Речиси милион и половина муслимански верници од целиот свет го започнаа во саботата аџилакот во Мека, оваа година одбележан со отворената криза меѓу сунитска Саудиска Арабија и шиитски Иран.

Аџилакот во Мека или хаџот е еден од петте столбови на Исламот кои секој верник мора да ги исполни барен еднаш во животот, доколку има услови за тоа, како здравје или материјални средства.

Милиони муслимани ширум светот секоја година го посетуваат најсветиот исламски град Мека во Саудиска Арабија, родното место на пророкот Мухамед. Управувањето со непрекинатиот бран аџии, организацијата на нивниот прием, превозот и безбедноста претставува огромен логистички предизвик за Саудиска Арабија.

Минатата година на хаџот, според податоците на странските влади, во стампедото кое се создаде во текот на ритуалот на каменувањето на сотоната загинале 2.287 луѓе што предизвика големи меѓународни критики.

Саудиска Арабија признава 769 мртви, а резултатите од истрагите кои ги презема нејзината влада уште не се објавени. За да се избегне повторување на таква трагедија, Ријад годинава објави дека преземал нови мерки за безбедност.

Првпат во триесет години на годинешниот хаџ нема да учествуваат Иранците, бидејќи токму минатогодишнататрагедија го разгневи Техеран чии односи со Ријад и онака беа напнати.

По таа драма во која загинаа 460 ирански аџии, и покрај преговорите, двете регионални сили не успеаја да се договорат за испраќање на Иранците на годинешниот хаџ.

Претходно седмицава Големиот муфтија на Саудиска Арабија, шеик Абдулазиз Ал ал-Шеик, највисокиот верски авторитет во земјата водена од сунитска династија, во изјава објавена во средата вели дека водачите на најголемиот регионален ривал шиитски Иран, не се муслимани, како и дека сунитските муслимани ги сметаат за свои непријатели.

Ал-Шеик реагираше на коментарите на врховниот ирански верски и државен водач ајатолахот Али Хамнеи кој ги организираше саудиските организатори на хаџот и сугерираше дека муслиманските земји треба да размислат стават крај на саудиската контрола над овој традиционален аџилак, еден од главните столбови на исламот.

Одговарајќи на прашањето на коментарите на Хамнеи изнесени во понеделникот, Ал ал-Шеик изјави дека не е изненаден. „Мораме да сфатиме дека тие не се муслимани… нивната омраза кон муслиманите е стара и нивниот главен непријател се следбениците на Суна“, рече.

Тој вели дека иранските водачи се „следбеници на магот“, поим со кој се алудира на зороастризмот, официјална религија во некогашна Персија до инвазијата на муслиманските Арапи пред 13 векови.

Забелешките на ал-Шеик, објавени во вторникот во саудискиот весник Meka, предизвика брза реакција на иранскиот министер за надворешни работи Мухамед Џавад Зариф кој остро ја критикуваше саудиската вехабитска школа на сунитскиот ислам.

„Навистина, нема сличност меѓу исламот на Иран и повеќето муслимани и – нетрпеливиот екстремизам на вехабитските водечки клерици и проповеди на саудиските терористички умови“, напиша Зариф во порака на Twitter.

Односите на шиитски Иран и Саудиска Арабија со која владее сунитска династија која го практицира вехабитскиот ислам, се многу влошени, откако на почетокот од годинава во Ријад беше погубен влијателен шиитски клерик, а во Иран беа нападнати и запалени саудиските дипломатски претставништва. Претходно односите меѓу Ријад и Техеран беа влошени поради најголемата трагедија во историјата на хаџот во Мека и Медина кога загинаа илјадници аџии, претежно ирански. Иран ја обвини Саудиска Арабија дека не преземала доволно безбедносни мерки и оти ги крие вистинските бројки на жртвите.

Односите меѓу Техеран и Ријад се лоши и поради тоа што двете земји во регионалните кризи, како во Јемен и Сирија, поддржуваат различни страни во тамошните судири./крај/мф/сн

Извор: Макфакс