Свет
(Видео) Сноуден проговори за неговиот живот во Русија: Тајно се оженив и не стравувам дека можат да ме убијат на улица
Поранешниот американски разузнавач и свиркач Едвард Сноуден, кој избега во Русија, вели дека благодарение на неговите откритија, тој сега живее во подобар, послободен и побезбеден свет. Во ексклузивното двочасовно интервју во Москва по повод годишнината од објавувањето на неговите мемоари коишто го шокираа светот, Сноуден зборуваше со „Гардијан“ за неговиот нов живот и плановите за иднината.
Тој за прв пат детално објаснува што е тоа што го натерало да открие детали за тајните програми што ги водат американската агенција за национална безбедност (НСА) и британскиот центар за тајни комуникации. Тој вели дека е загрижен поради настојувањето на американската влада, со помош на големите интернет компании, да собираат податоци за сите на земјата, бележејќи податоци за нивните секојдневни животи. Тој, наводно, се помирил со фактот дека ќе го помине остатокот од животот во Русија. Сноуден открива дека тајно се оженил со својата партнерка. Иако повеќе би сакал да биде во САД или Германија, тој вели дека во Русија е опуштен и способен да води повеќе или помалку нормален секојдневен живот.
Според него, тој сега помалку се плаши отколку кога за прв пат пристигнал во 2013 година, кога се чувствувал осамен, изолиран и параноичен поради можноста на улица да биде ликвидиран од агентите на САД кои бараат одмазда.
,,Јас бев личноста која најмоќната земја во светот сакаше да ја отстрани. Не им беше важно дали сум во затвор. Само сакаа да ме отстранат“, рече Сноуден. Како што вели, тој ги оставил марамите, капи и палта коишто порано ги користел за маскирање, затоа што сега слободно се движи низ градот, го користи метрото, посетува уметнички галерии или балет, се дружи со пријателите во кафулиња и ресторани.

Стравувањата дека рускиот претседател Владимир Путин би можел да го предаде како подарок на Доналд Трамп, исчезнале оној момент кога заладија односите меѓу Москва и Вашингтон.
Сноуден (36) живее во двособен стан во предградието на Москва, заработува главно од предавања и разговори со студенти, активисти за граѓански права и други во странство преку видео повици. Тој доби привремен азил кога првпат пристигна и сега има постојан престој, што може да се обновува на секои три години. Тој сака да патува и иако е ограничен на една земја, посетил градови како што се Санкт Петербург и црноморското одморалиште Сочи.
,,Една од работите што се губи во целата проблематична политика на руската влада е фактот дека ова е една од најубавите земји во светот. Луѓето се љубезни и топли. Кога дојдов, не разбрав ништо од тоа. Бев преплашен од ова место затоа што, се разбира, тие беа голем непријател, а тоа е како агент на ЦИА гледа на Русија”, вели Сноуден.
Тој живее во Русија од 2013 година, откако откри информации за НСА за илјадници тајни документи поврзани со масовно набудување. Тој не може да ја напушти земјата од страв за екстрадиција во САД, кои издадоа налог за негово апсење.
Шест години подоцна, Сноуден е еден од најпознатите бегалци во светот: беше направен документарен филм за него кој освои Оскар, холивудски филм, а за него се напишани повеќе од десет книги. Како резултат на неговите откритија, воведени се нови закони за надзор во САД и Велика Британија, а интернет-компаниите воведоа заштитни мерки како одговор на реакциите во јавноста.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) „Пиротехника поставена на шишиња со пијалоци го запалија таванот, а потоа се појави паника“: сведоци ги опишаа деталите од трагедијата на новогодишната ноќ во Швајцарија
Сведоците на трагедијата во барот „Le Konstelasion“ во Кран-Монтана тврдат дека пожарот, во кој загинаа повеќе од десетина луѓе, а околу 100 се повредени, бил предизвикан од пиротехника.
Швајцарските медиуми ги објавуваат изјавите на сведоци кои тврдат дека виделе пиротехника, а потоа слушнале силна експлозија.
„На новогодишната ноќ имаше многу огномет, иако беше забрането. Потоа се слушна многу гласна експлозија. После тоа слушнав неколку амбулантни возила“, раскажува туристо од Лондон за швајцарскиот „Блик“.
19-годишник за швајцарскиот „24er“ изјавил дека пиротехничките направи поставени на шишиња со пијалоци предизвикале пожар на таванот на барот.
Strage a #CransMontana in #Svizzera. Sono almeno 40 i morti e 100 in feriti a causa di una esplosione nel bar #LeConstellation della nota località sciistica durante la notte di capodanno#Tg1 pic.twitter.com/MndG3MMZFR
— Tg1 (@Tg1Rai) January 1, 2026
Според него, таванот многу брзо се запалил, што потоа довело до паника и брзање кон излезот од салата што се наоѓала во подрум, до кој се стигнувало преку скали што водат до ходник.
Властите не ја потврдија причината за пожарот, само беше наведено дека истрагата е во тек.
„Луѓето врескаа, видовме црн чад“
Андреа Еклеси, чистач на зградата до барот, кој ги прими евакуираните жители на зградата каде што се наоѓа „Ле Констеласион“, сведочи за драматичните моменти. Тој и неговата сопруга беа разбудени од вресоци.
„Луѓето врескаа, видовме црн чад, мирисаше ужасно. Брзата помош и пожарникарите пристигнаа многу брзо. Се облековме и се симнавме долу. Жителите на зградата излегоа во паника, се плашеа дека пожарот ќе се прошири на зградата. Многумина дојдоа кај нас, луѓето беа во паника. Им направивме кафе и останавме со нив до четири часот наутро“, опиша Еклеси.
