Култура
Шесто издание на Астерфест
Со симпозиумот „Кинематографските проблесоци во Струмичко”, со модераторство на Илинденка Петрушева, фотоизложбата „Движење” на Роберт Јанкулоски и проекција на филмот „Љубов за летање” на неодамна починатиот автор Драги Савевски, во Струмица во четврток започнува годинешново издание на Астерфест
Свеченото отворање на Астерфест е закажано за вечерва, во 20 часот, во Домот на АРМ во Струмица, со свечени обраќања на покровителите и со доделување почесни признанија на Мигел Ермосо од Шпанија, на Боро Драшковиќ од Србија и на Жарко Рардиќ од Хрватска. За таа пригода планирано е да се обратат Неговата екселенција амбасадорот на ЕУ – Ерван Фуере, Градоначалникот на Струмица, Зоран Заев и министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска.
Веднаш потоа, првпат во Струмица, ќе се случи проекција со најновата ХД технологија, и тоа на кратките филмови: играниот „Крајот на светот“ на Јани Бојаџи (Македонија), документарниот „Девојчето што бере тутун“ на Билјана Гарванлиева (Германија) и анимираниот „Џералдовиот последен ден“ на Џастин и Шел Раш (САД). Филмската вечер продолжува во 22 часот, со проекција на документарците во компетиција „Звукот по луњата“ (Швајцарија), „Шеќерен град: ден потоа“ (Грција) и „Албертовата зима“ (Данска).
Официјалното меѓународно жири кое ќе одлучува за наградите е составено од режисерите: Боро Драшковиќ, Марија Перовиќ и Карпо Година.
Фестивалот продолжува во четврток, со исто така мошне богата агенда. Во 10,30 часот е планирано претставувањето на ДВД-то „Пет кратки филмови” и брошурата „Астерфест – 5 години потоа” низ промотивната реч на Сунчица Уневска, а потоа е блокот на словенечки кратки филмови во кураторство на Влатко Галевски. Оваа година во Мувиленд програмата се предвидени кратките филмови од Словенија: „Ловец на облаци“ на Миха Книфиц, „Братучетка“ на Каја Тохукиса, „Ден во Венеција“ на Рок Бичек, „Е-свињи“ на Петар Пашиќ, „Опиена од животот“ на Маја Сенекович и „Знам“ на Јан Цвиткович.
Веднаш потоа, во 12,00 час. ќе биде прикажан блокот “Шведски бисери” со кратките филмови: „Јаболко“ на Јонас Рудстром, „Денсен“ на Ана Линдер и „Натрапник“ на Даниел Виртберг кој од Шведска допатува на фестивалот. За 12,30 часот е планирано започнувањето на интензивниот воркшоп за правење документарци со учество на неколкумина истакнати документаристи, меѓу кои и познатата Астрид Бусинк од Холандија.
Вечерната ударна програма продолжува во 19,00 часот со документарците во компетиција: „Куќа 149“ на Луси Каје од Велика Британија, „Провинција 35х45“ на Евгениј Соломин од Русија и „Битка за реката“ на Бен Кемпас од САД/Германија. Како ревијален куриозитет, во 21,00 часот, е планирана специјална проекција на најгледаниот црногорски игран филм „Гледај ме“ на Марија Перовиќ.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

