Вашингтон ќе ја забрза продажбата на оружје на сунитските арапски земји во Персискиот залив, изјави во понеделникот американскиот државен секретар Џон Кери во Доха каде што разговараше со министрите за надворешни работи на овие земји за тероризмот и војната во Сирија, и настојуваше да ја добие нивната поддршка за нуклеарниот договор на Западот предводен од САД со нивниот шиитски ривал Иран.

„Договоривме да забрзаме некои од продажбите на оружје, коишто се потребни и за коишто во минатата беше потребно доста време, изјави американскиот државен секретар Џон Кери на прес-конференцијата во катарската престолнина Доха.

Од името на арапските земји во Персискиот залив, домаќинот министерот за надворешни работи на Катар, Халид ал-Атија изјави дека нуклеарниот договор со Иран е „најдобрата опција за да се пронајде решение за иранското нуклеарно прашање преку дијалог“.

Една од целите на новата турнеја на Кери по Блискиот исток беше да се добие поддршката на арапските регионални сојузници за договорот со Иран, бидејќи заливските земји стравуваат од економското јакнење на Иран по укинувањето на децениското ембарго и санкциите, како и зголемување на неговото политичко влијание меѓу шиитските заедници и влади во регионот и охрабрување воено да ги помага.

Шесте арапски монархии во Персискиот залив, Бахреин, Катар, Кувајт, Саудиска Арабија и Обединетите арапски емирати, сунитски земји, главно поради тоа со претпазливост го примаат историскиот договор на шесте сили, петте постојани членки на Советот за безбедност на ОН – САД, Русија, Кина, Велика Британија, Франција плус Германија, постигнат со Иран на 14-ти јули во австриската престолнина Виена.

„Се договоривме за размена на разузнавачки податоци и увежбување на специјалните сили. Тоа се само некои од примерите кои покажуваат како мислиме да ја зајакнеме безбедноста во регионот и да ја подобриме соработката“, изјави Кери кој со арапските колеги разговарал и за ракетната одбрана, трансферот на оружје и „зголемувањето на бројот на воени маневри“ во регионот.

Биле водени разговори и за судирите во Јемен и Сирија, кои се претворија во конфесионални пресметки во кои Иран ја поддржува јеменската шиитска заедница племето Хутси, а во Сирија претседателот Башар ал-Асад, кој доаѓа од алавитската (шиитска) задница и чие заминување од власт го бараат земјите со чиишто претставници Кери разговараше во Доха. За ситуацијата во Сирија американскиот државен секретар ќе разговара во катарската престолнина и на трилатералниот состанок со рускиот колега Сергеј Лавров, кој исто така престојува во Доха, и со саудискиот – Абдел ал-Џубаир.

Кери и ал-Атија претходно инсистирале на тоа дека во Сирија треба да има политичко решение, а не воен одговор за граѓанската војна започната во март 2011 година, но нагласија дека претседателот ал-Асад не го гледаат како политики субјект во идниот политички систем на земјата.

„Политиката на ал-Асад придонесе порастот на екстремизмот во Сирија“, рече Кери. Меѓутоа, токму неговиот руски партнер со кој подоцна ќе разговара Лавров повеќепати истакна дека вооружувањето и активностите на разузнавачките служби на некои западни и арапски земји придонело за зајакнување на радикалните екстремистички сили во Сирија, како Џебхат ан-Нусра и Исламската држава.

Русија ја смета контрапродуктивна одлуката на САД за воздушни удари врз армијата на Сирија за да ја заштити вооружената (сунитска) опозиција, и тоа ќе ја комплицира борбата против тероризмот, изјави Лавров за руските медиуми пред средбата со Кери.

„Што се однесува до последниот развој на ситуацијата, акциите на коалицијата што ја формираа САД за борба против терористичката група Исламска држава, јавно изјавуваме дека е контрапродуктивно тоа што нивната авијација врши удари за заштита на ткн умерена опозиција“, рече шефот на руската дипломатија истакнувајќи дека тоа поставува многу прашања и ќе ја комплицира борбата со тероризмот.

„Тешко е понекогаш да се разбере кој со кого војува и кој кому се меша“, додаде Лавров повторувајќи го ставот на Москва дека мора веднаш да се прекине со странското мешање во сирискиот конфликт. Според Лавров, за сирискиот проблем треба да се консултираат како Катар, Турција, Египет и Јордан, така и Иран.

Башар ал-Асад ја има поддршката на Иран, Русија а во Советот за безбедност на ОН и од Кина. Москва го почитува ставот на официјален Дамаск дека за евентуалното заминување на ал-Асад ќе одлучува сирискиот народ на избори.

Драматика на ова прашање во понеделникот се обиде да му даде и турскиот претседател Реџеп Таји Ердоган кој се присети дека во разговорите што ги водел со рускиот претседател Владимир Путин во јуни на отворањето на Европските игри во азербејџанската престолнина Баку, добил впечаток дека Путин го напушта Асад. „Добив впечаток дека тој го менува својот став“ во однос на сириската криза, го цитираат турските медиуми Ердоган.

Меѓутоа во понеделникот во Доха, Лавров порача дека тоа што тој разговарал со поранешниот челник на арапската асоцијација и престојува во Катар не значи дека Русија го изменила ставот во врска со сириското прашање./крај/мф/сн

Извор: Макфакс