Прогласена вонредна состојба
Државниот совет донесе одлука да прогласи вонредна состојба од 1 јануари во 9:00 часот наутро.
Како што објави „Блик“, беше поставена телефонска линија за итни случаи за семејствата и најблиските, додека амбулантни возила од други кантони беа на пат кон Кран-Монтана во текот на утрото. Исто така, во конгресниот центар „Реган“ во Кран-Монтана, локалните власти воспоставија приемен центар за членови на семејството кои ги бараат своите најблиски.
„Тој исчезна. Никој не знае каде е“, извика мајка која плачеше додека го бараше својот син, според швајцарските медиуми.
Многу од повредените имаат тешки изгореници, а одделенијата за интензивна нега во локалните болници се полни, па затоа некои пациенти се префрлени во болници во други кантони. Еден читател-репортер изјави за „Блик“ дека хеликоптерите летаат над неговата куќа со часови во интервали од околу десет минути.
Италијанското Министерство за надворешни работи објави дека информациите што ги добиле од швајцарската полиција укажуваат дека бројот на жртви може да биде околу 40, но полицијата не даде прецизни податоци на конференцијата, пренесува Гардијан.
Пожарот и чадот биле забележани околу 1:30 часот по полноќ, по што биле повикани службите за итни случаи, а полицијата и пожарникарите брзо пристигнале на местото на несреќата. Службениците велат дека неколку стотици луѓе биле вклучени во инцидентот на некаков начин и дека меѓу нив имало неколку националности, поради што идентификацијата ќе потрае.
Полицијата нагласи дека нема индикации дека станува збор за терористички напад и дека пожарот не е предизвикан од експлозивна направа.
Свет
Зеленски: Мировниот договор е 90 проценти завршен, но клучните десет, одлучуваат сè
Украинскиот претседател Володимир Зеленски во своето новогодишно обраќање до нацијата изјави дека Украина сака крај на војната, но не по секоја цена. Тој нагласи дека нема да потпише „слаб“ мировен договор што само ќе го продолжи конфликтот, објави Ројтерс.
Седејќи во својата канцеларија со празнична елка во позадина, Зеленски во 21-минутен говор објавен непосредно пред полноќ рече дека Украинците се исцрпени по речиси четири години војна – подолго од германската окупација на многу украински градови во Втората светска војна.
Сепак, нагласи тој, тие не се подготвени да се откажат. „Што сака Украина? Мир? Да. По секоја цена? Не. Сакаме крај на војната, но не и крај на Украина“, рече Зеленски, облечен во традиционална украинска темнозелена кошула. „Дали сме уморни? Многу уморни. Дали ова значи дека сме подготвени да се предадеме? Секој што мисли така, длабоко греши“, додаде тој.
Зеленски предупреди дека секој потпис „ставен на слаби договори само поттикнува војна“. „Мојот потпис ќе биде ставен на силен договор. И тоа е она за што се однесува секој состанок, секој телефонски повик, секоја одлука сега“, рече тој. „Да се обезбеди силен мир за сите, не за еден ден, една недела или два месеци, туку мир со години“.
Според него, неделите дипломатија предводена од САД, вклучувајќи ги и неговите разговори со Доналд Трамп минатиот викенд во Флорида, резултираа со мировен договор кој е речиси финализиран. „Мировниот договор е 90% готов, остануваат 10%“, рече Зеленски. „Тие 10% содржат сè, тоа се 10% што ќе ја одредат судбината на мирот, судбината на Украина и Европа и како ќе живеат луѓето“.
Зеленски ги отфрли руските барања за целосно повлекување од Донбас како „измама“. „Дали некој сè уште им верува? За жал, да“, рече тој. „Бидејќи премногу често вистината се избегнува и се нарекува дипломатија, кога всушност таа е едноставно лага, облечена во деловни костуми“.
Свет
Орбан посака Европа да се врати на здравиот разум во 2026 година
Унгарскиот премиер Виктор Орбан испрати новогодишна порака до европските земји во која посака континентот да се врати на „здравиот разум“ во 2026 година, со јасна порака дека мирот мора да биде приоритет пред понатамошната ескалација на конфликтот.
„Среќна Нова Година! Нека 2026 година биде годината во која владее мирот и Европа се враќа на здравиот разум!“ напиша Орбан на Икс.
Унгарскиот премиер испрати слична порака за време на божиќните празници, нагласувајќи дека посветеноста на Будимпешта кон мирот треба да послужи како пример и поттик за остатокот од Европа, како што изјави, „да оди по вистинскиот пат“. Долго време Орбан го застапува ставот дека конфликтот во Украина не може да се реши со воени средства, туку исклучиво преку дипломатски канали, анализираат медиумите.
Во пресрет на Нова Година, тој исто така процени дека во 2026 година може да има реална можност за склучување мировен договор за украинското прашање меѓу Русија и Соединетите Американски Држави, но предупреди дека Европската Унија може да остане надвор од клучните преговарачки процеси.
Според Орбан, постои длабока дивергенција во ставовите меѓу Вашингтон и Брисел за прашање од стратешко значење – вооружен конфликт на европско тло. Тој верува дека американскиот претседател Доналд Трамп го претставува концептот за мирно решение и прекин на војната, додека институциите на Европската Унија, како што тврди, продолжуваат да инсистираат на политиката на продолжување на борбите, дури и ако Соединетите Американски Држави се откажат од директно учество.
Ставовите на Орбан, кои честопати се разликуваат од официјалната линија на Брисел, овој пат се во фокусот на европската јавност, особено во контекст на сè поизразените поделби во рамките на ЕУ во врска со понатамошниот тек кон Украина и односите со главните глобални актери.

