Забава
Животни навики што го зголемуваат ризикот од деменција
Стареењето носи со себе многубројни стравови, но еден особено се издвојува – губење на меморијата.
Можноста да ги заборавиме сопствената адреса, лицата на најблиските или како да ги извршуваме наједноставните задачи влева страв во коските кај многу луѓе. Тој страв дури има и име: деменција.
Деменцијата е општ термин за состојби што предизвикуваат сериозен когнитивен пад до тој степен што влијаат на секојдневниот живот. Иако некои луѓе се генетски посклони, експертите истакнуваат дека одредени животни навики исто така може значително да го зголемат ризикот.
Важно е да се напомене дека менувањето на овие навики не е гаранција против деменција, но носи многубројни други придобивки за целокупното здравје.
Игнорирање на влијанието на храната врз мозокот
Старата поговорка – она што е добро за срцето е добро и за мозокот – сè уште важи. Експертите нагласуваат дека исхраната игра клучна улога во зачувувањето на когнитивните функции. Тие препорачуваат медитеранска исхрана, богата со здрави масти, посно месо, интегрални житни зрна, овошје и зеленчук. Таканаречената диета УМОТ, која нагласува бобинки, лисстест зелен зеленчук, риба и маслиново масло, е храна за која е докажано дека е добра за здравјето на мозокот.
Игнорирање на постојните здравствени проблеми
Хроничните болести, како дијабетес, висок крвен притисок и висок холестерол, се познати фактори на ризик за деменција. Редовното и сериозно лекување на овие состојби, особено оние од васкуларна природа, е клучно за намалување на ризикот. Ова ја штити вашата циркулација и осигурува дека вашиот мозок добива доволно крв и кислород,- што е клучно за спречување на васкуларната деменција, една од најчестите форми на болеста.
Недостиг на квалитетен сон
Мозокот се поправа за време на длабокиот сон. Потоа се чисти од бета-амилоид, токсичен протеин кој придонесува за Алцхајмеровата болест. Затоа е важно да се добие доволно квалитетен, реставративен сон. Апнејата при спиење, која често не се препознава кај постарите возрасни лица, може драстично да го намали квалитетот на вашиот одмор. Лековите за спиење може да ги нарушат и природните циклуси на спиење на вашето тело, што значи дека вашето тело не го добива потребниот одмор за консолидирање на спомените.
Занемарување на пријателите и на семејството
Социјалната поврзаност е исклучително важна за менталното здравје. Осаменоста, изолацијата и депресијата негативно влијаат не само на когнитивната функција туку и на стапките на смртност. Некои експерти предупредуваат дека осаменоста кај постарите лица е речиси исто толку опасна како и умереното пушење. Одржувањето социјални контакти, без разлика дали преку разговор, слушање или заеднички активности, го одржува умот активен и ангажиран.
Прекумерно пиење алкохол
Постојат сè повеќе докази дека алкохолот е штетен за здравјето – од оштетување на црниот дроб до зголемен ризик од рак, а особено е штетен за мозокот. Како што старееме, нашиот црн дроб потешко го обработува алкохолот, а тоа е директен токсин, кој, меѓу другото, може сериозно да го наруши сонот. Експертите советуваат дека ако сте загрижени за вашата меморија, намалувањето на алкохолот треба да биде еден од првите чекори.
Избегнување физичка активност
Активниот начин на живеење е клучен за здравјето на мозокот. Ова не значи само одење во сала за вежбање, туку и секојдневни активности, како што е одење наместо возење. Препораката за постари лица е 30 минути аеробни вежби пет дена во неделата. Вежбањето го подобрува кардиоваскуларното здравје, што директно влијае на здравјето на мозокот. Важно е да се почне со вежбање на време долго пред да се појават какви било когнитивни промени.
Заштита од повреди на главата
Повредите на главата се поврзани со поголем ризик од деменција. Иако можеби немаат големо влијание врз нивото на популацијата, кај лицата што доживуваат тешка повреда на главата ризикот може значително да се зголеми. Затоа експертите даваат едноставен, но важен совет: ако возите велосипед, секогаш носете кацига. Тоа е мала претпазливост што може да има големо влијание.
Игнорирање на симптомите на депресија
Депресијата, дури и во својата најблага форма, може да ги наруши сите навики што се клучни за когнитивното здравје – од дружење и физичка активност до правилна исхрана и грижа за себе. Затоа лекувањето на депресијата е исклучително важно и може да биде еден од начините за подобрување на когнитивното стареење и намалување на ризикот од деменција.
Деменцијата не е ничија вина
Иако бројот на луѓе со деменција се зголемува, ова делумно е затоа што луѓето живеат подолго. Добрата вест е дека ризикот од развој на болеста, всушност, малку се намалил на одредени возрасти, веројатно благодарение на подобрата грижа за кардиоваскуларното здравје. Денес постојат и лекови што може да го забават напредувањето на Алцхајмеровата болест, најчестата форма на деменција.
Сепак, важно е да се нагласи дека некои луѓе ќе развијат деменција поради генетика или други фактори на кои не може да влијаат. Не е фер да се очекува таквите луѓе да живееле погрешно. Промената на животните навики значи да се направи сè што е во наша моќ за да се намали ризикот, но без да се чувствуваме виновни ако болеста се појави.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Забава
Трендот на пиење маслиново масло е сѐ попопуларен кај младите: Колку е здраво?
На социјалните мрежи се појави нов тренд – пиење маслиново масло „на екс“ со цел подобрување на здравјето.
Иако маслиновото масло е неопходен дел од здравата исхрана, нутриционистите предупредуваат дека таков начин на консумирање можеби не е најдобриот пристап и може да има негативни последици.
Пиењето маслиново масло доби популарност на социјалните мрежи, со тврдења дека го подобрува здравјето на срцето и го штити мозокот.
„Иако терминот „шот“ не е строго дефиниран, тој обично се однесува на количина од една до две лажици“, објаснува нутриционистката Ејми Шапиро.

