Забава
Разбиен најголемиот мит за поранешна Југославија: дали навистина секој можеше да си дозволи летување
За многумина кои пораснале во поранешна Југославија, сеќавањата на летните празници долж јадранската обала носат трага на носталгија: мирисот на бор, преполните возови кои оделе на југ и одморалишта каде „сите“ можеле да се опуштат. Колективното сеќавање често се враќа со идеја дека морето било достапно за сите – работници, студенти, дури и школски деца. Но, дали тоа навистина била реалност за сите граѓани или само идеализирана слика на едно време?
„Мислев дека сите во Југославија одат на море, како тоа?“, напишал еден Хрват на „Редит“, споделувајќи анкета од стари весници во кои се прашува како просечниот Југословен летува во Сплит. Во воведот на текстот се наведува дека причините за малиот број на домашни посетители се добро познати и дека целта била да се дознае како се снаоѓаат оние кои ја оствариле желбата барем да го почувствуваат мирисот на морето.
Еден од испитаниците бил Митар Митровиќ, 32-годишен новинар од Шид, кој рекол дека летото дошол со автомобил со сопругата и планираат да одат на Корчула. „Цени? Слушајте, не се двоумевме ни момент дали да одиме на море, без разлика на тоа што нè очекува таму. Знам дека ќе потрошиме можеби 3 или 4 месечни плати, но за тоа ќе размислуваме кога ќе се вратиме дома.“
Тридесетседумгодишниот месар од Шид, Никола Макивиќ, рекол дека тој и неговото семејство дошле на одмор преку СИЗ (Самоуправни интересни заедници) и СИЗ за рекреација на својата општина.
„Сè имавме обезбедено, сместени во студентски дом, а цената за целосен 10-дневен престој била 6.000 динари. Одморот беше можен само под овие услови, никогаш не сме ни сонувале за приватен аранжман. Сè е скапо.“
Двадесет и двегодишната службеничка од Слуњ, Горана Улмек, рекла дека веќе трета година по ред доаѓа кај својата сестра која живее и работи во Шибеник.
„Додека таа е тука, и јас ќе го поминувам летниот одмор на море, бидејќи со својата заштеда не можам да издржам подолго од три дена сама.“
Не е познато од која година потекнува овој новински текст, но е сосема јасно дека жителите на поранешна Југославија се жалеле на високи трошоци за летни одмори и во многу случаи деновите ги поминувале на море благодарение на сместување во работнички одморалишта, додека рестораните и приватните аранжмани генерално ги избегнувале.
„Како дете, се сеќавам дека секое лето моите баба и дедо, па дури и прадедо и прабаба, беа надвор од себе поради бројот на луѓе кои минуваа низ нашата куќа – многу роднини кои се сетиле да дојдат на лето. Но не беа нервозни поради нив, туку затоа што тоа беше непрекинато – од почетокот на јуни до крајот на октомври, без слободен ден. Еднаш ја прашав баба – уште бев дете – зошто едноставно не им каже да не доаѓаат. Објасни дека се радуваат на тоа на истиот начин како што јас се радувам на роденденски торти и подароци. Ако требало сами да платат, немале доволно пари, а ако оделе на кампување – нема ни да ги видеме. Го спореди со прашањето: „Дали би сакале да пропуштите родендени, подароци и гости, кога толку се радувате?“ И секој пат кога луѓето зборуваат за тоа како некогаш луѓето оделе на море, се сеќавам на тоа“, коментирала една Хрватка.
Уште еден корисник на Reddit рекол дека се сеќава дека пријател му кажал дека за време на југословенската ера поминал две недели на Бриони со родителите и дека тоа денес не може ни да го замисли. „Заборавил дека дедо му бил истакната воена личност.“ Други исто така сведочат дека летните одмори биле многу достапни за воените или партиските функционери.
Многумина се сеќаваат дека нивните родители можеле да ги носат на море благодарение на работничките одморалишта. „Моите родители ми рекоа дека многу луѓе оделе на море ако работеле за компании кои имале сместување на обалата.
