САД ја повикаа во саботата Кина на „моментален и траен“ прекин на градењето на островите во Јужното Кинеско Море, оценувајќи дека тоа не е во согласност со меѓународните правила. 

Кина со свеченост во вторникот го одбележа почетокот на изградбата на двата светилника на вештачките гребени на островите во водите на Јужното Кинеско Море, што е потег за кој се претпоставуваше дека сигурно ќе ги зголеми и онака веќе нараснатите тензии поради кинеските поморски амбиции.

„Сакаме мирно решение на сите спорења. За таа цел треба моментално и трајно да се сопрат сите работи на сите оние кои полагаат право. Ќе се спротиставиме, исто така, на секаква дополнителна милитаризација на таа зона“, изјави американскиот министер за одбрана Ештон Картер на безбедносната конференција во Сингапур, пренесува Reuters. Истакна и дека американските војници ќе продолжат да влегуваат во областа којашто ја нарече „меѓународни води“ во Јужното Кинеско Море.

Островите Спретли, архипелаг од стотина ненаселени острови а на два гребена кои на англиски се нарекуваат Киаторин Риф и Џонсон Саут Риф, Кина започна со изградба на мултифункционални светилници е предмет на спор на повеќе земји кои тврдат дека полагаат право на нив, меѓу кои покрај Кина се и регионалните американски сојузници Филипини, Малезија, Виерна, Тајван Тензиите зајакнаа откако Пекинг во водите на Јужното Кинеско Море започна изградба на вештачки острови и пристанишна инфраструктура, како и писти, што се смета дека е потврда за потенцијалното богатство со енергенси на овие води.

Гена Накатани, министерот за одбран на Јапонија, која како и САД тврди дека нема територијални претензии во Јужното Кинеско Море но со Кина се спори суверенитетот на за друг ненаселен архипелаг Дијајоу кој Токио го купи од едно семејство, исто така оцени во саботата дека проектот на градење во таа област ризикува да предизвика конфронтации во регионот, повикувајќи ги сите нации, вклучително и Кина, на одговорно однесување.

„Доколку ја оставиме секоја бесправна ситуација без одговор, редот брзо ќе се промени во неред и ќе дојде до уривање на мирот и стабилноста“, го цитира AFP јапонскиот министер за одбрана искажани во Сингапур. Накатани предложи мерки за унапредување на безбедноста во регионот на море и во воздух, кои вклучуваат непрекинат надзор на воздушниот простор коj би го предводеле члeнките на Асоцијацијата на земјите од југоисточна Азија (ASEAN),

Кина полага право на околу 90 отсто од Јужното Кинеско Море, преку кое годишно минуваат стоки во вредноста од десетици милијарди долари. Интересите на Пекинг, им пречат на Филипини, Виетнам, Тајван и Бруние, а исто така, реакции поради ваквите кинески амбиции често доаѓаат од Јапонија и САД кои во последната седмица ја заострија реториката.

САД минатата седмица влегоа во вербален судир со Кина поради споменатото градење. Пентагон верува дека целата на овие активности е зацврстувањето на кинеските права на најголемиот дел од морето, за коешто се верува дека е богато со наоѓалишта на нафта и природен гас, како и минерали и риба. Вашингтон е особено загрижен дека Пекинг во еден момент ќе прогласи заштитена зона, со што ќе го ограничи слободниот поморски и авионски сообраќај во оваа област.

САД минатиот петок најавија дека ќе продолжат со воздушните и поморски патроли во меѓународните води и во воздушниот простор над Јужното Кинеско Море, откако кинеската морнарица повеќепати предупредила американски воен авион наменет за следење комуникации да го напушти тој простор над вештачките острови кои Кина ги гради во тие води.

Истовремено официјален Пекинг во петокот изрази „големо незадоволство“ од фактот што американскиот воен авион го надлетувал делот од Јужното Кинеско Море и го повика Вашингтон да престане со тоа или може да се случи несреќа. Кина смета спорот треба да се реши со директни разговори на заинтересираните страни, и ги обвинува САД дека без да бидат повикани се вмешуваат во спорот./крај/мф/сн

Извор: Макфакс