Култура
Промоција на првиот портал за археологија
Во Музејот на Македонија денес беше промовирана „Порта археологика“, прв итнернет портал за македонската археологија
Станува збор за индивидуална работа на група ентузијасти кои на овој начин го даваат својот придонес во областа на археологијата.„Основната цел на веб-порталот ‘Порта археологика’ е да се овозможи на идните генерации научници, археолози и сите оние што се заинтересирани за археологијата да добијат релевантни информации. Независно дали се интересирате за одреден археолошки локалитет, или некоја тема, како оружје, или период, на пример – антика, и слично, веб-порталот може да послужи како појдовна точка од каде можете да ги почнете своите истражувања. Тоа е главната цел на порталот“ – објасни Горан Санев, виш кустос археолог во Музејот на Македонија и магистер по археологија.Иницијатор и уредник на „Порта археологика“ е м-р Горан Санев, вработен како виш кустос археолог во Музеј на Македонија. На подготовката на порталот работеа и м-р Александра Папазовска – Санев и м-р Славица Бабамова, виши кустоси археолози во Музеј на Македонија, како и Зоран Ивановски (Порта дигитал) и Благоја Мартиновски (веб-дизајн).„Подготовката на порталот почна во 2000-та година, кога работев на вториот том на изданието Археолошка карта на Македонија, и тогаш пред себе имав богата библиографија од околу 800 единици. Уште тогаш се разви идејата сето тоа да се надополни, да се собере сè што е напишано за археологијата на едно место и од тогаш почна прибирањето на материјалите. Финалната подготовка почна пред две години, кога ги посетивме сите библиотеки и се исцрпи целата библиографија што можевме да ја пронајдеме и сега во промовираниот портал имаме околу 2400 библиографски единици“ – објасни Горан Санев.Библиографскиот каталог во рамки на порталот е првата категорија во секцијата „Библиографија“ која е фокусирана на презентација на научните достигнувања во македонската археологија. Во оваа категорија ги има и селекциите Периодика, Антички извори, Дисертации и Соопштенија.„Причините за подготовка за порталот имаат и друга позадина, бидејќи секогаш во странство за Македонија велат дека е егзотична земја затоа што немаат информации што работиме, не знаат кои се нашите резултати и достигнувања. Со порталот се создава можност странските научници да видат што се работи во областа на археологијата во Македонија, да се развијат нови соработки, да дојдат нови институции кои сакаат да соработуваа со нас. На тој начин ќе се отвориме кон светската археологија, а на тој начин ќе го подигнеме и нашето ниво“.Тимот на „Порта Археологика“ како особено важни ги смета информациите за актуелните случувања во македонската археологија. За пласман на ваквите информации подготвени се селекциите Археолошки ископувања и Настани.Како посебна секцијата на порталот може да се најде единицата Адресар/линкови, преку која секоја заинтересирана странка може да ги добие основните информации за институциите кои се занимаваат со истражувањето и заштитата на археолошкото наследство, нивната контакт адреса и линк до интернет-страницата.Порталот „Порта археологика“ може да се пронајде на веб-адресата www.porta-archaeologica.com.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

