Економија
Бескаматни кредити од среда ќе може да бараат компании од сите дејности
Од среда, 29 април, микро, малите и средни компании погодени од кризата можат да аплицираат за Ковид 2 линијата бескаматни кредити, извести министерката за финансии, Нина Ангеловска. На располагање на компаниите има вкупен износ од 8 милиони евра, а за бескаматен кредит ќе може да аплицираат компании од сите дејности.
„Ова ќе биде значајна инјекција и помош, особено за малите и микро компани. Линијата Ковид 2 нуди поголема вкупна сума за бескаматни кредити од линијата Ковид 1, но и поголем износ на поединечни кредити и она што е важно и треба да се појасни е дека ги опфаќа сите дејности погодени од кризата и има олеснети услови и олеснет начин за аплицирање. Средствата за овие кредити се обезбедени преку компензационите фондови од Јапонија. Нашите земји традиционално имаат добри односи досега. И досега сме имале голема поддршка од Јапонија во повеќе сфери. Токму овие средства ја најдоа својата најдобра намена“, рече министерката Ангеловска.
Бескаматните кредити кои од 29 април ќе им станат достапни на фирмите се наменети за зачувување на работните места и за заштита на ликвидноста на малите, микро и средни компании погодени од кризата.
Тие се дел од вториот сет на антикризни мерки објавен од Владата со цел да се поддржат фирмите и граѓаните.
Првата линија беше во износ од 5,7 милиони евра и беше исклучиво наменета за најпогодените три сектори, односно туризам, транспорт и угостителство.
„Досега за првата линија, Ковид 1, односно за линијата во износ од 5,7 милиони евра имаше исклучително голем интерес. Досега се одобрени апликации на 254 компании во износ од 2,2 милиони евра во кои работат околу 3.000 вработени лица. Интересот за бескаматни кредити е многу поголем така што Ковид 2 доаѓа во вистинско време“, рече министерката Ангеловска.
Таа нагласи дека за разлика од првата кредитна линија оваа е наменета за сите дејности. Максималниот износ на кредитот во оваа линија изнесува 90 илјади евра, кој е трипати повисок во однос на првата кредитна линија. Минималниот износ на кредитот е 3.000 евра.
„Како ќе се одредува износот на кредитот којшто ќе може да го користи компанијата, односно како ќе биде направена пресметката за колку компанијата ќе може да земе кредит во овој ранг од 3-90 илјади евра? Сумата ќе се одредува според бројот на вработени којшто компанијата го имала заклучно со 31 јануари така што минималната плата ќе се помножи со бројот на вработени и со три месеци. Ова е тргнато од логиката дека на компаниите ќе им биде потребна заштита на работните места и ликвидноста за некој период од три месеци и ако земеме на пример компанија со десет вработени би го земале бројот од десет вработени по 14.500 денари по три месеци и би го добиле износот којшто ќе може да ѝ биде ставен на располагање на компанијата, односно во овој случај би изнесувал 435.000 денари“, појасни министерката Англеовска.
Каматната стапка е нула, согласно името на кредитната линија, а трошоците за аплицирање кон развојната банка, исто така, нема да се плаќаат. Рокот а отплата е до три години со вклучен грејс период до 12 месеци, додека обезбедувањето е со меница, како и во првата кредитна линија.
За оваа линија може да аплицираат сите дејности, сите мали, микро и средни компании коишто имаат намалување на приходот од 30 проценти во последниот поминат месец.
„На пример, ако во месец март споредено со истиот месец минатата година имаат намалување од 30 проценти или споредено со просекот од 2019 година, компаниите треба да се регистрирани повеќе од половина година, да немаат неплатени даноци и придонеси до 31 јануари 2020 година, да не се во постапка на стечај или ликвидација и да не спаѓаат во категорија исклучително ризични кредитобаратели“, рече министерката Ангеловска објаснувајќи дека целата постапка ќе се одвива електронски.
Со Ковид 1 и 2 на фирмите зборно им се ставаат на располагање 13,7 милиони евра бескаматни кредити преку Развојната банка, а исто така и преку комерцијалните банки ќе се стават на располагање дополнителни 50 милиони евра под исклучително поволни услови. Министерката Ангеловска вели дека очекувањата се каматните стапки да се движат околу 1,5 %.
Мерките кои Владата досега ги донесе за поддршка на стопанството и на граѓаните може да се поделат во неколку столбови. Се работи за даночни ослободувања како што беше ослободувањето од аконтации од данок на добивка и данок на личен доход, потоа 50 проценти субвенционирање на придонесите кои спаѓаат во оваа прва група даночни олеснувања, мерки за директна финансиска поддршка и помош на компаниите како што е мерката за исплата на платите и во оваа група за поддршка на ликвидноста спаѓаат и овие бескаматни кредити, односно Ковид 1 и Ковид 2. Понатаму има меки мерки кои се во насока на регулаторни промени, олеснувања да се помогне на граѓаните и стопанството да го премостат полесно овој период.
„Ќе бидеме тука, ќе следиме и многу наскоро кога ќе дојде периодот на закрепнување.Тогаш ќе бидат потребни нови мерки и одлуки за поддршка на стопанството и граѓаните“, најави министерката Ангеловска.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

