Економија
„Партнерствата се клучни за праведна енергетска транзиција“ – Божиновска се обрати на Joint MDB Pavilion во рамките на COP29
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, учествуваше на панел-дискусија во рамки на „Joint MDB (Multilateral Development Banks) Pavilion“ на COP29 во Баку, посветена на важноста на платформите за климатска акција и мобилизацијата на финансии за енергетската транзиција.
Во своето обраќање, министерката ја истакна посветеноста на Македонија кон праведната енергетска транзиција преку JETIP (Платформата за праведна енергетска транзиција), која претставува основа за напуштање на јагленот и зголемување на обновливите извори на енергија.
„Амбицијата е јасна: развој на дополнителни 1 GW капацитети за обновлива енергија како дел од забрзаната транзиција кон зелена енергија. Оваа иницијатива не само што ќе ги намали емисиите на стакленички гасови, туку ќе отвори нови можности за локалните заедници и ќе ја постави Македонија како лидер во регионот.“, наведе министерката Божиновска.
Во своето излагање, министерката ги истакна клучните постигнувања во рамки на JETIP, како што се:
· Зајакнување на енергетската мрежа преку техничка помош и инвестиции, со поддршка од Европската банка за обнова и развој (ЕБОР).
· Подготовка за примена на механизам за договори за разлика (CfD), што ќе го стимулира учеството на приватниот сектор во обновливите извори на енергија.
Министерката истакна дека за успешна реализација на овие амбиции е неопходна координација и поддршка од меѓународните партнери.
„Праведната транзиција бара значителни финансиски вложувања. Македонија има потреба од значителна финансиска поддршка за да ги исполни овие барања без да ја загрози економската стабилност. Во тој контекст, посветеноста на меѓународната заедница е од клучно значење. Ги повикуваме нашите партнери да продолжат со финансиска помош, грантови и повластени финансиски средства, кои се неопходни за да обезбедиме праведна и одржлива транзиција. На оваа основа, ја изразуваме благодарноста за поддршката и посветеноста што меѓународната заедница ја обезбеди досега. Клучен предизвик е оваа транзиција да биде праведна и инклузивна, особено за заедниците кои традиционално зависат од рударството и термоелектраните на јаглен. Пристапот на Македонија е насочен кон давање поддршка за засегнатите работници и заедници, обезбедувајќи нови, одржливи можности и зачувување на социјалната стабилност.“ истакна Божиновска.
Успехот на JETIP зависи од координираната поддршка од меѓународните и регионалните партнери, вклучувајќи финансиски институции, технички советници и креатори на политики. Патот е амбициозен и предизвиците се неизбежни, истакна
Божиновска и додаде дека досегашниот напредок ја потврдува посветеноста на Македонија кон постигнување позелена и поправедна енергетска иднина.
„Преку здружени напори на владата, приватниот сектор и меѓународните партнери, уверена сум дека Македонија може да ги исполни своите цели и да стане пример за енергетска транзиција во регионот.“ кажа Божиновска во своето обраќање.
Настанот „Joint MDB Pavilion“ се фокусира на тоа како земјените платформи за климатска акција можат да обезбедат национална координација и меѓународна поддршка за спроведување на националните придонеси (NDCs) во периодот 2025-2035 година. На панелот беа дискутирани искуства од различни земји, како и улогата на меѓународните финансиски институции и приватниот сектор во обезбедување финансии за климатска акција.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од 1 декември поскапува парното: сметките повисоки за околу 130 денари
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и управување со комунален отпад (РКЕ) ја информира јавноста дека од 1 декември цената на топлинската енергија ќе се зголеми за дел од потрошувачите.
Според одлуката, за домаќинствата што се снабдуваат од најголемиот систем – ЕСМ Дистрибуција, ЕСМ Снабдување и ЕСМ Производство – цената се зголемува во просек за 5,9%. За потрошувачите на ЕСМ Енергетика зголемувањето е во просек 7,6%, а за корисниците на Скопје Север – Енерџи Еко Линк во просек 7,7%.
„Од 1 декември просечната сметка ќе биде зголемена за 130 денари – од 2.200 денари на 2.330 денари“, изјави претседателот на РКЕ, Марко Бислимоски.
Тој нагласи дека во следниот период е потребно долгорочно стратешко планирање и сериозна санација и модернизација на топловодната мрежа. Според него, овие инвестиции ќе ги намалат дефектите, ќе го подобрат квалитетот на снабдување и ќе овозможат проширување на мрежата, што би довело до зголемување на конзумот.
