Свет
Денешниот состанок во Вашингтон ја одлучува судбината на Гренланд
Денес во Белата куќа се одржува состанок кој би можел да ја одреди иднината на Арктикот, но и на самиот Гренланд. Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, е домаќин на министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд и на државниот секретар на САД, Марко Рубио, а фокусот на дискусијата е иднината на најголемиот остров во светот, пишува BBC.
Доналд Трамп изјави дека ја сака земјата и дека ќе ја земе „со лесни или тешки средства“, а по неговата неодамнешна воена акција во Венецуела, луѓето од Гренланд ги сфаќаат неговите зборови сериозно.
Меѓународното внимание кон Гренланд нема да исчезне наскоро, а во прашање е многу повеќе од судбината на самиот остров. Во борбата за Гренланд се судираат две членки на НАТО, Данска и САД. Гренланд е полуавтономна територија на Данска. Данската премиерка Мете Фредериксен предупреди дека ако САД ја преземат контролата врз островот со сила, тоа би значело крај на трансатлантскиот одбранбен сојуз.
Тоа би бил и уште еден удар врз односите меѓу САД и Европа, кои веќе се затегнати откако Доналд Трамп се врати во Белата куќа. Во исто време, европските лидери се обидуваат да ја задржат администрацијата на Трамп на своја страна со поддршка на мировен договор за Украина.
Потенцијалните последици од конфликтот околу Гренланд се огромни, но не е јасно како Вашингтон планира да пристапи кон состанокот – со компромис или конфронтација. Претседателот Трамп инсистира дека му е потребен Гренланд за национална безбедност, тврдејќи дека ако САД не го преземат, ќе го преземат Кина или Русија.
„Ја споделуваме загриженоста на САД дека на овој дел од Данска му е потребна подобра заштита“, изјави германскиот канцелар Фридрих Мерц. „Едноставно сакаме заедно да ја подобриме безбедносната состојба на Гренланд“.
Претседателот на Здружението на германски резервисти, Патрик Сенсбург, повика на стационирање на барем една европска бригада во Гренланд што е можно поскоро.
Тој нагласи дека Германија „ќе сноси посебна одговорност во овој потфат“ и дека германската армија ќе добие стратешки предности со обука во арктички услови.
Британската влада, исто така, разговара со европските сојузници за можното распоредување на сили во Гренланд.
Гренланд е сместен помеѓу САД и Канада од едната страна и Русија и Европа од другата. Вашингтон ја призна стратешката вредност на островот за време на Втората светска војна, кога го окупираше за да спречи да биде преземен од нацистичка Германија.
По војната, САД се обидоа да го купат Гренланд, но Копенхаген одби. Двете земји подоцна станаа основачки членки на НАТО и во 1951 година потпишаа договор за одбрана што им дозволува на САД да одржуваат воени бази на островот. Островот е на најкратката рута помеѓу континенталните САД и Русија, што го прави клучен за ракетната одбрана.
По падот на Советскиот Сојуз, САД го намалија своето присуство, задржувајќи само една воена база – вселенската база Питуфик, една од најважните радарски станици на Вашингтон. Поморското тесно грло во водите помеѓу Гренланд, Исланд и Велика Британија, таканаречениот премин ГИУК, се смета за клучно за следење на руските и кинеските бродови и подморници.
фото/Depositphotos
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
„Шарли Ебдо“ на удар поради карикатура за пожарот во Швајцарија
Швајцарски адвокат и неговата сопруга поднесоа кривични пријави против францускиот сатиричен магазин „Шарли Ебдо“ поради карикатура за смртоносниот пожар во барот во познатиот скијачки центар Кран-Монтана во Швајцарија.
Во пожарот што избувна на новогодишната ноќ, загинаа 40 лица, а повеќе од 100 беа повредени. Во петокот, на денот на жалост, „Шарли Ебдо“ објави карикатура на која се прикажани двајца изгорени скијачи со натпис „Les brûlés font du ski“ („Изгорените одат на скијање“), игра на зборови на „Les Bronzés font du Ski“, наслов на француски комедија од 1979 година. На карикатурата се наоѓа знакот „Кран-Монтана“ и зборовите „комедија на годината“ во долниот десен агол.
