Свет
Како реагираше светот на офанзивата на Хамас врз Израел
Обединетите Нации повикаа на итен прекин на насилството во Газа, од каде што исламистичкото движење Хамас го изврши најголемиот напад врз Израел досега со најмалку 40 мртви, а нападите ги осудија ЕУ, западните лидери и Украина. Од друга страна, Русија и Арапскиот свет повикуваат на воздржаност, додека групите и државите блиски до Хамас ги поздравуваат.
Високиот комесар за човекови права на Обединетите нации, Волкер Туерк, беше шокиран од извештаите за илјадниците ракети истрелани врз Израел утрово и извештаите за држење на израелски цивили како заложници.
Најмалку 22 Израелци загинаа, а стотици се ранети во нападот на Хамас, според официјалните податоци.
„Цивилите никогаш не смеат да бидат цел“, рече Туерк, повикувајќи го Израел да преземе мерки за да избегне цивилни жртви во неговите воздушни напади врз Газа како одговор на нападот на Хамас.
„Повикувам на итен прекин на насилството и сите страни и клучните земји во регионот да се деескалираат за да се избегне понатамошно крвопролевање“, рече Туерк.
Портпаролот на Советот за национална безбедност на Белата куќа изјави дека САД „недвосмислено ги осудуваат“ нападите на палестинската исламистичка група Хамас врз израелските цивили и силно ја поддржуваат владата и народот на Израел, објави „Си-Ен-Ен“.
Советникот за национална безбедност на Белата куќа Џејк Саливан разговарал со неговиот израелски колега Цачи Ханегби и најави дека ќе остане во близок контакт со него.
Европската унија и бројните европски престолнини „најостро ги осудија“ нападите во зори врз Израел и нагласија дека Израел има право да се брани.
Русија повика на „воздржаност“, а Турција да се избегне ескалација.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, јасно ги осуди нападите, кои таа ги нарекува тероризам и рече дека Израел има право да се брани.
„Европската унија изразува солидарност во овие тешки моменти“, изјави шефот на европската дипломатија, Жозеп Борел и нагласи дека тероризмот и насилството не решаваат ништо. Нападите ги осуди и претседателот на Европскиот совет, Шарл Мишел.
Русија ги повикува палестинската и израелската страна на итен прекин на огнот, на откажување од насилството и на неопходно воздржување, изјави портпаролката на руската дипломатија Марија Захарова.
Во саботата, украинскиот претседател Володимир Зеленски го осуди терористичкиот напад врз Израел и рече дека не смее да има сомнеж дека земјата има право да се брани.
Зборови на осуда упатија францускиот претседател Емануел Макрон, британскиот премиер Риши Сунак, шефицата на германската дипломатија Аналена Баербок и официјален Рим, кои порачаа дека Израел има право да се брани.
Шпанскиот министер за надворешни работи беше шокиран од, како што рече, исклучително сериозните терористички напади.
Нападот е апсолутно осуден од Холандија, рече премиерот Марк Руте, кој му се јави на својот израелски колега Бенјамин Нетанјаху.
Нападите најостро ги осудија Полска, Чешка, Хрватска, Грција и Албанија.
Арапскиот и муслиманскиот свет
Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган ги повика Израелците и Палестинците да „дејствуваат разумно“ и „да се воздржат од импулсивни акции, кои само ќе ги зголемат тензиите“.
Министерството за надворешни работи на Саудиска Арабија во саботата повика на „итен прекин на насилството меѓу Израел и Палестинците“, објави државната новинска агенција.
„Го следиме невидениот развој на настаните меѓу голем број палестински фракции и израелските окупаторски сили, што доведе до високо ниво на насилство на многу фронтови“, соопшти саудиското Министерство за надворешни работи.
Оман повикува и на максимална воздржаност, пренесува официјалната агенција. Оман ја повикува меѓународната заедница „итно да интервенира за да се запре ескалацијата и повторно да се воспостави владеење на меѓународното право“.
Друга земја од Персискиот залив, Катар, го обвини Израел за ескалацијата и повика на воздржаност. Министерството за надворешни работи на Катар ја повика меѓународната заедница да го спречи Израел да користи такви напади како изговор за да започне непропорционална војна против палестинските цивили во Газа.
Поддршка за Хамас
Воениот советник на врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, ја поздрави, како што рече, храбрата офанзива на Хамас против Израел.
„Ја поддржуваме оваа храбра операција и сигурни сме дека и фронтот на отпорот ја поддржува“, рече генералот на елитната воена формација на Револуционерната гарда Јахја Рахим-Савахи.
Проиранското шиитско движење Хезболах од Либан, кое има силно вооружено крило, го пофали и му честиташе на Хамас.
„Хезболах му честита на палестинскиот народ и неговите сојузници на јуначката и победничка операција“, се наведува во соопштението.
Дополнително, Хезболах наведува дека „командата на исламскиот отпор во Либан (…) одржува директен контакт со командата на палестинскиот отпор во земјата и во странство и постојано ги оценува настаните и текот на операциите“.
„Оската на отпорот“ е термин кој се користи за означување на палестинските, либанските, сириските и други движења кои се блиски до Иран и се противници на Израел.
„Тоа е и порака до арапскиот и муслиманскиот свет (…) особено до оние кои се залагаат за нормализација на односите со Израел“, рече Хезболах.
Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) и Бахреин го потпишаа Аврамскиот договор со Израел за нормализација на односите со посредство на поранешниот американски претседател Доналд Трамп.
