Сириските Курди објавија во четвртокот воспоставување федерален регион на областите коишто ги контролираат во северна Сирија, што веднаш го отфрли владата во Дамаск како и сириската сунитска вооружена опозиција, а реагира и Вашингтон и Москва.

„Федералниот систем е одобрен за регионот Рожава (сириски Курдистан) – Северна Сирија“, изјавил за AFP Сиханоук Дибо, функционер на Партијата на демократската унија (PYD), главната курдска партија во Сирија, по состанокот во Румејла во североисточна Сирија.

„Го даваме својот благослов на проектот на федералниот систем на Рожава – Северна Сирија“, додал Алдар Џелил, член на основачкиот одбор. Советот кој ќе ги дефинира границите на овој регион и карактерот на системот ќе бидат формирани во текот на денот, додале овие функционери.

За прогласувањето на федерацијата во сирискиот град Румејла, во покраината Хасака, се собрале околу 200 делегати од целиот север на Сирија. Тие го претставуваат сириски Курдситан, како и арапските, асирските, чеченските, чекреские, туркменските и ерменските заедници, во градовите Алепо, Ал-Шанбе и други. Обединувањето на трите курдски „кантони“ – Африн, Кобане и Џазире“, во регионот кој неодамна го освоија курдските сили на северот од Сирија, ќе биде уште еден чекор кон самоопределувањето на сириските Курди.

Меѓутоа, Курдите истакнуваат дека нивниот проект се заснова „на територијална, а не на етничка“ основа. Се очекува дека формирањето на унија на различните еднички заедници, ќе доведе до обединување на нивните милиции во заеднички фронт против екстремните сунитски групации Исламска држава и Џебхат ан-Нусра, којашто остана поврзана со Ал Каеда.

Учесниците на конференцијата прогласија создавање „демократски систем Рожава и северна Сирија“. Претставникот на партијата PYD во Москва за агенцијата РИА рекол дека географските граници на регионот не се определени, но потврдил дека во неговиот состав влегуваат три курдски кантона и неколку соседни регион.

„Меѓутоа, границите може и да не бидат определени, ние немаме намера да се отцепиме од Сирија. Главно во овој систем е системот на управувањето. Федеративниот систем е најдобро прилагодлив за Сирија. Има многу примери за тоа, како Русија и Германија. Тоа е алтернативата, како и за поранешната диктатура, така и за граѓансакта војна“, изјавил соговорникот на агенцијата.

„Федерализацијата на Курдите може да стане модел за иднината на Сирија“, вели за РИА Сенам Мохамед претставник за Европа на самоуправата на Курдите во северна Сирија. Според неа, оваа одлука е донесена како еден од начините за излез од кризата во Сирија и не насочена против Сиријците. Сенам претпоставува дека односите меѓу новата структура со центарот и си другите региони може да бидат определени во согласност со уставот.

Кусо по објавувањето на информацијата извори од сириското министерство за одбрана во Дамаск „ги предупредува сите страни кои имаат намера да ѝ нанесат удар на територијалната севкупност и на сирискиот народ, под кој и да е изговор, вклучително и оној од Румејла. „Секој проглас во таа смила нема да има никаква прван вредност и никаков правен, политички, општествен или економски ефект сé додека не ја уважува волјата на целиот сириски народ од сите политички ориентации“, рекол изворот за сириската државна агенција SANA.

Опозициската коалиција го осуди, исто така, во соопштението „секој обид за формирање ентитет, регион или администрација која ја узурпира волјата на сирискиот народ“. „Прекинот на опресијата на некој поединец или група за време на кланот Асад не мое да се спроведе со еднострани проекти. Устројството на сириската држава, единствена или федерална, не е во надлежноста на само една фракција, еден дел од општеството, една партија или движење, туку за тоа ќе се одлучува по преговорите (…) со нов устав и потоа со референдум. Коалицијата нема да прифати какво и да е проект надвор од таа рамка“, се наведува во соопштението на опозицијата што го цитира Reuters.

Создавањето на курдскиот федеративниот регион во Сирија го поддржа, пак, Курдската алијанса на Ирак. „Курдите во Сирија во минатото претрпеа многу, и тие очекуваат подобра иднина“, изјави претставникот на ирачките Курди, Саади Пира. Тој повика да биде почитувана и поддржана таквата одлука.

Москва, која е сојузник на сирискиот претседател Башар ал-Асад, ја проследи објавата на сириските Курди дека не смета дека е можно еднострано да се одлучува за формата на државното уредување на Сирија.

„Сметаме дека изјавите кои излегуваат надвор од рамките на преговарачкиот процес и меѓусирискиот дијалог едноставно немаат никаква смисла“, изјави за медиумите специјалниот претставник на рускиот претседател за Блискиот исток и Африка, заменикот на министерот за надворешни работи Михаил Богданов, истовремено признавајќи дека „тоа не е наша работа“.

Портпаролката на руската дипломатија, Марија Захарова, пак, внатрешното уредување на Сирија е внатрешно сириско прашање, и тоа мора да се решава во текот на измените на уставот, меѓу претставниците на официјален Дамаск и опозицијата на преговарачката маса.

САД и претходно во средата предупредија дека нема да признаат прогласување на автономен курдски регион во Сирија, на што се спротивставува и нивниот регионален сојузник Турција, а и двете ги поддржуваат вооружените сунитски групации кои ги сметаат за умерени.

„Вашингтон изразува приврзаност на единството и територијалната целост на Сирија. Прашањето на сириските Курди треба да биде покренато од граѓаните на земјата во текот на политичката транзиција“, изјави портпаролот на Стејт департментот, Марк Тонер.

Од своја страна, неименувани американски воени личности изјавија дека одлуката на Курдите нема да влијае врз операциите на САД против џихадистичката терористичка група Исламска држава./крај/мф/сн

Извор: Макфакс