Кинеските власти извршиле смртни казни врз осум лица осудени за терористички напади во западната Синџцијанг-Ујгурска покраина, а меѓу нив се тројца кои според обвинението ја осмислиле сообраќајната несреќа на главниот пекиншки плоштад Тјананмен во октомври 2013 година.

Кон крајот на минатата година на плоштадот Тјананмен во кинеската престолнина Пекинг теренско возило се заби во мноштовото луѓе и потоа се запали, при што загинаа вкупно пет лица а повеќе од 40 беа ранети. Кинеските власти во возилото открија канистри со гориво и инцидентот го квалификуваа како терористички напад по што поведоа голема истрага.

Другите пет смртни казни се извршени поради напади во градовите Кашгар и Хотан во префектурата Аксу, како и нелегално производство на експлозиви за напади врз полициски и владини службеници.

Кинеските власти во јуни извршија смртни казни врз 13 лица во покраината Синџианг по серијата смртоносни напади во кои загинаа стотици луѓе во последните две години.

Во последните 18 месеци во Синџијанг убиени се неколку ститици луѓе, меѓу кои и имам од главната џамија во Кашгар, град на некогашниот Пат на свилата, кого ујгруските екстремисти го сметаа за човек близок на кинеските власти.

Синџијанг е безбедносно најнестабилниот регион во Кина. На територијата на овој регион, според властите во Пекинг, дејствува терористичката организација Источен Туркестан, за која постојат сомневања дека е поврзана со глобалната терористичка мрежа Ал Каеда.

Кина и претходно ги обвинуваше ујгурските сепаратисти и верските екстремисти за серија напади во покраината Синџианг и тврди дека сакаат да формираат независна држава којашто ќе ја нарекуваат Источен Туркистан базирана на екстремните исламистички прописи. Организациите за човекови права, пак, сметаат дека Пекинг ги предимензионира овие закани.

Немирите досега не беа проширени надвор од покраината Синџианг, иако се претпоставува дека од 1997 година радикалните Ујгури се одговорни за бомбашки напади во кои се убиени стотици лица во некои слични такви напади.

Ујгурите сочинуваа повеќе од 40 отсто од вкупно 21 милиони жители на овој регион. Повеќето од нив се населени во Кашгар и другите јужни делови на провинцијата и во последните години искажуваат незадоволство од нивниот статус во општеството

Покраината Синџианг зазема една шестина од вкупната државна територија на Кина граничи со Авганистан, Пакистан, Индија и Централната Азиска Република, а богата е со нафта, гас и јаглен. Автохтоното население се туркофони муслимани Ујгури, но во децениите населување на покраината со мнозинскиот кинески народ Хан од другите делови на Кина, денес во Синџианг Ујгурите се помалку од половината од населението.

Постојаните тензии поради големите рестрикции на ујгурската јазична, културна и верска автономија кулминираа во јули 2009 година, кога во насилните судири меѓу Кинезите од народот Хан и етничките Ујгури во главниот град на провинцијата Уримкви, загинаа околу 200 луѓе, претежно припадници на народот Хан. Од тогаш кинеските власти погубија десетина лица осудени за поттикнување на насилни судири, уапсени и кривично гонети се стотици други, а безбедносните мерки се заострени во целата покраина. Во април 2013 година во близина на Кашгар, пак, во меѓуетничките судири загинаа 21 лице.

Кина тврди дека вооружени групи Ујгури се поврзани со исламските милитанти во централна Азија и во Пакистан и ги обвинува дека вршат напади чија цел е да формираат независна држава која би ја именувале Источен Туркистан. Ова тврдење не е далеку од вистината, бидејќи последните години повеќе ујгурски активисти ги потенцираат нивната етничка поврзаноста со турската популација.

Некои групи за заштита на човековите права, пак, тврдат дека Кина претерува со овие обвинувања, за да ја оправда својата политика на цврста рака./крај/мф/сн

Извор: Макфакс