Министерството за надворешни работи на ОАЕ повика на „максимална воздржаност и итен прекин на огнот за да се избегнат сериозни последици“.
Мароко и Судан исто така ги прекинаа непријателствата со Израел, а Саудиска Арабија преговара со Израел за започнување на процесот на нормализирање на односите.
Самех Шукри, министерот за надворешни работи на Египет, кој има дипломатски односи со Израел, разговараше со шефот на европската дипломатија, Жозеп Борел, за „сериозната ескалација на палестинско-израелско ниво“, изјави во саботата портпаролот на Министерството.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Поранешен британски министер под истрага поради Епстин, Стармер: Нè излажа повеќе пати
Британскиот премиер Кир Стармер изрази жалење за назначувањето на Питер Манделсон за амбасадор на Велика Британија во Вашингтон, велејќи дека ветеранот од Лабуристичката партија повеќе пати лажел за своите врски со осудениот сексуален престапник Џефри Епстин.
Стармер попушти под притисокот од опозициската Конзервативна партија, како и од делови од неговата Лабуристичка партија, и се согласи да објави документи поврзани со назначувањето на Манделсон за амбасадорска функција во 2024 година.
Манделсон, поранешен министер во лабуристичката влада пред повеќе од 15 години, поднесе оставка од Домот на лордовите во вторник поради неговите врски со Епстин и сега е под полициска истрага за наводна злоупотреба на службената должност.
Документите објавени од Министерството за правда на САД минатата недела вклучуваат пораки што сугерираат дека Манделсон му испраќал доверливи владини документи на Епстин и дека бил платен за тоа.

Манделсон изјави дека не се сеќава дека примил пари, но сè уште јавно не коментирал за наводите за доставување доверливи материјали, ниту пак одговори на медиумските прашања.
Стармер се бранеше тврдејќи дека дејствувал брзо, одземајќи му ги сите титули и должности на Манделсон, обвинувајќи го за предавство на националните интереси на Обединетото Кралство.
Сепак, објаснувањето на премиерот за тоа како е назначен Манделсон не ја смири опозицијата, која отворено го доведе во прашање политичкото расудување на Стармер, како и улогата на неговиот најблизок советник Морган МекСвини.
Аферата предизвика незадоволство и во рамките на Лабуристичката партија, каде што пратениците се сè повеќе фрустрирани од серијата непријатни политички пресврти што ја погодија владата на Стармер.
Свет
Гутереш: Истекот на договорот „Нов СТАРТ“ е сериозен момент за глобалната безбедност
Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, оцени дека истекот на договорот „Нов СТАРТ“ е сериозен момент за меѓународниот мир и безбедност и ги повика Русија и САД без одложување да започнат преговори за нова рамка за контрола на нуклеарното оружје.
Договорот „Нов СТАРТ“, кој истече на полноќ во среда, го ограничи бројот на стратешки нуклеарни боеви глави што Русија и САД можеа да ги распоредат, како и бројот на ракети и бомбардери базирани од копно и подморница, дизајнирани да ги испорачаат.
„За прв пат по повеќе од половина век, се соочуваме со свет без никакви обврзувачки ограничувања за стратешките нуклеарни арсенали на Руската Федерација и Соединетите Американски Држави, двете држави кои поседуваат огромно мнозинство од глобалниот нуклеарен арсенал“, рече Гутереш во соопштението.
Тој предупреди дека разоткривањето на децениските достигнувања во контролата на оружјето се случува во време кога, рече тој, ризикот од употреба на нуклеарно оружје е највисок во последните децении.
Во исто време, тој нагласи дека постои можност за „ресетирање“ и создавање режим на контрола на оружјето прилагоден на променливата глобална средина и ги поздрави изјавите на лидерите на Русија и САД за потребата да се спречи враќањето на неконтролираното ширење на нуклеарното оружје во светот.
„Светот сега гледа кон Русија и САД да ги претворат зборовите во дела“, рече Гутереш, повикувајќи ги двете земји без одложување да се вратат на преговарачката маса и да се договорат за договор-наследник што ќе ги врати проверливите граници, ќе ги намали ризиците и ќе ја зајакне заедничката безбедност.
Свет
Израел врати 54 тела и 66 кутии со останки во Газа
Министерството за здравство на Газа вчера објави дека 54 палестински тела и 66 кутии со човечки останки се префрлени во Појасот Газа откако биле предадени од Израел, а испораката се изврши преку Меѓународниот комитет на Црвениот крст.
Министерството соопшти дека телата и останките пристигнале во медицинскиот комплекс Ал-Шифа со возила на Црвениот крст, каде што медицинските екипи веднаш започнале со форензичка обработка во согласност со одобрените медицински процедури.
Се вели дека во тек е работа за завршување на процесот на преглед и документирање во координација со надлежните органи и специјализираните комитети, пред да им се дозволи на семејствата да ги идентификуваат телата според утврдените протоколи.
Израелската војска продолжи да го крши договорот за фазен прекин на огнот што стапи на сила на 10 октомври, и покрај објавата на САД во јануари дека започнала втора фаза.
Таа фаза вклучува дополнителни израелски повлекувања од Газа и започнување на напорите за реконструкција, за кои ОН проценува дека ќе чинат околу 70 милијарди долари.
Прекинот на огнот стави крај на израелската офанзива што започна во октомври 2023 година и траеше две години, во која, според палестинските бројки, беа убиени речиси 72.000 Палестинци, а повеќе од 171.000 беа ранети, додека околу 90 проценти од инфраструктурата на Газа беше уништена.

