Рускиот претседател Владимир Путин на средбите во понеделникот во Техеран со иранскиот врховен водач ајатолахот Али Хамнеи и со претседателот Хасан Роухани се согласи со своите домаќини дека светските сили не би смееле на Сиријците да им ја наметнуваат политичката волја, за зајакнувањето на напорите на Москва и Техеран во решавањето на сириската криза, како и за меѓусебната економска соработка.

„Никој не може и не треба однадвор на сирискиот народ да му наметнува никаков облик на управувањето на неговата држава, ниту да говори кој треба да управува со неа. Сирискиот народ треба да одлучи за тоа“, изјави рускиот претседателот Владимир Путин, според соопштението што го пренесуваат медиумите.Кремљ во соопштението наведува и дека „двете страни го истакнаа единството во врска со ставовите на Москва и Техеран за недозволивиот карактер на надворешните настојувања да се диктира сценариото на политичко решение на судирот во Србија“. Портпаролот Дмитриј Песков во изјавата за медиумите прецизираше дека разговорот меѓу Путин и ајатолахот Али Хамнеи на маргините од самитот на Форумот на земјите извознички на гас (GRFC) во Техеран, траел повеќе од час и половина, како и дека тој бил „прилично конструктивен“ и овозможил извонредно детална размена на мислењата.Хамнеи притоа САД го обвини дека долгорочно сакаат да доминираат со Сирија, а потоа и со целиот регион. „Тоа претставува закана за сите земји (во регионот), а особено за Русија и Иран“, рече ајатолахот. Според него, „САД сега се обидуваат својата неуспешна воена цел да ја остварат со политички средства“, алудирајќи на предложените чекори од Вашингтон на мировните преговори за завршување на речиси четиригодишната граѓанска војна во Сирија, кој го исклучува од политичката иднина на земјата актуелниот претседател Башарал-Асад.Таквиот став Путин го изрази и по разговорот со иранскиот претседател Хасан Роухани. „Ја продолжуваме координацијата со Иран во борбата против тероризмот. Ќе ја зајакнеме нашата соработка во рамките на меѓународната група за Сирија, вклучително и за реализацијата на решението за започнување на сеопфатен меѓусириски политички процес“, порача рускиот челник.Иран и Русија се главните сојузници на алавитскиот (шиитски) претседател Башар ал-Асад во борбата против екстремната сунитска организација Исламска држава и Ал Каеда, како и на вооружената сунитска опозиција којашто ја сметаат за „умерена“ и ја поддржуваат сунитските арапски држави во регионот и Турција, како и нивните западни сојузници предводени од САД. Русија и Иран имаат намера да ја зголемат динамиката на трговските врски, фокусирајќи се на диверзификацијата на стоковата размена, како и да ја зголемат размената во национални валути во меѓусебните економски односи, изјави рускиот претседател Путин по средбата со иранскиот колега Хасан Роухани. Во изјавата за медиумите додаде и дека двете земји ќе ја интензивираат и индустриската соработка. „Русија е подготвена да одвои за тие цели државни извозни кредити во износ од 5 милијарди американски долари“, рече Путин. Додаде дека во сферата на заедничката соработка се одбрани 35 приоритетни проекти во енергетиката, градежништвото, поморските терминали, железницата….Покрај тоа, додаде Путин, „Евроазиската економска унија (бесцарински сојуз на поранешни советски републики кој го предводи Москва – з.р) ќе започна со испитување на можностите за создавање зона на слободна трговија со Иран“.Западните коментатори сметаат дека Русија, по нуклеарниот договор на шесте светски сили и Иран, повторно да ја воспостави соработката на извоз на нуклеарна технологија за Исламската Република. Москва соопшти дека со тоа ќе му помогне на иранскиот извоз на збогатен ураниум и модификација на нуклеарните постројки во Арак и Форду кои се под постојана контрола на меѓународните инспектори. Во текот на следните 15 години, според одредбите на нуклеарниот договор, треба да бидат затворени најголемиот дел од иранските центрифуги за збогатување ураниум, што ќе го намали збогатувањето за 98 отсто, на 300 килограми. Русија изрази подготвеност да му помогне околу извозот на вишокот збогатен ураниум, количеството над договорените 300 килограми, а како замена во Иран би испраќала сиров ураниум. Ниско збогатениот ураниум, од 3 до 4 процeнти, од концентрацијата на изотопот U-235, може да се користи за производство на гориво за нуклеарните централи. За производство на нуклеарно оружје неопходен е да се има ураниум збогатен до 90 отсто, а постоеја сомневања дека Иран со новата генерација центрифуги успеал да дојде до збогатен ураниум над 20 отсто, по кој е лесно да се достигне и 90-процентната збогатеност./крај/мф/сн

Извор: Макфакс