Забава
Словенците повеќе нема да варат кафе во ѓезвиња
Словенците кафето повеќе нема да го приготвуваат кафето во „ѓезве“ туку во „кавник“, доколку се прифати предлогот кој го добил Институтот за словенечки јазик, во рамките на својот повик до љубителите на јазикот да му испраќаат сугестии со коишто зачестените странски изрази да се заменат со домашни изрази.
Освен словенската замена за лончето во коешто на турски начин се вари кафе, а станува збор за турски збор од арапска етимологија која во словенечкиот јазик дојде преку Босна, љубителите на новите зборови предложија и замена за вентилатор, коишто, доколку таа иновација влезе во речникот би се викал „вртијатор“, пишува љубљанскиот дневен весник Dnevnik.
Во институтот за словенечки јазик „Фран Рамовш“ уверени се дека јазикот е жива материја и дека секој за тоа заедничко добро може да даде свој придонес и ги повикуваат љубителите на јазикот и натаму да им испраќаат своите предлози коишто еднаш можеби и е се одомаќат во јазикот, бидејќи луѓето ќе ги прифатат, пишува натаму Dnevnik.
Еден од татковците на денешната „словеншчина“ се смета Примож Трубар, протестантски реформатор од XVI век. Тој меѓу првите наместо стариот израз Крањци започнал да говори за Словенци, а ги печател и првите книги на словенечки јазик, но тие биле преполни со странски зборови и поими, па во своите списи народот го означувал како „фолк“, а јазикот „шпраха“ според германскиот јазик.
Од германизмите словенечкиот јазик почнал да се ослободува дури во XIX век, кога во него влегле многу прилагодени изрази од рускиот јазик, а помалку и од тогашниот хрватски.
За зборовите коишто „звучат“ на хрватски, а нормално се користеле во првата половина од XX век во печатот и службената комуникација, денес се смета дека се позајмени кои јазикословците ги нарекуваат „хрватизми“, и настојуваат да ги заменат.
Така на пример терминот „допринос“ (придонес, на македонски – з.р) во коректниот модерен словенечки стана „приспевек“, на место хрватското „оклијевати“ (колебање – двоумење) Словенците сега траба да кажат „омаховати“ и ред други изрази.
Сé уште колоквијално може да се употреби поздравот „добродошли“, бидејќи „добропришли“ доколку буквално биде преведен на словенечки, звучи неумесно. Сепак, како јазично покоректен израз се препорачува „поздрављени“./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Забава
Блејк Лајвли ја ангажира адвокатката на жртвите на Епштајн во спорот со Балдони
Актерката Блејк Лајвли го прошири својот правен тим со ангажирање на истакнатата адвокатка Сигрид Меколи за нејзиниот правен спор со Џастин Балдони. Меколи е позната по застапувањето на жртвите на Џефри Епштајн.
Потврдена е и специфичната улога што Меколи ќе ја има во иднина. Таа наводно ќе служи како врска помеѓу тимот на Блејк Лајвли и јавноста и ќе ги информира медиумите за напредокот на тужбата.
„Привилегија е да се работи со светски познатиот правен тим на Блејк Лајвли на случај кој, во својата суштина, е за жена која била изложена на непријателска работна средина и е нападната затоа што се спротивставила да се заштити себеси и другите колеги“, изјави Меколи за „Пипл“.

Џастин Балдони
Другите адвокати на актерката, Мајк Готлиб и Есра Хадсон, изјавија за „Пипл“ дека се воодушевени што Меколи се придружи на тимот.
„Ја ангажиравме Сигрид врз основа на нејзиното долгогодишно искуство во откривањето на вистината, вклучително и нејзиното храбро застапување на жртвите на Џефри Епштајн, и не се сомневаме дека нејзиното искуство добро ќе му служи на тимот“, рекоа тие во заедничка изјава.
Според најновите информации, тужбата на Лајвли против Балдони сè уште е во тек, а судењето е одложено за 18 мај 2026 година, по промена на распоредот на судот. Во меѓувреме, судот ја отфрли контратужбата на Балдони, објавена во медиумите како тужба вредна стотици милиони долари, во која се споменуваат и Рајан Рејнолдс и публицистот на Лајвли.
