Свет
Протече планот на САД и ЕУ за Украина тежок 800 милијарди долари
САД и Европската Унија планираат да соберат 800 милијарди долари од јавни и приватни извори за обнова на Украина по завршувањето на руската инвазија. Документот од 18 страници, во кој увид имал Политико, опишува 10-годишен план за да се обезбеди закрепнување на Украина и да се забрза нејзиниот пат кон членство во ЕУ, објавува Политико.
Европската комисија ги достави плановите до земјите-членки пред самитот на лидерите синоќа, каде што беше дискутиран документот, потврдија тројца претставници и дипломати на ЕУ, кои зборуваа под услов да останат анонимни поради чувствителноста на темата.
Сè зависи од прекин на огнот
Додека Брисел и Вашингтон подготвуваат стотици милијарди долари долгорочно финансирање, целата стратегија зависи од постигнување прекин на огнот, кој останува неизвесен, што го прави планот ранлив сè додека борбите продолжуваат.
Стратегијата за финансирање се протега до 2040 година, со непосреден оперативен план од 100 дена за започнување на проектот. Но, планот ќе се бори да привлече надворешни инвестиции ако конфликтот продолжи, предупредува „BlackRock“, најголемиот светски управител на средства, кој дава про боно совети за планот за реконструкција.
„Размислете. Ако сте пензиски фонд, имате доверителна должност кон вашите клиенти, кон вашите пензионери. Речиси е невозможно да се инвестира во воена зона“, рече потпретседателот на „BlackRock“, Филип Хилдебранд, во интервју во среда на Светскиот економски форум во Давос. „Мислам дека тоа мора да се подреди и ќе биде потребно време.“
Мировниот процес и улогата на САД
Планот за просперитет е дел од мировен план од 20 точки, посредуван од САД меѓу Киев и Москва. Документот експлицитно тргнува од тоа дека безбедносните гаранции веќе се воспоставени и не е наменет како воен план, туку се фокусира на транзицијата на Украина од итна помош кон самоодржлив просперитет.
Трилатералниот состанок – Украина, Русија и САД – ќе се одржи во Абу Даби во петок и сабота, додека конфликтот се приближува кон својата четврта годишнина. Документот ги позиционира САД не само како донатор, туку и како стратешки економски партнер, инвеститор и гарант за кредибилитетот на закрепнувањето на Украина.
Планот предвидува директно учество на американски компании и експерти на терен и ја нагласува улогата на САД во мобилизирањето на приватниот капитал. На мировните разговори со Киев присуствуваа извршниот директор на „BlackRock“, Лари Финк, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, Џаред Кушнер, и неговиот специјален пратеник Стив Виткоф.
Финансиска рамка на планот
Според документот, во текот на следните 10 години, ЕУ, САД и меѓународните финансиски институции, вклучувајќи го Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, планираат да инвестираат 500 милијарди долари во јавен и приватен капитал.
Комисијата има намера да издвои дополнителни 100 милијарди евра за Киев преку буџетска поддршка и инвестициски гаранции како дел од следниот седумгодишен буџет на ЕУ што започнува во 2028 година. Се очекува овие средства да поттикнат дополнителни 207 милијарди евра инвестиции во Украина. САД се обврзаа да мобилизираат капитал преку посебен Инвестициски фонд за реконструкција меѓу САД и Украина, но не е прецизирана конкретна сума.
Иако администрацијата на Трамп ја намали воената и хуманитарната помош за Украина за време на војната, таа покажа подготвеност да инвестира во земјата по завршувањето на конфликтот. Вашингтон посочи во документот дека ќе инвестира во клучни суровини, инфраструктура и енергетски и технолошки проекти во Украина. Сепак, малку е веројатно дека инвестициите ќе се материјализираат пред да завршат борбите на источниот фронт.
„Многу е тешко да се замисли дека тоа ќе се случи во голем обем сè додека има беспилотни летала и ракети што летаат наоколу“, рече Хилдебранд од „BlackRock“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Француската морнарица пресретна руски танкер во Средоземјето, објавена снимка
Француската морнарица, дејствувајќи врз основа на разузнавачки информации од Обединетото Кралство, вчера пресретна танкер што превезувал руска нафта во Средоземното Море. Операцијата беше насочена кон санкционираната „флота во сенка“ на Русија. Француската морнарица денес објави снимки од операцијата.
Француската поморска власт за Средоземјето соопшти дека се сомневале дека бродот, наречен „Гринч“, плови под лажно знаме. Француската морнарица, чии специјални сили се качиле на танкерот, го придружувале бродот до пристаништето за понатамошни проверки, се додава во соопштението.
