Hitech
Првиот електричен автомобил на светот бил направен пред 116 години од 'Porshe'

Првиот електричен автомобил е конструиран уште во 1989 година, а неговиот творец е авторот на денес популарните спортски автомобили Фердинанд Порше, пишува во вторникот германскиот дневен весник Frankfurter Allgemeine Zeitung, според кој возилото и денес постои и функционира
Од порано беше познато дека Фердинанд Порше, конструкторот на во подоцнежните години популарниот истоимен автомобил и на уште попопуларниот „ Volkswagen“ , експериментирал со автомобилски мотор на електричен погон, а неодамна било откриено дека тој прв електричен автомобил сé уште работи. Волфганг Порше, внук на Фердинанд Порше и претседател на надзорниот одбор на акционерското друштво „Porshe“, минатата 2013 година добил понуда да го откупи првиот модел на електричниот автомобил кој го конструирал неговиот дедо. Возилото се повторно е во сопственост на семејството Порше и ќе биде изложено во музејот на производителот во Штутгарт. Продавачот сакал да остане анонимен, а кога електромоторот бил приклучен на батерија се покажало дека тој сé уште работи, пишува Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Но автомобилот во кој е вграден електричниот мотор не е од брендот „Porshe“, туку е „Egger-Lohner“, но несомнено станува збор за конструкција на Фердинанд Порше, од периодот кога како студент работел за споменатата австриска компанија, пред да се осамостои и да ја направи кариерата во соседна Германија. На воланот од автомобилот, кога бил откриена, висело парче хартија со рачно испишана белешка на Фердинанд Порше, а на самото возило на неколку места е гравиран знакот „Р1“, што претставува негова авторски потпис.
Марката „Egger-Lohner“ настанала во соработката на Бел Егер, сопственик на компанијата којашто е претходник на виенското електростопанство и познатиот виенски произведувач на кочии Јакоб Лохнер. Двајцата претприемачи размислувале за предностите и недостатоците на електричните автомобили и оние на фосилни горива и во нивните планови извесен период предност имал електричниот автомобил. Тогаш младиот Фердинанд Порше соработувал на првиот модел, кој никогаш не е изграден, потоа конструирал сопствен модел, кој под ознаката „Еgger-Lohner C.2“ во јуни 1989 година се појавил на улиците на австриската престолнина Виена, а неофицијално ја носел ознаката „Р1“ според својот конструктор.
Порше го конструирал и моторот од три коњски сили тежок 130 килограми, кој висел на задната оска. Оловните батерии, тешки по 500 килограми овозможувале автомобилот да измине растојание до 80 километри при просечна брзина од 25 километри на час. Имајќи ги предвид претходните податоци, разбирливо е што ова возило тежело 1,35 тони,а долго е 2,55 метри.
Весникот Frankfurter Allgemeine Zeitung потсетува дека компанијата „Porshe“ со својот електричен автомобил во 1899 година учествувал на трка во Берлин и победил, возејќи со просечна брзина од 25,8 километри на час.
Фердинанд Порше во 1900 година за истиот производител го конструирал и првиот автомобил на хибриден погон, со мотор придвижуван од енергија добиена со комбинација на електрична енергија и бензини, кој следните две години дури бил сериски произведуван, речиси еден век, поточно 95 години пред современите.
Во меѓувреме производителите се откажале од електричната енергија како погонско гориво за автомобилите, а Фердинанд Порше минал во „Daimler“ во Германија, за подоцна по налог на властите во времето на Адолф Хитлер да ко конструира првиот „Volkswagen“ и ја основал фабриката којшто денес ја води неговиот внук Фердинанд Пиех. Фердинанд Порше го конструирал во 1949 година првиот автомобил кој го носи неговото име./крај/фм/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Hitech
„Опен ВИ“ го претстави „Чат ГПТ 5“, дава поточни одговори за медицината, науката, финансиите

Компанијата „Опен АИ“ денес официјално го претстави својот долгонајавуван модел на вештачка интелигенција „ГПТ-5“, кој сега е достапен бесплатно за сите корисници.
