Свет
Кои маски штитат, а кои ја шират инфекцијата на Ковид-19 уште повеќе?
САД достигнаа рекордни пет милиони заразени од коронавирус, а сите напори да се запре ширењето на инфекцијата не успеаја. Иако постои притисок за конзистентно и широко распространето тестирање и развој на вакцини, експертите велат дека носењето маски доследно ќе ја доведе пандемијата под контрола во рок од неколку недели.
Нова студија покажува дека марамите и грејачите за вратот се многу опасна замена за маските. Новата студија објавена во Science Advances се осврнува на тоа кои маски се најефективни, а кои не помагаат, туку штетат во борбата против пандемијата на Ковид-19.

Анализата спроведена од истражувачи од Медицинскиот факултет при Универзитетот „Дјук“ се потпира на оптимален метод на мерење, кој користи ласерски зрак и камера за мобилни телефони за да се следи бројот на капки што ги исфрлаат лицата со маски. Од 14-те маски, двете што се покажаа како најмалку ефикасни беа маските направени од шамија врзани околу лицето и таканаречените грејачи за вратот.
Најбезбедна маска е N95, која го намалува преносот на капките под 0,1 процент. Рачно изработените маски од памук и полипропилен, од кои некои се изработени од материјал за престилка, исто така се покажаа ефикасни, при што преносот на капки се движи од 0,1 до 0,4 проценти. Плетените маски пропуштиле поголем број капки, од 0,1 до 0,6 проценти.

Но, ниту една маска не пропуштила толку капки колку шамијата врзана или завиткана околу вратот и устата, како и грејачите на вратот и лицето, кои се всушност поопасни отколку воопшто да не се носи маска (пропуштаат 110 проценти од капките, дури и 10 проценти повеќе отколку кога некоја личност нема маска).
Истражувачите објаснуваат како овие „маски“ може, всушност, да шират повеќе вируси од личност што воопшто не носи маска.
„Забележавме дека некој што разговараше преку маската (особено преку шаловите и грејачите) се чинеше дека ги распрснува најголемите капки во многу помали капки… што го објаснува очигледното зголемување на бројот на капки во споредба со другите маски“, велат истражувачите.
Овие мали капки може да се покажат исклучително опасни во однос на преносот.
„Бидејќи помалите честички остануваат во воздухот подолго од поголемите (поголемите паѓаат побргу), употребата на таква маска може да биде контрапродуктивна“, велат тие.
Доктор Амеш Адаja, постар научник од Здравствениот центар „Џон Хопкинс“, вели дека студијата е важна, особено за САД, каде што има огромен број луѓе што се спротивставуваат на носењето маски.
„Луѓето навистина не разбираат дека не сите заштитни маски се исти и дека има некои што се повеќе или помалку ефективни. И мислам дека кога ќе ги донесете тие одлуки, треба да знаете вакви работи“, вели д-р Адаja.
Со оглед на брзината на пренесување на капките од шалот или грејачот за вратот, тој посочува дека таквите работи не треба да се користат воопшто.
„Не секоја маска е иста… Мислам дека многу луѓе ги носат овие работи за да го покријат лицето или само колку да се рече дека носат маска не сфаќајќи дека тие треба да бидат ефективни за да служат за некоја цел“.
За оние што сè уште не знаат зошто се неопходни маските, докторот вели дека асимптоматското ширење е еден од најважните фактори во пандемијата.
„Постојат многу луѓе што не знаат дека се заразени, а покривањето на лицето е еден од начините за обезбедување безбедност на луѓето. Ако сите би знаеле дали се здрави или не, тоа би било друга приказна, но факт е дека повеќето не знаат дали се заразени“.
Повеќе тестирања потенцијално би ја намалиле потребата за маски, вели д-р Адаja. Но, дотогаш, тие се од витално значење против пандемијата.
„Ако имаме брзи тестови со кои можеме да знаеме за една минута откако ќе ја напуштиме куќата дали сме заразени или не, тоа би било сосема друга работа, но ние сме далеку од тоа. Значи, ова е мерката што ни останува“, вели д-р Адаja.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Возач уапсен откако со камион помина низ толпа демонстранти во Лос Анџелес
Возач на камион е уапсен откако со своето возило се поминал низ толпа антиирански демонстранти за време на големите демонстрации во населбата Вествуд во Лос Анџелес, соопшти локалната полиција, пренесува Си-ен-ен.
Според противпожарната служба на Лос Анџелес, на две лица им е укажана медицинска помош на местото на настанот, но одбиле понатамошна медицинска помош. Полицијата потврди дека камионот удрил едно лице, но повредите биле полесни и не барале хоспитализација.
„Ресурсите тешко доаѓаат до пациентите поради големината на толпата“, првично рекоа пожарникарите, но подоцна рекоа дека толпата почнала да се расчистува.