Маслиновото масло е камен-темелник на медитеранската исхрана и е поврзано со бројни здравствени придобивки, но нутриционистите се согласуваат дека неговото земање во форма на шот можеби не е најдобриот пристап.
Иако консумирањето маслиново масло само по себе веројатно нема да предизвика долгорочни проблеми, Шапиро забележува:
„Предностите доаѓаат од постојан внес во оброците, а не од пиење чист шот.“
Маслиновото масло е богато со олеинска киселина, мононезаситена маст која е поврзана со намалување на нивото на LDL (лош) холестерол. Една студија покажа дека замената на путерот, маргаринот или мајонезот со маслиново масло го намалува ризикот од срцеви заболувања за 5-7%.
Богато со фенолни соединенија и витамин Е, маслиновото масло има моќни антиинфламаторни и антиоксидантни својства, кои го поддржуваат здравјето на крвните садови. Истражувањата покажуваат дека може да ги зголеми нивоата на азотен оксид, што помага во опуштањето на крвните садови и потенцијално го намалува крвниот притисок.
Мастите се неопходни за апсорпција на витамини растворливи во масти (А, Д, Е и К), кои се наоѓаат во зеленчук како што се брокула, кељ и моркови. Додавањето маслиново масло во салати или зеленчук ја подобрува способноста на телото да ги користи овие витамини, а исто така може да го зголеми внесот на зеленчук.