Според компанијата, тоа е нивниот најпаметен, најбрз и најкорисен модел досега, кој дава поточни и порелевантни одговори во области како што се математика, наука, финансии, право и медицина.
„ГПТ-5 е првпат навистина да се чувствувате како да разговарате со експерт за која било тема“, рече извршниот директор на „ОпенАИ“, Сем Алтман, на денешната прес-конференција. Тој го спореди овој пробив со моментот кога „Епл“ ги претстави дисплеите со висока густина, чии поединечни пиксели повеќе не можеа да се видат со голо око.
Алтман тврди дека „ГПТ5“ е „најдобриот модел во светот за кодирање“ и пишување, но исто така и за здравствена заштита и долг список на други области.
За разлика од претходните верзии, „ГПТ5“ е претставен како „модел на расудување“, што значи дека користи итеративен пристап кон решавање проблеми – размислување низ повеќе чекори пред да понуди конечен одговор.
Компанијата е толку убедена во супериорноста на новата верзија што го најавува крајот на претходните: „Со доаѓањето на моделот ГПТ-5, ги откажуваме сите наши стари модели“, рече истражувачката Тина Ким за време на презентацијата.
Меѓу проблемите што ГПТ-5 наводно подобро ги решава се долгогодишните проблеми како што се „халуцинации“ – кога моделот измислува непостоечки информации – но и безбедносните ранливости, кои беа особено изразени во неодамнешните истраги како онаа на списанието „Вирд“.
Новиот модел, исто така, воведува можност за избор помеѓу четири предефинирани „личности“: циник, робот, слушател и гик, со цел дополнително прилагодување на стилот на комуникација на корисникот.
Сепак, и покрај помпезните тврдења, Алтман признава дека тие се уште се далеку од крајната цел – вештачка општа интелигенција (АГИ), термин што означува ниво на кое способностите на ВИ би ги надминале човечките.
„Искрено, го мразам терминот АГИ бидејќи секој го користи во различна смисла, но [ГПТ-5] е значаен чекор напред кон модели кои се навистина способни“, рече Алтман.
„Сè уште ни недостасува нешто клучно“.
Исто така, не е јасно дали ГПТ-5 ќе го реши проблемот познат како „Чат ГПТ психоза“, каде што некои корисници пријавиле чувство на губење на контакт со реалноста по долгите сесии за разговор со моделот. Засега, „Опен АИ“ најавува само воведување на „нежни потсетници за паузи“ за време на продолжена употреба.
Како и претходните генерации, ГПТ-5 се потпира на инфраструктура која бара огромни инвестиции и троши огромни количини енергија, што предизвика сè поголеми критики за неговото влијание врз животната средина. И покрај ова, „Опен АИ“ исто така објави два нови јазични модели со „отворена тежина“ претходно оваа недела – gpt-oss-120b и gpt-oss-20b – кои сега сигурно ќе паднат во втор план поради доаѓањето на ГПТ-5.
Компанијата, која започна како непрофитна организација, денес е една од највредните на пазарот. Во среда се појави информација дека „Опен АИ“ е во преговори за продажба на акции во секундарна понуда што би можела да ја процени на дури 500 милијарди долари.
Hitech
Тимот на Албанката, Мира Мурати, не подлегнал на понудата на Цукерберг – борба за ѕвездите на вештачката интелигенција

Дoдека Марк Цукерберг се обидуваше да фати чекор во трката за генеративна вештачка интелигенција, пред неколку месеци ѝ се обрати на поранешната техничка директорка на „Опен ВИ“, Мира Мурати, со понуда да го купи нејзиниот нов стартап „Тинкинг машинс лаб“.
Кога таа ја одби понудата, Цукерберг почна целосна офанзива. Во неделите што следуваа стапи во контакт со повеќе од десетина вработени од нејзиниот 50-член тим обидувајќи се да ги убеди да преминат во неговата компанија. Главна цел му бил Ендру Талок, истакнат истражувач и коосновач на стартапот.
