Американскиот претседател Барак Обама изјави дека неговиот историски состанок со кубанскиот претседател Раул Кастро бои можел да претставува пресвртница, и дека двете земји наскоро би можеле да воспостават дипломатски односи.

Американски и кубански претседател, во случајов Барак Обама и Раул Кастро, се сретнаа во саботата навечер во Панама Сити, на маргините од панамериканскиот самит, што беше прв контакт на шефовите на двете држави по речиси 60 години.

За медиумите Обама изјави дека меѓу владите на САД и на Куба и натаму има разлики, но истакна дека ќе ја поттикнува Куба во развивањето на демократијата и човековите права, нагласувајќи дека двете земји можат да ги унапредат своите заеднички интереси. Обама додаде дека големите промени во американската политика кон Куба последните неколку месеци имаат поддршка од мнозинството Американци и од мнозинството Кубанци.

Претходно во саботата доцна вечерта американскиот претседател Барак Обама имаше ненајавена билатерална средба со кубанскиот колега Раул Кастро.во настојувањата да го надминат децениското непријателство меѓу двете земји.

Опишувајќи ја средбата како „историска“, Обара рече дека двете земји може да стават крај на непријателството кое потекнува од годините на Студената војна. „Сега сме во ситуација да тргнеме на пат кон иднината“, му рекол Обама на Кастро во текот на средбата во Панама, повторувајќи ја фразата од средбата со украинскиот прозападен колега Петро Порошенко. „Со време ќе можеме да ја свртиме страницата и да развиваме нови односи меѓу нашите две земји“, додаде американскиот челник.

Лидерите на САД и на Куба ланскиот декември се согласија да се обидат да ги обноват дипломаските односи кои ги прекина Вашингтон во 1961 година и оттогаш Обама настојува да ги попушти некои американски ограничувања и трговијата со Куба кои се всушност дел од долгогодишната американска стратегија да се натера овој комунистички карипски остров да се промени и да го остварат таму своето влијание.

Обама и Кастро, кои телефонски разговараа во декември и оваа седмица пред самитот во Панама, седеа еден до друг во малата конференциска сала во срдечно но деловно воздржана атмосфера, забележуваат агенциите. Двајцата климаа со лавите и се насмевнуваа на зборовите од соговорникот во кусите изјави за новинарите.

Кастро изјави дека ќе продолжи да презема мерки кон нормализација на односите со Вашингтон, како и дека е отворен за разговори за човековите права и другите прашања, но под услов тоа да биде на рамноправна основа и со уважување на кубанските интереси. „Подготвени сме да разговараме за се’, но мораме да бидеме стрпливи, многу стрпливи“, изјави 83-годишниот Раул Кастро кој стана претседател во 2008 година откако неговиот брат сега 88-годишниот Фидел Кастро, водачот на кубанската комунистичка револуција, се повлече поради слабото здравје.

Сега 53-годишниот Барак Обама, кој не бил ни роден кога Фидел и Раул Кастро ја преземаа власта на Куба со револуцијата од 1959 година, претходно на самитот изјави дека новата американска политика кон Куба „бележи пресврт за целиот регион“, дека САД повеќе не сакат да им ја наметнуваат својата волја на земјите од Латинска Америка. „Минаа деновите кога нашиот план на оваа хемисфера предвидуваше дека САД можат неказнето да се мешаат“, порача Обама. Меѓутоа предупреди дека на патот на нормализација на односите се очекуваат несогласување со Кубанците, особено кога на дневен ред ќе дојде прашањето за човековите права.

Кастро во своето обраќање на самитот се заложни за укинување на американското ембарго против Куба и побара „побрз одговор“ на Вашингтон во врска со отстранувањето на Хавана од американската листа „земји коишто го спонзорираат тероризмот“, што повлекува и укинување на низа американски санкции. Се очекува дека Обама на тоа ќе се согласи, но не е познато засега кога тоа би можело да се случи. Куба, имено, отстранувањето од споменатиот список го истакнува и како основен предуслов за потполно обновување на дипломатските односи меѓу двете земји.

Куба првпат беше ставена на листата на Вашингтон на „терористички земји“ во 1982 година кога ги поддржа марксистичките бунтови во Латинска Америка, но таа јавна поддршка изостана со престанувањето на Студената војна и по победата на левичарските влади во јужноамериканските земји. На американската листа, освен Куба, уште се само Иран, Сирија и Судан.

Обама, припадник на Демократската партија, се соочи со одредени критики во амриканскиот Конгрес за драматичниот пресврт во односите кон Куба. Критичарите велат се откажува од премногу од тоа а претходно да не се држи упорноста за политичките реформи на островот.

Американскиот претседател може да продолжи со олеснувањето на одредените санкции но трговското ембарго против островот може да го укине само Конгресот во кој мнозинството го имаат републиканците.

Освен неколку куси, неформални средби, челниците на САД и Куба досега не одржаа ниеден значаен состанок откако Кастро го собори во 1959 година диктаторот Фулгенсио Батиста кого го подржуваа САД, свртувајќи ја земјата кон блиското сојузништво со Советскиот сојуз./крај/мф/сн

Извор: Макфакс