Le dessin du jour, par #Salch pic.twitter.com/YbmVqpO3X2
— Charlie Hebdo (@Charlie_Hebdo_) January 9, 2026
Објавувањето предизвика бран на негодување во Швајцарија. Двојката поднесе жалба до канцеларијата на државниот обвинител во кантонот Вале против „Шарли Ебдо“ и карикатуристот Ерик Салх. Тие тврдат дека карикатурата го крши швајцарскиот кривичен закон за прикажување на насилство, го нарушува достоинството на жртвите и ја тривијализира трагедијата со хумор.
Контроверзноста доаѓа само неколку дена по 11-годишнината од терористичкиот напад врз „Шарли Ебдо“. На 7 јануари, Франција ја одбележа 11-годишнината од терористичкиот напад врз канцелариите на списанието во Париз во 2015 година од страна на вооружени лица. Годишнината повторно ги отвори дебатите за границите на сатирата и слободата на изразување, што го прави најновото објавување особено чувствително.
Во барањето, двојката бара покренување кривична истрага и, во случај на осуда, исплата на обештетување на сите жртви на трагедијата.
Свет
Зголемени цените на станбените недвижности во ЕУ
Во третиот квартал од 2025 година, цените на станбените недвижности, мерени според индексот на цени на станбени недвижности, се зголемија за 5,1 процент во Еврозоната и за 5,5 проценти во Европската Унија во споредба со истиот квартал од претходната година.
Во споредба со вториот квартал од 2025 година, цените на станбените недвижности се зголемија за 1,6 проценти и во Еврозоната и во Европската Унија, објави Европската канцеларија за статистика.
Меѓу земјите-членки за кои се достапни податоци, една земја забележа годишен пад на цените на станбените недвижности во третиот квартал од 2025 година, додека дваесет и пет земји забележаа годишен пораст.
Падот е регистриран во Финска (3,1 процент), додека најголем раст е забележан во Унгарија (21,1 процент), Португалија (17,7 проценти) и Бугарија (15,4 проценти).
Во споредба со претходниот квартал, цените се намалија во пет земји-членки, а се зголемија во дваесет и една земја-членка.
Најголем пад е забележан во Луксембург (3,1 процент), Финска (2,2 проценти) и Словенија (1,1 процент), додека најголем раст е постигнат во Латвија (5,2 проценти), Словачка (4,9 проценти) и Португалија (4,1 процент).
Свет
Медиуми: Руските напади и зимата најтешките за Киев
Последните неколку недели претставуваат еден од најтешките периоди за украинските вооружени сили од почетокот на војната, поради интензивните напади на руската армија врз клучната инфраструктура на Украина, објави швајцарскиот весник „Ноје Цирхер Цајтунг“.
Во анализата на овој весник се наведува дека украинската страна се соочува со исклучително тешка ситуација, која е дополнително отежната од зимските услови.
„Можеме отворено да зборуваме за најтешката ситуација од почетокот на војната. Зимата е историски сојузник на руската армија“, истакнува изданието, додавајќи дека нападите врз енергетската и транспортната инфраструктура значително ги намалиле можностите на украинските вооружени сили.
Порано беше објавено дека во Киев имало речиси целосен прекин на електричната енергија, што предизвикало сериозни прекини во функционирањето на градот и секојдневниот живот на населението.
Во меѓувреме, во Соединетите Американски Држави се појавија изјави со кои се бара одговорност за поразите на украинските сили на бојното поле.
Во исто време, пратеникот на Врховната рада, Богдан Кичак, предупреди дека поради продлабочувањето на енергетската криза во главниот град, дел од жителите на Киев би можеле да бидат принудени да се евакуираат, доколку ситуацијата во снабдувањето со електрична енергија и греење дополнително се влоши.

