Контакт

Забава

Словенците повеќе нема да варат кафе во ѓезвиња

Објавено пред

Словенците кафето повеќе нема да го приготвуваат кафето во „ѓезве“ туку во „кавник“, доколку се прифати предлогот кој го добил Институтот за словенечки јазик, во рамките на својот повик до љубителите на јазикот да му испраќаат сугестии со коишто зачестените странски изрази да се заменат со домашни изрази.

dobivaj vesti na viber

 

Освен словенската замена за лончето во коешто на турски начин се вари кафе, а станува збор за турски збор од арапска етимологија која во словенечкиот јазик дојде преку Босна, љубителите на новите зборови предложија и замена за вентилатор, коишто, доколку таа иновација влезе во речникот би се викал „вртијатор“, пишува љубљанскиот дневен весник Dnevnik.

Во институтот за словенечки јазик „Фран Рамовш“ уверени се дека јазикот е жива материја и дека секој за тоа заедничко добро може да даде свој придонес и ги повикуваат љубителите на јазикот и натаму да им испраќаат своите предлози коишто еднаш можеби и е се одомаќат во јазикот, бидејќи луѓето ќе ги прифатат, пишува натаму Dnevnik.

Еден од татковците на денешната „словеншчина“ се смета Примож Трубар, протестантски реформатор од XVI век. Тој меѓу првите наместо стариот израз Крањци започнал да говори за Словенци, а ги печател и првите книги на словенечки јазик, но тие биле преполни со странски зборови и поими, па во своите списи народот го означувал како „фолк“, а јазикот „шпраха“ според германскиот јазик.

Од германизмите словенечкиот јазик почнал да се ослободува дури во XIX век, кога во него влегле многу прилагодени изрази од рускиот јазик, а помалку и од тогашниот хрватски.

За зборовите коишто „звучат“ на хрватски, а нормално се користеле во првата половина од XX век во печатот и службената комуникација, денес се смета дека се позајмени кои јазикословците ги нарекуваат „хрватизми“, и настојуваат да ги заменат.

Така на пример терминот „допринос“ (придонес, на македонски – з.р) во коректниот модерен словенечки стана „приспевек“, на место хрватското „оклијевати“ (колебање – двоумење) Словенците сега траба да кажат „омаховати“ и ред други изрази.

Сé уште колоквијално може да се употреби поздравот „добродошли“, бидејќи „добропришли“ доколку буквално биде преведен на словенечки, звучи неумесно. Сепак, како јазично покоректен израз се препорачува „поздрављени“./крај/мф/сн



©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Забава

Еден тивок симптом може да открие дека сте емоционално исцрпени

Објавено пред

Од

Ако дури и наједноставните утрински одлуки, како што е изборот на облека, одеднаш ви станат премногу тешки, ова може да биде знак на емоционална исцрпеност, предупредува психологот Џули Смит. Тоа е состојба која често погрешно се припишува на секојдневниот стрес, иако може да биде ран индикатор за прегорување на работа.

dobivaj vesti na viber

Д-р Смит, која води приватна ординација во Хемпшир, Англија и има милиони следбеници на социјалните медиуми, истакнува дека емоционалната исцрпеност не е дијагноза, туку предупредувачки сигнал дека лицето се приближува до границата на издржливоста.

Таа го опишува како чувство на тежина и непријатност што се јавува уште наутро, кога задачите што биле извршени претходно автоматски стануваат исцрпувачки. Исто така, често има пад на концентрацијата, што го отежнува донесувањето дури и на најмалите одлуки.

Емоционалната исцрпеност е често првиот чекор кон прегорување, состојба на физичка, ментална и емоционална исцрпеност што е препознаена од Светската здравствена организација.

Во оваа фаза, вели психологот, луѓето сè повеќе ги избегнуваат обврските, ги одложуваат задачите и чувствуваат силен нагон да избегаат од секојдневниот живот. Обврските се натрупуваат, а во исто време постои потреба да се пригушат емоциите, што може да се манифестира преку прејадување, консумирање алкохол или други супстанции.

Д-р Смит го споредува стресот со мастило што полека се шири низ аквариум – стресорите се постојано присутни и постепено го заматуваат целиот систем. Иако ситуацијата може да изгледа подобра за време на одмор, враќањето во истите околности честопати го враќа истото чувство на исцрпеност. Затоа, предупредува таа, не е доволно да се направи пауза, туку е потребно да се преиспита што е неодржливо на долг рок.

