Во Виенскиот меѓународен центар (VIC) се е подготвено за финалната пленарна седница откако објави во вторникот наутро ирански дипломат по долготрајните преговори во австриската престолнина Виена дека Иран и шесте светски сили го договорија историскиот нуклеарен договор со кој на Техеран ќе му бидат укинати дванаесетгодишните санкции во замена за ограничувањето на димензиите на неговата програма за збогатување на ураниумот.

Во хотелот „Palais Coburg“ во Виена се одржува најголем дел од преговорите од последната етапа меѓу шефовите на дипломатиите на Иран и шесте светски сили, но конечниот договор ќе биде склучен на местото каде што се одржа првото заседание од виенските преговори во февруари 2014 година, во Виенскиот меѓународен центар (VIC) на левиот брег Дунав, каде што се наоѓа Виенското седиште на Обединетите нации.

Нуклеарните преговори меѓу Техеран и шесте светски сили, петте постојани членки на Советот за безбедност при ОН, САД, Русија, Кина, Велика Британија, Франција плус Германија со арбитража на ЕУ, го надминаа крајниот термина за постигнување на конечниот договор кој претходно беше поместен од првичниот термин на 30-ти јуни. Дипломати, меѓутоа, продолжија да преговараат.

„Целиот труд се исплатеше и постигнавме договор. Бог да го благослови нашиот народ“, изјави ирански дипломат за агенцијата Reuters под услов да остане анонимен. Друг ирански дипломат, исто така, го потврдил договорот.

„Да, договорот е постигнат“, изјавил и западен извор, кој, како и претходно иранскиот, сакал да остане неименуван.

Иранската студентска новинска агенција ISNА, која се смета за полуофицијална, објави дека шефот на иранската дипломатија Мохамад Џавад Зариф и шефицата на дипломатијата на ЕУ, Федерика Могерини, ќе ја соопштат по неколку часови заедничката изјава во седиштето на ОН во Виена, во присуство на шесте министри за надворешни работи на големите сили.

Иранскиот преговарач Али Акбар Салехи за агенцијата изјавил дека договорот ќе ги почитува границите кои Иран не е подготвен да ги мине.

Делегациите на Техеран и шесте светски сили преговараа интензивно повеќе од 16 денови на министерско ниво за да го надминат дванаесет години долгиот конфликт меѓу Западот и Иран поради неговата контроверзна нуклеарна програма.

Дипломатски извори тврдат дека на сила во идните пет години би требало да остане ембаргото на ОН за оружје, додека санкциите кои се однесуваат на ракетните проектили ќе останат на сила следните осум години.

Челникот на Меѓународната агенција за атомска енергија (IAEA), Јукија Амано, изјави дека со Иран ги потпишал насоки кои го објаснуваат сите минати и сегашни спорни прашања, како и намерата до крајот на 2015 година да се разрешат сите важни контроверзии.

Веста за договорот со Иран, очекувано, лошо е примена во Израел. „Според првите елементи, може да се каже дека тој договор претставува историска грешка за целиот свет“, изјави израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.

Вршителката на должноста министер надворешни работи, Ципи Хотовели, договорот го нарече „историска капитулација на Западот пред оската на злото која ја предводи Иран“. Алудирајќи на последиците од договорот како „многу тешки“, рече дека Иран ќе „направи голем чекор на својот пат да стане нуклеарна сила“. Најави дека Израел ќе ги употреби сите дипломатски начини да го спречи тој договор./крај/мф/сн

Извор: Макфакс