Protesters in Los Angeles were attacked after a U-Haul truck drove into the crowd,
Not confirmed but suspicious of affiliation with MEK pic.twitter.com/jwuARDpspi— Shahin Najafi 𓃬☼ (@shahinnajafi80) January 12, 2026
Снимките од инцидентот покажуваат маж како стои на покривот на камионот додека возилото се пробива низ толпата. На страната од камионот е насликан транспарент.
Властите ја истражуваат точната причина за инцидентот, но не објавија никакви детали. Бил Есали, помошник американски обвинител за Централниот округ на Калифорнија, потврди дека ФБИ е исто така на местото на настанот и дека ќе соработува со Полициската управа на Лос Анџелес за да се утврди мотивот.
Снимките од воздух подоцна го покажаа камионот опкружен со полициски возила и ограден со полициска лента.
Протестот привлече неколку стотици луѓе, мавтајќи со ирански знамиња, кои маршираа низ улиците околу Федералната зграда во Вествуд.
Свет
(Видео) Големи пожари во Аргентина, властите се сомневаат дека се подметнати
Шумски пожар во аргентинската Патагонија зафати речиси 15.000 хектари шума, а стотици пожарникари и поддршка од воздухопловните сили се борат со пожарите. Ситуацијата е најлоша во покраината Чубут, каде што властите се сомневаат дека еден од најразорните пожари е намерно подметнат, објавува Примјер Портал.
Најголемиот пожар, кој гори речиси една недела во планинскиот регион Чубут, уништи речиси 12.000 хектари грмушеста земја и автохтони и засадени шуми. Пожарот се шири неконтролирано, преминувајќи го државниот пат број 40 и сега се заканува на фабрика, училиште и рурални имоти. Иако причините сè уште не се официјално утврдени, гувернерот на Чубут, Игнасио Торес, е убеден дека пожарот е подметнат.
„Бедниците што го започнаа пожарот ќе завршат во затвор“, рече гувернерот на прес-конференција, најавувајќи награда од 50 милиони песоси (околу 34.000 долари) за информации што ќе доведат до апсење на одговорните.
Que cena triste. 😓
Quando uma tragédia combinada com negligência e intenções perversas, é esse o resultado.Patagônia – Argentina – 10/01/2026 pic.twitter.com/nIkw0CByXr
— Bruno Brezenski (@bbbrezenski) January 11, 2026
Обвинителот Карлос Дијаз Мајер ги потврди своите сомневања. „Пожарот започнал со забрзувач или бензин (нафта), што укажува дека некој навистина сакал да го запали пожарот“, рече тој, додавајќи дека Канцеларијата на државниот обвинител истражува.
Портпаролот на аргентинската влада, Мануел Адорни, извести дека во операцијата за гаснење биле распоредени 295 пожарникари, 15 воздухопловни единици, противпожарни возила 4×4 и логистичка поддршка од вооружените сили. Чилеанскиот претседател Габриел Борик, исто така, понудил помош, предлагајќи „заедничка работа“, за што му се заблагодарил аргентинскиот министер за надворешни работи Пабло Кирно.
Интересно е што само пред еден месец, владата на претседателот Милеи, преку истиот портпарол Адорни, објави измени во Законот за земјиште и шуми што ќе им овозможат на меѓународните инвеститори да купуваат изгорено земјиште за производство.
Европа
Туристи заглавија во Финска поради екстремно ниските температури
Илјадници туристи останаа заробени во северна Финска откако екстремно ниските температури ги приземјија авионите и принудно откажаа летови.
Температурите на аеродромот Китила во Лапонија паднаа на рекордно ниско ниво од -37°C во недела наутро, предизвикувајќи прекини во воздушниот сообраќај, објави Скај њуз.
Арктичкиот студ го погодува аеродромот со денови, што ги прави операциите на аеродромот, вклучително и клучното одмрзнување на авионите, речиси невозможни. Сепак, постои надеж за блокираните британски туристи, со летови до Манчестер и Лондон закажани за понеделник попладне. Успехот на тие летови останува неизвесен бидејќи метеоролозите предвидуваат дека температурите сепак ќе бидат околу -28°C.
Иако жителите на финска Лапонија се навикнати на сурови зими, овогодинешниот студен бран, кој погоди големи области на северна, централна и источна Европа, беше поинтензивен отколку во претходните години. Обилните снежни врнежи, силните ветрови и заледените патишта го направија патувањето опасно низ овој дел од континентот.
Во Германија, патниците со железнички превоз доживеаја големи доцнења и откажувања во неделата откако националниот оператор „Дојче Бан“ ги запре сите услуги на северот од земјата. Властите во Северна Рајна-Вестфалија, најнаселената покраина во Германија, објавија дека сите училишта ќе бидат затворени во понеделник поради ниските температури, а наставата ќе се одржува преку интернет.
Во балтичките земји Естонија и Литванија, возачите беа повикани да ги одложат сите непотребни патувања поради прогнозираните снежни бури. Соседна Латвија, исто така, издаде предупредување за снег за западниот дел од земјата.

