НАТО и Русија мора да соработуваат на некој начин, и покрај „напорите на Москва да укине некои демократски достигнувања“, изјави во своето прво јавно настапување во вторникот во Брисел, генерален секретар на НАТО, Норвежанецот Јенс Столтенберг, кој инаку важеше за човек кој има добри односи со рускиот претседател Владимир Путин и последните десет години ги продлабочи врските со соседната Русија.

Педесет ипетгодишниот Јенс Столтенберг, поранешен премиер на Норвешка, ја презема функцијата генерален секретар на НАТО во моментот кога односите меѓу Западот и Русија се на најнискиот ниво од завршувањето на Студената војна и распадот на советскиот сојуз, а најважниот фактот во Севернатлантската алијанса – САД заговараат преиспитување на улогата на Сојузот и односите со Москва.

„Ниту НАТО ниту Русија ќе исчезнат. Едноставно не можеме да се игнорираме меѓусебно. На еден или на друг начин, имаме односи. Прашањето е каков е тој вид односи“, изјави Столтенберг на конференцијата на Германската Маршалова фондација (GMF) во Брисел, кого го цитира агенцијата DPA.

Столтенберг се потсети притоа на своето детство и растење во Норвешка за време на Студената војна, кога погледот кон соседна Русија бил како „гледање во нешто темно и страшно“. А заштитата на НАТО му давала чувство на сигурност.

„Во минатото се гледавме со недоверба, препуштени на застрашувањето, а разговаравме дни со други главно за да ги избегнеме опасните недоразбирања и ескалацијата. Искрено, сега можеме да видиме одек од тоа“, додаде Столтенберг.

Новиот генерален секретар се зазема за „силен НАТО“, како основа на „конструктивен и кооперативен однос со Русија“.

Сојузот ја засили својата присутност во источните членки, барајќи начин како да ги смири оние кои се сметаат загрозени од Русија . Бројот на авионите на НАТО кои прелетуваат на тие земји е петкратно зголемен, а на секои два дена започнува некоја нова вежба во Европа, истакна Столтенберг.

Потсети дека и некои источни членки на Алијансата го стопираат и го пресвртуваа трендот на намалување на воените буџети, како на пример Полска и Романија, кои ги зголемија своите воени расходи.

„Дозволете јасно да кажам – НАТО не бара конфронтација со Русија. И никој не сака нова Студена војна, 25 години по падот на Берлинскиот ѕид…., но не можеме и нема да правиме компромиси со принципите на кои почиваат нашиот сојуз и безбедноста на Европа и на Северна Америка“, додаде Столтенберг.

Според него, Русија се обидува „да го спречи напредокот“ што го оствариле НАТО и неговите партнери во одбраната на демократските вредности на Алијансата, тврди Столтенберг, кој смета дека постапките на Москва кон Украина претставуваат „кршење на меѓународното право“.

Прозападните политичари во Киев сакаа Украина да влезе во НАТО пред повеќе години, но тоа со резерва беше примено во Брисел поради очекуваната реакција на Русија, а во времето на во март годинава соборениот претседател Виктор Јанукович соработката меѓу земјата и Алијансата речиси замре. Новиот прозападно ориентиран украински претседател Петро Порошнеко во септември предложи Украина да го добие статусот на најблизок можен партнер на НАТО кој не член. Москва разбирливо е незадоволна од близината на Киев и НАТО, обвинувајќи ја Алијансата дека ги прекршува меѓусебните договори за почитувањето на сферите на влијание и неприближување на западниот воен сојуз кон руските граници. Столтенберг, пак, во вторникот истакна дека вратите на Алијансата се отворени доколку Украина сака да се приклучи.

„Начинот на кој ќе напредуваме е да се потсетиме се потсетиме што сме одлучиле. Бев присутен на самитот во Букурешт 2008 година кога одлучивме дека Украина и Грузија да станат членки на НАТО“, изјави Столтенберг признавајќи, меѓутоа, дека тоа прашање во моментов „не е во план“, имајќи предвид дека Украина и не е истрајна на своето барање за членство./крај/мф/сн

Извор: Макфакс