„Мајка ми била фабричка работничка. Ратите се плаќале низ годината, а потоа одевме во работничко одморалиште на море две или три години по ред – околу ’87, ’88 и ’89. Да не беше тоа, се прашувам дали некогаш ќе го видев морето.“
„Па, убаво пишува – сите кои оделе на одмор, оделе на одмор ултра евтино во јавни одморалишта: од фирми, општини, градови. Секогаш одевме во Задар во одморалиште Железница. Сите луѓе од Бродарица беа на Корчула во градското одморалиште. Денес фирмите немаат ни да направат стан за своите работници, а камоли одморалиште – а потоа се жалат дека нема работници. Фирмите сè уште градат станови и одморалишта, но само за шефовите.“
Некои не се согласуваат со ова и тврдат дека можело да се оди на одмор без разлика на припадноста на армијата или партијата, а дека тоа било достапно и на обичните работници.
„Се сеќавам на тие времиња и можам од прва рака да кажам дека еден пријател од соседството отишол две или три недели (не се сеќавам точно, мислам дека беа две) пред мене во одморалиште во Пунат – неговиот татко работеше во Чистоќа. Потоа отидовме јас и моите родители – мојот татко беше инженер за заштита на трудот, а мојата мајка фабричка работничка. Се сеќавам на тоа бидејќи ме фрустрираше до срж што не можев да го поминам летото со својот најдобар пријател. Не велам дека сите убаво поминале – тоа никогаш не е можно – но земјата беше како создадена за малиот човек. Познавам некои „големи Хрвати“ кои страшно ја мразат Југославија, но често ја започнуваат приказната за тоа колку било добро да се работи во фабрики и колку луѓето биле среќни. Дури и не сфаќаат дека самите си противречат, но никогаш не ги прекинувам – убаво е да се слушне дека и малиот човек некогаш нешто вредел.“
„Роден сум во Загреб кон крајот на седумдесеттите. Секоја година одев на море со родителите најмалку две недели – од Истра до Далмација – а откако ќе им завршеше одморот, одев најмалку десет дена со баба. Немавме недвижнини покрај морето, никој во семејството не бил воено лице или блиску до политиката. Сите деца од мојот оддел во основното училиште исто така оделе на море.“
На крајот, се јавил корисник на Reddit кој сакал да ги разби сите митови за Југославија. „Глорификацијата на животот во СФРЈ е апсолутен апсурд. Живеевме како робови – тоталитарен режим, членски карти на Комунистичката партија. Забораваме на недостатоците, ваучери за храна и гориво, редици пред продавници. Како деца, се радувавме кога семејство кое избегало на Запад донело бонбони, чоколади, кафе… масло… Летото го поминувавме во работнички одморалишта, а единствените вистински привилегии беа за генералите и политичката елита. Со едноставни зборови – ужас.“
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Забава
Срце полно со надеж: Почетокот на март ќе ја реши судбината на овие 3 знаци
Почетокот на март ветува оптимизам за три хороскопски знаци, тие имаат многу причини да бидат среќни по 1 март 2026 година.
Клучно е за Бикот, Вагата и Стрелецот да научат како да влезат во новиот месец со мирно срце и многу надеж. Почетокот на март им дава оптимизам.
Иако самата помисла на ретроградниот Меркур ги тера многу луѓе да се чувствуваат непријатно. Сепак, важно е да се знае дека оваа енергија има и своја позитивна страна.
Време е да забавите и длабоко да вдишете, бидејќи ова е важен ретрограден период од кој може да имаат корист сите. Оваа недела носи можност да се осврнете на патот што сте го поминале, да видите како минатото ја обликувало сегашноста и како сегашните одлуки можат да ја изградат иднината. Според астрологијата, токму ова знаење ви дава причина да се радувате на деновите што доаѓаат.