Таа нагласува дека одреден стрес може да се намали со прилагодувања, особено кога доаѓа од претерано високи стандарди што луѓето си ги наметнуваат себеси. Таа советува прво да се адресираат помалите, управливи извори на стрес за да се намали вкупниот товар.

Долгорочниот стрес може да има сериозни здравствени последици, вклучувајќи зголемен ризик од срцеви заболувања, зголемување на телесната тежина и нарушувања поврзани со дебелината. Меѓу најчестите физички симптоми се болка во градите, главоболки и болки во мускулите, кои се поврзани со зголемено лачење на стрес хормони како што се кортизол и адреналин.

Експертите предупредуваат дека емоционалната исцрпеност сè уште често е минимизирана или погрешно протолкувана, поради што луѓето се двоумат да побараат помош. Сепак, тие нагласуваат дека ова не се минливи состојби, туку реални искуства кои бараат сериозен пристап. Доколку се препознае на време, закрепнувањето е можно и многу побрзо.

 

фото/Depositphotos

Прикажи повеќе...

Забава

Џим Кертис објави фотографии со Џенифер Анистон за нејзиниот 57-ми роденден

Објавено пред

Џенифер Анистон доби честитка за роденден од своето момче Џим Кертис. Ѕвездата од „Пријатели“ го прослави својот 57-ми роденден во среда, на 11 февруари, а Кертис ѝ посвети емотивна објава на Инстаграм.

dobivaj vesti na viber

Кертис, хипнотерапевт и експерт за здравје и благосостојба, објави две фотографии со актерката. На првата, тие позираат прегрнати и насмеани на палубата на брод, а на втората се бакнуваат. „Среќен роденден, љубов моја ❤️“, напиша тој покрај фотографиите.

Тие ја потврдија својата врска во ноември минатата година, кога Анистон објави фотографија со Кертис на неговиот роденден. „Среќен роденден, љубов моја ❤️“, напиша таа тогаш.

Кертис, автор на „Книгата на можностите“, неодамна зборуваше за својата врска со добитничката на Еми за време на гостувањето во шоуто „Today“ на 26 јануари. Тој рече дека се запознале преку заеднички пријатели.

„Сфативме дека имаме заеднички пријатели и едноставно почнавме да разговараме“, рече 50-годишниот Кертис, додавајќи дека се заедно „речиси една година“.

Прикажи повеќе...

Забава

Блејк Лајвли и Џастин Балдони го напуштија судот без спогодба по шест часа

Објавено пред

Блејк Лајвли и Џастин Балдони не успеаја да постигнат спогодба во нивниот правен спор. Ѕвездите на „It ends with us“ поминаа шест часа во задолжителното помирување во федералниот суд во Њујорк во среда, 11 февруари, но не беше постигнат договор, објави „Пипл“.

dobivaj vesti na viber

Адвокатот на Балдони, Брајан Фридман, им рече на новинарите пред судницата дека нема спогодба. На прашањето дали верува дека случајот ќе оди на суд, тој рече: „Верувам дека ќе оди. Подготвени сме“.

Се очекува разговорите за спогодба да продолжат, но сè уште не е објавен нов датум.

Лајвли, 38, и Балдони, 42, го напуштија судот одделно и без коментар. „Постапката продолжува“, им рече Фридман на собраните новинари.

Тој додаде дека е „многу оптимист“ за исходот за својот клиент, но дека „секогаш постои шанса“ за спогодба. „Ќе видиме“, заклучи тој.

Прикажи повеќе...

Најново

Регион7 часа

„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш

„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави...

Македонија8 часа

Касами: Собранието го разреши раководството на партијата, важен чекор кон спојување на ВЛЕН во еден субјект

Централното собрание на Движењето Беса со мнозинство гласови ја одобри одлуката за распуштање на Централното претседателство на Движењето Беса, во...

Свет10 часа

Скандал во ЕУ: полицијата упадна во просториите на Европската комисија

Белгиската полиција спроведе претрес во просториите на Европската комисија во Брисел. Станува збор за истрага за можни неправилности во продажбата...

