Русија може да се откаже од преминувањето на авансното плаќање на гас за Украина, доколку Киев го отплати долгот и се постигне заемно прифатлив договор за цената, изјави во понеделникот навечер рускиот министер за енергетика Александар Новак на прес-конференцијата по трилатералната средба во Берлин меѓу Русија, Украина и Европската унија, а оптимизам изрази и еврокоемсарот за енергетика.

Според европскиот комесар за енергетика Гинтр Итингер, преговорите меѓу Русија и Украина за доставување на рускиот природен гас за Украина добро напредуваат и според неговата оцена постојат добри шанси да биде постигнат договор до 1-ви јуни.

„Остваривме значителен напредок и имаме добри шанси да се договориме до 1-ви јуни”, изјави Итингер по разговорите во Берлин со рускиот министер за енергетика Александар Новак и со украинскиот Јуриј Продан на заедничката прес-конференција.

Москва и Киев имаат време до среда навечер да ја прифатат спогодбата според која Украина веќе во четврток би му исплатила на рускиот енергетски гигант „Газпром” две милијарди американски долари. Со тоа би се намалил натрупаниот украински долг од 3,2 милијарди долар за испораки на гасот кои не се платени од ноември 2013 година.

Доколку плаќањето биде извршено на време, во петок ќе продолжат преговорите за цените на гасот за идните испораки, а Русија ќе се откаже од најавеното преминување на начинот на однапред плаќање на нарачаното количество природен гас. „Мислам дека и тука (во врска со цената) е можен договор”, рече Итингер.

Потоа, украинската гасна групација „Нафтогаз” на 7-ми јуни ќе му плати на „Газпром” 500 милиони долари, според преддоговорот подготвен во понеделникот. „Украина е подготвена целосно да го исплати својот долг”, изјави украинскиот министер Продан.

Неговиот руски колега Новак, пак, истакна дека Европската унија ја поддржува позицијата на Русија дека Украина е должна да го отплати својот долг за претходно испорачаниот гас.

„Денеска беше остварен значителен напредок во нашите преговори. Руската страна предложи, и нашата позиција не е променета, за отплаќање на долгот. Европската комисија нѐ поддржа, тоа е многу задоволителен момент од спроведените консултации”, истакна Новак. Рускиот енергетски гигант „Газпром” претходните денови се закани дека на 3-ти јуни ќе ги прекине испораките на гас за Украина, доколку таа земја не се согласи да потпише договор однапред да плаќа за нарачаното количество гас и доколку не почне да го намалува долгот кој надминува 3,5 милијарди американски долари.

Претставниците на Русија, Украина и Европската унија за таа ситуација разговараа во германската престолнина Берлин при што било разговарано и за цената, за што сѐ ушт не се обелоденуваат поединост. Киев бара цената на рускиот гас за Украина да биде 268,5 долари за 1.000 кубни метри, додека Русија бара 485 долари.

Русија кон средината на април објави дека го повлекува намалувањето на цената на својот гас за Украина постигнат во договор со сега соборениот украински претседател Виктор Јанукович, ланскиот декември. Според тој договор, цената беше намалена за повеќе од третина и се симна на 268 долари за 1.000 кубни метри гас. Покрај тоа, Украина уживаше и попуст од дополнителни 100 долари за во цената на гасот, според договорот потпишан за користење на базата на руската Црноморска флота на полуостровот Крим кој во меѓувреме, со референдум се присоедини кон Русија. Така сега со укинувањето на сите договори и попусти, цената на рускиот гас за украинските потрошувачи се зголемува на 485 долари за илјада кубни метри.

Привремениот украински премиер Арсениј Јаценјук повеќепати изјави дека „Газпром” ја зголемил цената на гас за Украина за 80 отсто до 485 американски долари за 1.000 кубни метри, што ја смета за неприфатлива и политичка уцена, но руската компанија одговори дека Европејците плаќаат 370 до 380 долари, и дека неговата компанијата всушност не ги зголемила цените, туку дека ги одредува според формула./крај/мф/сн