Култура
ВМРО-ДПМНЕ до министерката за култура: „Немањето средства за установите е поради вашите т.н. купи ден политики
Низата протести ја зафатија и Македонската филхармонија, а актуелната министерка за култура, Бисера Костадинова-Стојчевска, овој пат во тандем со директорката Тина Иванова, продолжува со серијалот на потполно непознавање и немање визија за ресорот што го води, како и крајна негрижа за културните работници, велат од Комисијата за култура на ВМРО-ДПМНЕ.
„Околу 70 проценти од музичарите во НУ Македонска филхармонија своите работни обврски ги извршуваат на лични инструменти за што од страна на Министерството за култура со потпишани поединечни договори им се исплаќа месечна кирија, која се користи за редовно одржување на инструментите. Во моментот од страна на Министерството не се исплаќа кирија, со устен одговор дека немаат средства, па според тоа нема ни да исплаќаат. Исплатени се само три кирии за тековнава година, и тоа од сопствената сметка на Националната установа. Селективно, во НУ Македонската опера и Балет исплатени се кирии заклучно со јули 2022 година“, велат од Комисијата.
Второто небулозно однесување, според партиската комисија, е што се доцни со аплицирање за потрошен материјал за инструментите за 2023 година. Вообичаено, се наведува, аплицирањето се одвива заклучно со мај во тековната година за да има доволно време за тендерската постапка. Поради намалените средства за програмата, таа се реализира од сопствената сметка, како и од донации на амбасадите.
„Нема писмено известување дека Министерството за култура не располага со финансиски средства и дека не може да исплаќа кирии и потрошен материјал“, велат од Комисијата за култура.
Од тука на министерката ѝ порачаа дека континуираното немање средства за потребите на националните установи се должи на нејзините т.н. купи ден политики и ветувања, без финансиска подлога, а со ад хок пренамена на програмските средства од Годишната програма за остварување национален интерес во културата. Притоа, се издава секое ќоше од објектот на Македонската филхармонија, а тие пари се користат неплански, нерационално, без процена за приоритети, а, инструменталистите треба да почекаат!?
„Зарем вчера требаше да има едночасовен протест за да добие носечкиот кадар во Македонската филхармонија известување од директорката Тина Иванова писмена потврда дека најдоцна до 15 ноември годинава ќе бидат исплатени средствата за кирија за пролетните месеци април и мај, а за преостанатите месеци до октомври дури на 15 ноември ќе добијат известување кога ќе се изврши преостанатата исплата. Да се зборува за редовни тековни активности за оваа национална установа е исто како да се теоретизира денот е светол, а ноќта темна“, додаваат од Комисијата за култура.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