Редовната консумација на маслиново масло, исто така, го намалува ризикот од хронични заболувања и предвремена смрт. Една голема студија открила дека луѓето кои консумирале околу половина лажица дневно имале помал ризик од смрт од срцеви, невродегенеративни и респираторни заболувања, како и рак.
Сепак, истражувачите забележуваат дека консументите на маслиново масло често имаат генерално поздрави навики во исхраната.
Потенцијални недостатоци
Нутриционистите се согласуваат дека пиењето маслиново масло не е најдобриот начин да се уживаат неговите придобивки и дека може да има недостатоци.
„Земањето чисто маслиново масло може да предизвика дијареја или болки во стомакот кај некои луѓе“, вели нутриционистката Роксана Ехсани, забележувајќи дека некои луѓе се чувствителни на големи количини масти одеднаш.
Иако е здраво, маслиновото масло е богато со калории. Една лажица содржи околу 120 калории и 13,5 г масти. Бидејќи „шотот“ може да содржи до две лажици, внесот може да биде околу 240 калории. Ако овие шотови се додадат на масло што веќе се користи во готвењето, калориите брзо се акумулираат и може да доведат до зголемување на телесната тежина.
Повеќето луѓе се согласуваат дека пиењето чисто масло не е пријатно искуство, што го отежнува одржувањето на таквата навика. Вклучувањето масло во оброците е попријатно и поконзистентно.
Подобри начини за користење на маслиновото масло
Бидејќи нема докази дека пиењето маслиново масло обезбедува дополнителни придобивки, подобро е да се користи во мали количини во текот на денот, како дел од оброкот.
„Како диететичар, претпочитам да го консумирам во оброк, а не како шот“, вели Шапиро.
„Обожавам да го преливам врз печен зеленчук, да го додавам во супи или житарки, да правам преливи за салати, да го користам на тост или како сос за леб, како и да маринирам посни протеини.“
Ехсани додава:
„Употребата на маслиново масло како замена за путер или маргарин во рецептите може да го намали внесот на заситени масти, додека додавањето во зеленчукот ја зголемува апсорпцијата на витамини растворливи во масти.“
фото/Depositphotos
Забава
Јадете колку што сакате: Овие 9 намирници нема да ве здебелат
Следењето на вашата исхрана и внесот на калории често може да биде предизвикувачко, особено со зафатен начин на живот и постојана достапност на разновидна храна. Да не ги спомнуваме празничните гозби што ги уживавме.
Броењето калории и контролирањето на порциите може да изгледа премногу и тешко за одржување во желбата да ја одржите посакуваната тежина и да не добиете вишок килограми. Сепак, добрата вест е дека постојат намирници кои се толку заситувачки и природно нискокалорични што зголемувањето на телесната тежина од нив е практично невозможно, без оглед на количината.
Според експертите од популарниот YouTube канал и онлајн фитнес бренд, Gravity Transformation – Fat Loss Experts, постои цела низа намирници со кои речиси е невозможно да претерате. Тие објаснија дека „скоро невозможно“ не значи дека имате право да јадете неограничено, бидејќи прејадувањето со која било храна сепак може да биде штетно за вашето здравје. Придржувањето до балансирана исхрана и редовна рутина на вежбање е сè уште клучно.
Со овие девет намирници, нема да се здебелите, без разлика колку јадете, пишува Mirror.

9. Јајца
Јајцата се со исклучително висока содржина на протеини, што ги прави неверојатно заситувачки. Плус, протеините го забрзуваат вашиот метаболизам. Ова значи дека не ги апсорбирате целосно сите калории од јајцата, бидејќи голем дел се согорува за време на процесот на варење“, објаснуваат експертите за губење маснотии. Меѓутоа, ако правите омлет полн со додатоци, резултатот може да биде различен.
8. Лосос
Следно на листата е диво уловен лосос. Експертите препорачуваат избегнување на лосос одгледан на фарма, бидејќи содржи значително повеќе масти од диво уловен лосос. Експертите за губење масти сугерираат дека диво уловен лосос е всушност одличен за регулирање на телесната тежина бидејќи е богат со протеини, многу заситувачки и има половина од мастите од лососот одгледан на фарма.

7. Салца
„Салцата е еден од сосовите со најмалку калории“, велат експертите. Според Healthline, типична порција салца е околу две лажици и содржи помалку од 10 калории во просек, така што можете да ја додадете обилно во вашите омилени јадења без да се грижите за контрола на порциите. Халапењо пиперките, кои содржат соединение наречено капсаицин, исто така можат да ја зголемат способноста на вашето тело да согорува масти, што може да помогне во губењето на тежината.
6. Кисели краставички
Киселите краставички се одлични за јадење во големи количини бидејќи се природно ниски во масти и калории, што ги прави паметен избор за секој што внимава на внесот. Тие исто така обезбедуваат мали, но вредни количини на есенцијални витамини и минерали. Сепак, здравствените експерти предупредуваат дека тие содржат многу натриум.