Бик – чувство на стабилност
Периодот на ретрограден Меркур ве става во состојба на длабока рефлексија. Ќе бидете среќни да ги анализирате сите детали што ве доведоа до сегашната точка, бидејќи ви носи чувство на стабилност. Нема да форсирате ништо само затоа што е почеток на нов месец и чувствувате притисок. Свесни сте дека притисокот постои само ако му дозволите.
Затоа, на 1 март, ќе се повлечете малку за да ги соберете мислите и да се прилагодите. Ова е вашиот начин на решавање проблеми и претворање на негативностите во позитивни. Ќе истраете, тврдоглаво како вистински Бик, и ќе одвоите толку време колку што ви е потребно за да ја постигнете вашата цел. Сè е во ред и има денови пред вас на кои можете да се радувате.
Вага – сè уште позитивен став
Вага, време е да се фокусирате на вашите врски, особено на романтичните. Иако пријателствата се исто така важни, овој ден ви носи нова перспектива, особено во областа на љубовта. Искористете ја енергијата на ретроградниот Меркур за да видите што тргнало наопаку и да најдете начин да ги свртите работите.
На овој 1 март, сè ќе изгледа можно, под услов да сте спремни да вложите труд. И покрај лошата репутација на ретроградниот Меркур, ова е време кога можете да ги решите несогласувањата. Ништо не е изгубено, ниту малку. Овој ден ви дава надеж, а позитивниот став станува ваш свесен избор.
Стрелец – Применете мудрост
Почетокот на март ви носи добри чувства, Стрелец. Иако можеби немате сè што сакате во моментов, почнувате да сфаќате дека не ви треба толку многу за да бидете среќни како што мислевте. Енергијата на ретроградниот Меркур ви помага да забавите и подетално да размислите зошто нешто не функционирало.
И покрај сè, вие сè уште сте тука и напредувате, а ова знаење ви дава надеж. Чувствувате дека треба да се вратите на вистинскиот пат, што значи да одвоите време да дефинирате што „вистинскиот пат“ воопшто значи за вас.
Стекнавте мудрост и сега е време да ја примените. Кога ќе го направите тоа, ќе сфатите дека имате иднина пред вас на која можете да се радувате.
Естрада
Четворица браќа и сестри тврдат: Мајкл Џексон сексуално нè злоставуваше со години
Четворица браќа и сестри ја тужат фондацијата на Мајкл Џексон за трговија со деца, тврдејќи дека покојниот музичар ги злоставувал кога биле малолетни.
Во тужбата поднесена во петок, 27 февруари, Едвард, Доминик, Мари-Никол и Алдо Касио тврдат дека Џексон, кој почина во 2009 година на 50-годишна возраст, „систематски ги подготвувал и им го перел мозокот“ користејќи го своето богатство, статус на ѕвезда и мрежа на вработени и советници, пишува „Пипл“.
Во тужбата се тврди дека Џексон ги запознал браќата и сестрите Касио преку нивниот татко, кој работел во луксузен хотел каде што пејачот често престојувал. Откако ја стекнал довербата на семејството со подароци, наклонетост и внимание, музичарот, како што тврдат, ги изолирал од многу возрасни, им давал дрога и алкохол, ги изложувал на порнографија и ги злоставувал поединечно.
„Мајкл Џексон бил сериски педофил кој ги дрогирал, силувал и сексуално ги напаѓал секој од тужителите во текот на повеќе од една деценија, почнувајќи кога некои од нив имале само седум или осум години“, се вели во тужбата од 23 страници, која ја видел „Пипл“.
Во поднесокот се тврди дека злоупотребата се случила во подолг временски период на повеќе локации низ целиот свет, вклучувајќи ги и посетите за време на кои Џексон и неговите деца престојувале во семејниот дом на браќата и сестрите.
Адвокатот Марти Сингер, кој ја претставува фондацијата на Џексон, ја нарече тужбата „очаен обид за изнудување пари од страна на дополнителни членови на семејството Касио, кои му се придружиле на нивниот брат Френк, кој веќе е во граѓанска арбитража за изнудување“.