За да го добие, Цукерберг понудил пакет, кој, со бонуси и пораст на акциите, би можел да достигне и до 1.5 милијарда долари во рок од најмалку шест години, според извори запознаени со понудата.
Талок ја одбил понудата. Никој од неговите колеги исто така не заминал.
Портпаролот на „Мета“, Енди Стоун, го нарекол извештајот за понудата неточен и смешен нагласувајќи дека висината на компензацијата зависи од растот на акциите. Додал дека „Мета“ нема интерес за преземање на „Тинкинг машинс“.
Дури и во Силиконската Долина, каде што врвните инженери имаат огромна пазарна вредност, ретко се случува некој да одбие деветцифрени износи. Но како што расте борбата за таленти во областа на вештачка интелигенција (ВИ), дури и компаниите со најголеми буџети сфаќаат дека парите не се секогаш доволни.
Лојалност кон лидерите
Додека некои истражувачи се однесуваат како слободни агенти во потрага по поголема плата и влијание, други покажуваат непоколеблива лојалност кон своите лидери – харизматични фигури, кои во технолошката индустрија имаат статус на рок-ѕвезди. Културата во стартапите силно ги поврзува вработените. Истовремено, по години меѓусебно крадење кадри, тимовите стануваат вешти во самозаштита.
„Опен ВИ“ и стартапите што ги основале поранешни вработени, како оној на Мурати, често се цел на Цукерберг.
Од самиот почеток на трката за ВИ пионерите привлекуваа истражувачи со ветување дека ќе учествуваат во историска мисија – создавање вештачка општа интелигенција (AGI), систем попаметен од човекот во повеќето задачи. „Опен ВИ“ ја претвори оваа мисија во своевидна квазирелигиозна потрага, со непрофитна повелба. која гарантира дека трудот ќе ѝ служи на човечноста.
„Мета“ веќе стапила во контакт со повеќе од 100 вработени во „Опен ВИ“ и успеала да вработи најмалку десетмина. На 25 јули Цукерберг го назначи кинескиот истражувач Шенгји Жао, кој поминал три години во „Опен ВИ“, за раководител на новиот тим за суперинтелигенција.
Тие што засега ја одбиле понудата велат дека веруваат во мисијата на „Опен ВИ“ сакаат да работат во помали компании и не сакаат нивниот труд да заврши во производи водени од рекламирање.
Мурати, Сацкееверс и отпорот кон перење кадри
Уште помал успех Цукерберг има со „Антропик“, стартап вреден 170 милијарди долари, кој го води Дарио Амодеи – поранешен член на „Опен ВИ“, кој со себе повлекол врвни стручњаци. Сите седум коосновачи на „Антропик“ сè уште се дел од компанијата. Многумина се поврзани преку движењето за ефективен алтруизам, кое уште пред десет години предупредуваше дека ВИ може да излезе од контрола и да го загрози човештвото.
Некои дури живееле заедно во куќа во Сан Франциско дискутирајќи како најдобро да го донираат своето богатство и како да се справат со ризиците од ВИ.
Засега Цукерберг успеал да вработи само двајца поранешни вработени на „Антропик“- Џоел Побар и Антон Бахтин – и двајцата со претходно искуство во „Мета“.
Стартапот „Сејв суеринтелиџенс“ (Safe Superintelligence SSI), основан лани од Иља Сацкееверс, исто така е речиси отпорен на обиди за регрутирање. Наместо да доведе познати кадри „Опен ВИ“, Сацкееверс се фокусирал на неафирмирани таленти со нови идеи, кои тој лично ги менторира. Вработените се обесхрабруваат да го наведуваат SSI на „Линкд ин“ – токму за да избегнат лов на глави. На почетокот од годината и Сацкееверс ја одбил понудата на Цукерберг.
Родена во Албанија, Мурати поминала шест години во „Опен ВИ“ како техничка директорка раководејќи речиси со сите клучни аспекти на компанијата. Била позната по емоционалната интелигенција и скромноста, што ѝ ја донело лојалноста на истражувачите и инженерите.