5. Пилешки гради
Пилешкото е главен извор на немасни протеини, нудејќи висок процент на протеини по порција, а воедно е ниско во мастите, што го прави основна состојка во многу здрави диети. „Порција од 100 грама пилешки гради содржи 165 калории, 31 грам протеини и 3,6 грама масти. Ова значи дека околу 80% од калориите во пилешките гради доаѓаат од протеини, а 20% од масти“, објаснуваат експертите од Healthline.
4. Лубеница
Според Healthline, лубеницата е составена претежно од вода (91%) и јаглехидрати (7,6%). Таа речиси и да не содржи протеини или масти и е многу нискокалорична. Според експертите, 100 грама лубеница содржи само 30 калории.

3. Печурки
Печурките се исто така на листата на храна што можете да ја јадете без страв од зголемување на телесната тежина. Ова е затоа што се нискокалорични, а богати со витамини и хранливи материи.
2. Пиперки
Исто како печурките, пиперките се нискокалорични, но сепак се полни со хранливи материи кои го поддржуваат вашиот метаболизам и имунолошки систем. Една пиперка со средна големина, околу 120 грама, има само 30 до 40 калории, според земјоделската компанија Dominion Integrated Farms. „Пиперките, благодарение на нивната содржина на влакна и вода, помагаат во промовирањето на ситоста. Тие додаваат волумен на оброците без значително зголемување на калориите, што ги прави совршени за големи, нискокалорични оброци“, објасни компанијата.

1. Пуканки
Пуканките се изненадувачки одлична, нискокалорична ужина. Не само што обезбедуваат влакна, туку содржат и антиоксиданси кои ја поддржуваат циркулацијата и помагаат во варењето на храната.
„Пуканките за кино се различни од домашните пуканки. Кутија пуканки за кино може да содржи до 1.090 калории и 2.650 милиграми натриум. Кога се пукаат на воздух и се лесно зачинети, пуканките се ефикасно здрава ужина“, објасни Американското здружение за срце.
Забава
Зошто детето е посмирено со таткото и поемотивно со мајката?
Родителите често се прашуваат зошто детето дома се однесува сосема поинаку пред мајката отколку пред таткото – понекогаш е поемотивно и поискрено со мајката, додека со таткото може да биде посмирено, поповлечено или попослушно.
Ваквите разлики најчесто се природен резултат на емоционалните улоги, социјалните очекувања и начинот на кој се развива врската со родителите.
Во многу семејства, мајката е првото и главно „безбедно пристаниште“. Со неа, детето поминува најмногу време во раните години и учи да ги препознава и регулира емоциите со неа. Затоа децата често покажуваат силни емоции пред своите мајки: лутина, тага, фрустрација, но и потреба за блискост. Ова не е знак на непочитување, туку на доверба. Детето знае дека може да си дозволи да биде ранливо бидејќи верува дека ќе биде прифатено.
Татковците, во перцепцијата на децата и општеството, често се сметаат за авторитет или некој што поставува јасни граници. Децата може да се однесуваат повоздржано, посериозно или поучтиво во нивно присуство, а некои може да имаат и желба да се докажат преку игра, натпревар или хумор.
Различните реакции не значат дека едната врска е поважна од другата – тие само се обоени различно.
Мајките и татковците честопати несвесно применуваат различни стилови на родителство. Некои се потрпеливи во разговорот, други реагираат побрзо на правилата. Децата се прилагодуваат на ова, учејќи што да очекуваат од кој родител и како да се однесуваат во различни ситуации.
Различното однесување со мајката и таткото може да биде знак за здраво прилагодување и богати односи. Проблемот се јавува само кога детето покажува страв, повлекување или екстремна вознемиреност со едниот родител, или ако однесувањето на родителите е постојано во конфликт. Во овие случаи, важно е да се разговара, да се координираат пристапите и, доколку е потребно, да се побара стручна поддршка.
Различното однесување на децата кон мајките и татковците не е знак на проблем, туку огледало на сложени, но природни семејни односи. Токму во оваа разновидност децата учат да градат односи и да се разбираат себеси.