❗️🇫🇷France, with the support of the 🇬🇧United Kingdom, has detained the oil tanker Grinch.
It departed from the port of 🇷🇺Murmansk on January 5. It is on the sanctions lists of Ukraine, the USA, the EU, Switzerland, the United Kingdom, and Canada. It mainly transports oil to… pic.twitter.com/PI80dCZkvQ
— 🪖MilitaryNewsUA🇺🇦 (@front_ukrainian) January 22, 2026
Приходите од нафта се клучен дел од руската економија, што му овозможува на претседателот Владимир Путин да инвестира во воените напори во Украина без да ја влоши инфлацијата за населението и да избегне колапс на валутата.
Франција и други земји ветија дека ќе се справат со „флотата во сенка“ на танкери за нафта што ги кршат санкциите, за кои експертите проценуваат дека брои повеќе од 400 бродови. Тие исто така се обидуваат да обезбедат договори со земјите под чии знамиња пловат бродовите за да се олесни качувањето на нив.
France releases footage of the interception of the oil tanker GRINCH in the Mediterranean Sea.
The vessel was en route from Murmansk at the time of the operation. https://t.co/RtbgCQSoe6 pic.twitter.com/DLS9EIYfPL— Special Kherson Cat 🐈🇺🇦 (@bayraktar_1love) January 23, 2026
„Решени сме да го почитуваме меѓународното право и да обезбедиме ефикасно спроведување на санкциите“, рече францускиот претседател Емануел Макрон во изјава за пресретнувањето, заедно со фотографија на која се гледа француски хеликоптер како лебди над бродот.
„Активностите на флотата во сенка придонесуваат за финансирање на агресивната војна против Украина“, додаде Макрон.
Свет
Директорот на ЦИА тајно ја посети Полска
Директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, оваа недела беше во ненајавена посета на Полска, каде што оствари разговори со високи безбедносни претставници во услови на зголемени тензии на источното крило на НАТО. Според извештајот на радиото RMF FM, цитирајќи извор во Вашингтон, Ратклиф се сретнал со полскиот министер за одбрана Владислав Косињак-Камиш и координаторот на полските специјални служби, Томаш Сиемонијак.
Неколку полски медиуми ја потврдија средбата, но американската страна наводно побарала темите на разговорите да не бидат откриени. Ниту ЦИА ниту полското Министерство за одбрана официјално не ја коментираа посетата.
Иако деталите од разговорите не се познати, аналитичарите велат дека посетата доаѓа во време на постојани безбедносни загрижености во североисточна Полска, особено околу стратешкиот коридор Сувалки. Ова е тесен појас земја што ја поврзува Полска со балтичките држави и се наоѓа помеѓу руската енклава Калининград и Белорусија.
НАТО го смета коридорот Сувалки за една од најранливите точки на Алијансата во случај на конфликт со Русија. Западните претставници, особено од почетокот на руската инвазија на Украина, постојано ја нагласуваат важноста на разузнавачката соработка и планирањето во вонредни ситуации во тој регион.
Во последниве години, Полска значително ги зголеми своите трошоци за одбрана и е домаќин на зголемен број американски и НАТО сили, со што се позиционира како клучен сојузник на првата линија на одбраната во Европа.
Ненајавената посета на директорот на ЦИА затоа ја нагласува тесната разузнавачка координација меѓу Варшава и Вашингтон во време на постојана регионална нестабилност, иако двете страни не открија јавно детали за степенот на нивната соработка.
Свет
Мелони: Ако Трамп постигне мир во Украина, треба да биде номиниран за Нобелова награда за мир
Италијанската премиерка Џорџија Мелони изјави дека се надева дека американскиот претседател Доналд Трамп ќе го прекине конфликтот во Украина за да може да го номинира за Нобелова награда за мир. Таа ја даде изјавата на прес-конференција по средбата со германскиот канцелар Фридрих Мерц, пренесува АФП.
„Се надевам дека еден ден ќе можеме да му ја доделиме Нобеловата награда за мир на Доналд Трамп. Ако успее да придонесе за постигнување праведен и траен мир во Украина, верувам дека би можеле да го номинираме за Нобелова награда за мир“, рече таа.
Во четвртокот, Трамп го претстави својот „Одбор за мир“, иницијатива првично дизајнирана за следење на прекинот на огнот во Газа и враќањето на територијата.
Во меѓувреме, иницијативата еволуираше во механизам насочен кон решавање на сите видови меѓународни конфликти. Италија е поканета да се приклучи на Одборот, но Мелони рече дека му рекла на Трамп дека Италија се соочува со „уставни проблеми“.