Следната важна точка во случајот е рочиштето закажано за 22 јануари 2026 година, каде што се очекува да се одлучи за барањето на Балдони за скратена пресуда – обид дел или целиот случај да се отфрли пред судењето.
Забава
Предупредување од Лондон: Вештачката интелигенција носи ризик од нова ера на масовна невработеност
Вештачката интелигенција (ВИ) би можела да стане „оружје за масовно уништување на работни места“ доколку не се контролира правилно, изјави градоначалникот на Лондон, Сер Садик Кан. За време на својот годишен говор во Меншн Хаус, Кан изрази загриженост за влијанието на вештачката интелигенција врз пазарот на трудот во Лондон, нагласувајќи дека се потребни итни мерки за да се спречи „нова ера на масовна невработеност“, објавува Би-Би-Си.
Градоначалникот предупреди дека Лондон е „на работ на промени“ поради „колосалното“ влијание врз работните места во клучните сектори, вклучувајќи ги финансиите, професионалните услуги и креативните индустрии.
Тој рече дека ВИ може да ги трансформира јавните услуги и да реши сложени предизвици како што се третманот на ракот и климатската криза, но доколку се користи неразумно, може „да употреби нова ера на масовна невработеност, забрзувајќи ја нееднаквоста и невидена концентрација на богатство и моќ“.
„Не смееме отсутно да се предадеме на иднината што не ја баравме и не ја сакавме“, изјави тој. „Мора да се разбудиме и да донесеме одлука: да го искористиме потенцијалот на вештачката интелигенција и да ја користиме како суперсила за позитивна трансформација и создавање, или да се предадеме на неа и да седиме настрана додека таа станува оружје за масовно уништување на работни места.“
Анкета спроведена од Градското собрание во ноември покажа дека 56% од работниците во Лондон очекуваат вештачката интелигенција да влијае на нивното работно место во следната година. Сер Садик верува дека без интервенција, работните места би можеле да исчезнат побрзо отколку што се создаваат нови, а работните места на почетно ниво веројатно ќе бидат првите што ќе исчезнат, „лишувајќи ги нашите млади луѓе од тој витален прв чекор на кариерната скала“.
Тој најави формирање работна група експерти од владата, секторот за вештини и индустријата за вештачка интелигенција за да ја разгледаат ситуацијата и да проценат како да ги поддржат Лондончаните во иднина. Наодите се очекуваат во текот на летото, а канцеларијата на градоначалникот, исто така, ќе нарача бесплатна обука за вештачка интелигенција за сите жители на Лондон.
Градоначалникот додаде дека постои „морална, социјална и економска должност“ да се дејствува брзо, бидејќи истражувањата сугерираат дека 70% од вештините на просечната работа ќе се променат до 2030 година.
Портпаролот на Даунинг стрит изјави дека 7,5 милиони работници – една петтина од вкупната работна сила во Велика Британија – се обучуваат за клучни вештини за вештачка интелигенција. „Во април ќе започнеме нови кратки курсеви за бизниси во области како што се вештачката интелигенција и дигиталните вештини за да им ги дадеме на луѓето алатките што им се потребни за работните места во иднина“, додадоа тие.
Говорот доаѓа во услови на растечка загриженост за создавањето сексуализирани длабоко лажни слики од жени и деца од страна на четботот за вештачка интелигенција Grok на Илон Маск. Компанијата X објави во среда дека ќе го спречи Grok да „уредува слики од луѓе во тесна облека“ и ќе ги блокира корисниците да генерираат слични слики од реални луѓе во земјите каде што тоа е нелегално.
Забава
Концерт на Дупер на 5 август во Охрид
На 5 август, под отворено небо, Дупер за првпат ќе застанат на сцената на Античкиот театар во Охрид.
Ова е прво појавување на Дупер на најсимболичната летна сцена во Македонија.
Дупер носат автентичен урбан израз, силни текстови и емоција што директно комуницира со публиката.
5 август, „Антички театар“ – Охрид. Прв концерт на Дупер на оваа сцена.
Картите се веќе пуштени во продажба и може да се купат преку: www.kupikarta.com, Розе Веро 2, ЈК травел Бисер и ЈК травел Дајмонд.
Линк за карти: https://kupikarta.com/event-details.nspx?eventid=5729