„Повеќе од 25 години, семејството цврсто го брани Мајкл Џексон, сведочејќи за неговата невиност за какво било несоодветно однесување. Оваа нова судска тужба е транспарентна тактика во нивната шема да најдат поповолен суд со цел да извлечат стотици милиони долари од фондацијата и компанијата на Џексон“, рече Сингер.
„Изјавите на семејството Касио, вклучувајќи ги и оние што се појавуваат во десетици пасуси во книгата на Френк Касио од 2011 година, како и во интервјуата со Опра Винфри и други, директно се спротивставуваат на она што сега се тврди“, продолжи Сингер.
„Во текот на целиот овој период, семејството Касио постојано и постојано тврдеше дека Мајкл никогаш не им наштетил на ниту еден од нив или на некој друг. Со растечкиот финансиски успех на Фондацијата, семејството Касио, преку двајца различни адвокати, се закани дека ќе изнесе јавни гнасни обвинувања што целосно се спротивставуваат на нивните претходни изјави во одбрана на Мајкл, освен ако неговата Фондација не им исплати астрономски суми пари.“
Тужбата беше поднесена еден месец откако четирите браќа и сестри Касио се појавија на суд во Беверли Хилс, Калифорнија, поради поврзана финансиска спогодба со фондацијата на Џексон, која тие ја опишаа како „нелегален договор за замолчување на жртвите на сексуална злоупотреба во детството“. Следното рочиште е закажано за четврток, 5 март.
Во интервју објавено во сабота, 28 февруари, во Дејли Меил, Алдо Касио, сега 35-годишен, заедно со неговите родители Доминик и Кони и сестрата Мари-Никол, зборуваше за наводната сексуална злоупотреба, за која рече дека започнала кога имал седум години.
„Само седев со него на креветот преку ден и играв мојот Гејм Бој“, рече Алдо. „И се сеќавам дека само ми пријде и ми ги соблече шорцевите.“
„Не ме шокираше или нешто слично. Се сеќавам дека само продолжив да си играм и тој ми ги соблече гаќичките и почна да ми дава орален секс, а јас сè уште… не го прашав ништо“, продолжи тој, додавајќи дека Џексон подоцна му рекол дека тоа е негов начин да ја изрази својата љубов. „Тоа беше Мајкл“
Семејството раскажа како го запознале Џексон во 1984 година, кога таткото Доминик работел како менаџер на хотелот „Хелмсли Палас“ во Њујорк, каде што музичарот често престојувал. Со текот на времето, тие се зближиле, а Доминик го запознал Џексон со неговата сопруга и деца.
„Мајкл рекол: „Сакам да ги изненадам децата“, се присетил Доминик. „Тој дошол во нивната куќа и Кони рекол дека сакал да ги види детските соби… Им раскажувал шеги на децата… бил толку фин“
„Ме научи да ги лажам властите и полицијата“, тврдел Алдо за Џексон. „Ако некој прашал: „Дали го правиш ова?“, тој ќе кажел не. Ќе велел дека луѓето мислат дека е погрешно, но грешат“, додаде.
Забава
Љубомора, посесивност и драма: Четири знаци што го губат разумот кога ќе се заљубат
Астрологијата предупредува дека кај некои хороскопски знаци љубовта не носи само нежност, туку и силни емоции, љубомора и потреба за контрола. Кога се заљубуваат, тоа го прават без задршка, но токму таа интензивност може да ги направи емотивно тешки и непредвидливи.
Шкорпија
Во љубовта нема средина – се врзува длабоко и очекува целосна лојалност. Стравот од предавство може да разбуди љубомора и контролирачко однесување.
Овен
Се заљубува брзо и страсно. Кога ќе почувствува несигурност или одбивање, импулсивноста лесно преминува во конфликт.
Лав
Дава многу, но бара внимание и восхит. Ако почувствува дека ја губи централната улога, реагира драматично и посесивно.
Риби
Се предаваат целосно и емотивно се спојуваат со партнерот. Ако љубовта не оди според нивните очекувања, можат да станат зависни од односот или да се повлечат во тивка, емоционална замка.

