата во Русија, којашто е на 152-то место.

Интензитетот на вооружените судири драматично се зголемил, а бројот на луѓето кои загинале во судирите ширум светот се зголеми за повеќе од 3,5 пати, од 49.000 во 2010 година во 180.000 во 2014 година. Вкупниот број на загинатите во терористички напади во 2014-та се зголемил за 9 отсто, на 20.000 луѓе. Речиси 1 отсто од светската популација минатата година биле беглаци или раселени лица, што е најмногу од 1945 година, а оваа бројка ќе продолжува да се зголемува, предвидуваат во Институтот.

Влијанието на насилствата врз глобалната економија се проценува на 14,3 билиони американски долари, или 13,4 отсто од глобалниот бруто домашен производ (БДП), покажува извештајот./крај/мф/сн

Извор: Макфакс