Бислимоски повтори дека греењето на парно и понатаму е најекономично, додавајќи дека анализите покажуваат дека доколку сите исклучени потрошувачи се вратат на системот, сметките би се намалиле за околу 10%.
Вкупно 65.000 потрошувачи се снабдуваат со топлинска енергија.
Економија
За мерката Самовработување се издвоени 2,5 милијарди денари, кажа Мицкоски
Самовработувањето е многу важна мерка и во Буџетот се издвоени средства коишто се од износ отприлика 2,5 милијарди денари, или околу 40 милиони евра, што е за 7,5 милиони повеќе од минатата година. И ова е историски највисока поддршка којашто до сега се случила, кажа претседателот на Владата, Христијан Мицкоски, на денешната седница за поставување на пратенички прашања.
Премиерот Мицкоски истакна дека Оперативниот план за самовработување е доказ дека државата инвестира во младите.
„Со овој план во 2025 година ќе бидат опфатени нешто повеќе од 16.500 лица. Нешто што мислам дека е најголем опфат до сега и јасен доказ дека државата практично инвестира во луѓето, а посебно во младите“, рече Мицкоски.
„До пред една недела издадени се вкупно 2.916 ваучери за изработка на бизнис план и дел од тие ги промовиравме во Владата. Оценети се 2.681, при што 1.140 се за млади до 29 години, 912 за лица над 29 години, а 629 за правни субјекти регистрирани како друштва со ограничена одговорност. Во моментот повеќе од 2.500 лица веќе се во процес на потпишување договори. Финансиската поддршка е значително зголемена: 7.000 евра за лица над 29 години или 14.000 евра ако се здружат во ДОО, и 10.000 евра за млади до 29 години или 20.000 евра ако се здружат во ДОО“, нагласи Мицкоски и додаде дека ова е нешто коешто за прв пат се случува во Македонија.
„Морам да кажам дека ги изненади и нашите очекувања и во годините коишто следат очекувам поддршката којашто е дел од овој Оперативен план за самовработување само да се зголемува, бидејќи ако ние со 40 милиони евра успеавме да анимираме повеќе од 16.500 луѓе, тоа е сериозна бројка и убеден сум дека од тие бизниси ќе излезат многу бизниси старт-ап коишто понатаму ќе донесат додадена вредност во македонската економија“, дециден е Мицкоски.
„Ваква поддршка за младите немало. Генерално зборувам, реконструкција на студентските домови, ваучерите за студентите за електронски уред и кога сето ова ќе се земе во предвид, ценам дека како Влада правиме нешто коешто до сега никој не го направил во независна Македонија за младите“, објасни Мицкоски.
Економија
Божиновска: ЕБОР останува еден од нашите најважни партнери во енергетскиот сектор
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска оствари работна средба со претставници на Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), на која беше потврден силниот заеднички фокус кон унапредување на енергетската инфраструктура и забрзување на реформските процеси во земјата.
На средбите се разговараше за неколку стратешки проекти што ќе започнат во следната година, меѓу кои и проектот за батериски енергетски систем со капацитет од 300 MWh.
„ЕБОР останува еден од нашите најважни партнери во енергетскиот сектор. На средбата се усогласивме околу финализацијата на неколку стратешки проекти важни за 2026 година, меѓу кои и проектот за батериски енергетски систем на ЕСМ со вкупен капацитет од 300 MWh. Овој проект е клучен за стабилноста и флексибилноста на електроенергетскиот систем,“ истакна Божиновска.
На средбата се разговараше и за следните чекори во подготовката за воведување на ESCO-моделот во земјата. Двете страни ги разгледаа можните области за пилот-проекти и моделот на институционална соработка што ќе обезбеди несметана имплементација.
„ESCO-моделот е нова можност за граѓаните, институциите и целиот систем – модел кој дава реални резултати. Нашата цел е да создадеме јасна рамка, предвидливи процедури и подготвеност за негово постепено воведување,“ додаде министерката.
Министерството за енергетика и ЕБОР договорија во наредниот период да продолжат со заедничка техничка подготовка, со јасен фокус кон обезбедување услови за брза и успешна реализација на проектите што директно ќе ја зајакнат енергетската сигурност на земјата.

