Поранешниот израелски претседател и добитник на Нобеловата награда за мир Шимон Перес почина во средата, две седмици откако претрпи тежок мозочен удар, вест што предизвика изливи на тага во земјата и светот по обожуваниот претседател.

Шимон Перес, на 93 години, починал во сон во три часот утрото по локално време. Бил окружен со членовите на семејството, рекол др Рафи Валден, негов зет, за AFP.

Според израелските медиуми, погребот на Перес ќе биде извршен во петок. До тогаш ковчегот со неговите останки ќе биде изложен на плоштадот во зградата на парламентот во Ерусалим за да можат граѓаните да се простат од обожуваниот претседател.

Американскиот претседател Барак Обама веднаш му одаде почест на Перес како на пријател кој „никогаш не се откажуваше од можноста да се постигне мир“

„Малку се луѓето со коишто го делиме овој свет кои го менуваат текот на човековата историја, не само со својата улога во човечките збиднувања, туку поради тоа што ги шират нашите етички хоризонти и не присилуваат да очекување од себеси повеќе. Мојот пријател Шимон беше еден од тие луѓе“, се наведува во изјавата на Обама.

Поранешниот американски претседател Бил Клинтон, кој учествуваше во постигнувањето на мировниот договор од Осло во 1990-те изјави дека „Блискиот исток остана без доследен заговорник на мирот и помирувањето“,.

„Никогаш нема да заборавам колку беше среќен пред 23 години, кога го потпиша мировниот договор од Осло на тревникот на Белата куќа најавувајќи го периодот на нова надеж во израелско-палестинските односи“, наведе Клинтон во соопштението.

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изрази „длабока тага“, а челникот на опозицијата Исак Херцог, претседател на работничката партија која беше долгогодишна партија на Перес изајви дека овој засекогаш ќе остане запаметен како икона на израелската историја“.

Германскиот претседател Јоаким Гаук му оддаде признание потсетувајќи на неговата „силна волја за напредок на мировниот процес со Палестинците“. „Шимон Перес го одбележа Израел како ретко кој политичар… со силни начела и силна волја кога стануваше збор за унапредување на мировниот процес со Палестинците. И покрај злосторствата над неговото семејство во холокаустот, Шимон Перес им подаде рака не Германците и поради тоа многу сме му благодарни, му напиша Гаук на израелскиот претседател Реувен Ривлин.

Шимон Перес точно пред две седмици, на 13-ти септември беше хоспитализиран поради проблеми со срцето. Здравствената состојба на почетокот му била сериозна, но стабилна, а во вторникот таа се влошила. Една седмица претходно на Перес успешно му е вграден пејсмејкер, поради дијагностицираната во јуни годинава атријална фибрилација. Претходно на 14-ти јануари бил подвргнат на кардиоваскуларни катетеризација,, како резултат на стеснување на артерија. Таа била изведена во болницата „Тел ха-Шомер“, каде Перес бил донесен по жалење на болки во градите истиот ден. Поранешниот политичар од болница тогаш бил испишан по пет дена. Но по пет дена повторно бил хоспитализиран, поради проблеми со срцето, а отпуштен по два дена.

Шимон Перес, роден на 2-ри август 1923 година на територијата на денешна Белорусија е еден од последните живи основачи на Државата Израел, во два мандата беше премиер на лабуристичката партија и претседател од 2007 до 2014 година. Во 70-годишната политичка кариера смени многу министерски портфељи, ако шеф на дипломатијата, министер за финансии и други ресори.

На 11-годишна возраст од тогашна Полска емигрира во Палестина којашто тогаш е под британска управа. Му се придружил на ционистичкото движење и го запознал Давид Бен-Гурион кој ќе стане негов ментор и прв израелски премиер. Перес имал само 29 години кога станал управител на тогашното министерство за одбрана коешто само што се создавало.

Во 1994 година како министер за надворешни работи на еврејската држава, заедно со тогашниот премиер Јицак Рабин и палестинскиот водач Јасер Арафат, Перес ја доби Нобеловата награда за мир за „напорите за постигнување на мирот на Блискиот исток“, договори кои предвидеа независна палестинска држава.

Освен по своите постигнувања, во очите на јавноста беше прифатен и како сподвижник на развојот на израелската тајна нуклеарна програма.

Во 1995 година се објавени неговите мемоари насловени како „Битката за мир“. Перес во едно интервјуата призна дека тајната на неговата долговечност била секојдневното физичко вежбање, умерената исхрана и една или две чаши добро вино./крај/мф/сн

Извор: Макфакс