Македонија14 часа

ССМ: Ако газдите не се одважат да дадат дел од колачот на работниците, ќе бидеме приморани секојдневно да бидеме на улица

Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) денес напладне ги блокираше стопанските комори во Скопје кои одбиваат да се согласат минималната...

Македонија16 часа

Трендафилов треба да ѝ се извини на Стојановска, смета Мицкоски: Со крвави зеници и белки во очите напаѓа мајки, сестри и сопруги

Ниту истраги од МВР и Обвинителството ниту одземање на имунитетот, премиерот Христијан Мицкоски смета дека претседателот на Сојузот на синдикати...

Македонија17 часа

Бислимоски го информирал Собранието за оставката, РКЕ му се заблагодарува за долгогодишната соработка

Претседателот на Регулаторната комисија за енергетика, Марко Бислимоски, го известил Собранието дека поднесува оставка од функцијата, соопшти Регулаторната комисија за...

Македонија18 часа

Државниот архив со неповолна ревизија: Неевидентирани објекти, слабости во пописот и пресметката на платите

Државниот завод за ревизија изврши ревизија на финансиските извештаи заедно со ревизија на усогласеност со законската регулатива, упатствата и воспоставените...

Македонија18 часа

Филков: Изборот на јавните обвинители повеќе нема да биде резултат на договори, туку процес заснован на заслуги

Изборот на јавните обвинители повеќе нема да биде формалност или резултат на затворени договори – туку процес заснован на заслуги,...

Македонија18 часа

Заврши истрагата за отпадот во Визбегово, обвинети три физички и едно правно лице

Јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Скопје, по спроведена истражна постапка, поднесе обвинение против три физички и едно правно лице...

Топ20 часа

Во Белград уапсен Саит Саитов, кој прегази жена во Капиштец и избега

Министерството за внатрешни работи извести дека вчера биле информирани од надлежните служви во Србија дека во Белград е лишен од...

Европа22 часа

(Видео) Поранешен шеф на МИ6: Руските загуби се застрашувачки

Русија можеби изгубила околу двојно повеќе војници во Украина во декември 2025 година отколку што Советскиот Сојуз изгубил за време...

Свет22 часа

Објавена фотографија од убиецот од Канада со пушка: и неговата мајката меѓу жртвите

Трансродов 18-годишник кој го напуштил средното училиште ги убил мајка си и полубратот пред да убие уште шест други во...

Европа23 часа

Русија се обиде да го блокира WhatsApp: промовира апликација во државна сопственост

Американската технолошка компанија Мета соопшти дека руските власти се обиделе да ја блокираат нејзината апликација за пораки WhatsApp во обид...

Европа23 часа

(Видео) Нов голем руски напад врз Киев, градот преплавен од ракети

Украинскиот главен град Киев повторно беше погоден од голем руски ракетен напад рано утрово, при што беа погодени неколку згради,...

Регион23 часа

Косово доби нова влада, Курти повторно е премиер

Парламентот на Косово ја изгласа новата влада, повторно предводена од премиерот Албин Курти, по повеќе од една година политички ќорсокак...

Свет23 часа

Шефот на Инстаграм на суд: Апликацијата не предизвикува клиничка зависност

Адам Мосери, шефот на Инстаграм, сведочеше дека не верува дека корисниците можат да бидат „клинички зависни“ од апликацијата за социјални...

Македонија1 ден

Филипче: Нема да дозволам внатрепартиско роварење и поделби платени од ВМРО

Претседателот на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија, Венко Филипче, на вечерашната средба во Штип со општинските организации од изборната единица 3,...

Македонија2 дена

Забраната на социјалните мрежи за најмладите во Македонија би била радикален чекор, рече министерот Андоновски во Прилеп

Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, изјави дека Владата не размислува за забрана на социјалните медиуми за деца и млади,...

Македонија2 дена

Трендафилов побара мерки против пратеничката Дафина Стојановска оти ги објави неговите деца и за утре најави блокада на газдите

Утре напладне, повторно со најмалку 21 работник, Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) ќе ги блокира Стопанската комора, Организацијата на...

Македонија2 дена

Парите на граѓаните кои ваделе пасош си ги ставал во џеб, кривична пријава за вработен во одделот за издавање документи во Штип

Вработен во Одделението за управни работи Штип ги лажел граѓаните кои ваделе пасош дека не работи пост терминалот за наплата со...