Во „Тинкинг машинс“ воспоставила слична, рамна хиерархиска структура – сите, дури и најискусните истражувачи, имаат титула член на техничкиот тим, инспирирано од некогашниот „Бел лабс“.
Кога во февруари ја основала „Тинкинг машинс“, повеќе од 20 поранешни колеги од „Опен ВИ“ ѝ се приклучиле, вклучувајќи го и Џон Шулман – еден од клучните умови зад „Чат џипити“, кој претходно преминал во „Антропик“. Најголем дел од нејзините нови вработени доаѓа од посттренинг-тимот на „Опен ВИ“, кој го создал „Чат џипити“ и го учел како да комуницира со луѓето.
Инвеститори неодамна вложиле 2 милијарди долари во нејзиниот стартап, иако некои од нив сè уште не знаат точно на што работи. Декларирана мисија: „Да се направи ВИ поразбирлива, пофлексибилна и општо поспособна“.
Набргу најавила лансирање на прв производ, со мултимодална ВИ, која функционира „како што природно комуницирате со светот“. Уредот го сместиле во тивок дел во Сан Франциско, неколку улици оддалечен од „Опен ВИ“.
„Мета“ и Талок – уште една пропуштена можност
„Вирд“ претходно објави дел од обидите на „Мета“ да ги регрутира кадрите од „Тинкинг машинс“.
Ендру Талок, коосновачот на компанијата, бил централна цел на кампањата. Цукерберг и Александар Ванг, новиот шеф на тимот за суперинтелигенција во „Мета“, му праќале многубројни пораки за да го убедат да им се приклучи.
Роден во Австралија, Талок дипломирал на Универзитетот во Сиднеј со највисок просек меѓу студентите по природни науки. Работел во „Фејсбук“ 18 месеци пред да се запише на постдипломски студии во Кембриџ, а потоа се преселил во Калифорнија, каде што станал distinguished engineer во тимот за вештачка интелигенција – една од највисоките технички позиции.
„Беше познат како екстремен генијалец“, вели Мајк Вернал, поранешен директор во „Фејсбук“.
Уште во 2016 година, три години по неговото доаѓање во „Фејсбук“, претседателот на „Опен ВИ“, Грег Брокман, се обидел да го регрутира. Во е-пошта до Илон Маск, Брокман напишал дека Талок тогаш добивал 800.000 долари годишно во „Фејсбук“ и дека веројатно ќе бара повеќе. „Опен ВИ“ тогаш нудел 175.000 долари плата, со бонус од 125.000.
„Ендру е многу блиску до ‘да’. Но загрижен е поради големото намалување на платата“, напишал Брокман на 21 февруари. Талок тогаш не прифатил.
Во „Опен ВИ“ се приклучил дури седум години подоцна, во момент кога „Чат џипити“ веќе беше глобален феномен.
Hitech
Претставничкиот дом на САД го забрани „Ватсап“ на службените уреди

На помошниците во Конгресот на САД наводно им било кажано дека повеќе не можат да го користат WhatsApp (Ватсап) на службени уреди. Главниот административен службеник на Претставничкиот дом (CAO) наводно во понеделникот го известил персоналот дека апликацијата – вклучувајќи ги мобилните, десктоп и веб верзиите – не е дозволена на уредите управувани од Претставничкиот дом.
„Канцеларијата за сајбер безбедност процени дека WhatsApp претставува висок ризик за корисниците поради недостаток на транспарентност во однос на заштитата на корисничките податоци, недостатокот на енкрипција на податоците во складиштето и потенцијалните безбедносни ризици поврзани со неговата употреба“, навел CAO во електронската пошта, според „Аксиос“
Microsoft Teams, Wickr, Signal, iMessage и FaceTime се наведени како прифатливи алтернативи. Вработените беа потсетени и да бидат претпазливи во врска со можни фишинг напади.
„Не се согласуваме со карактеризацијата што ја даде главниот административен службеник на Претставничкиот дом“, напиша портпаролот на Мета, Енди Стоун, на Network X.
„Знаеме дека членовите на Конгресот и нивните соработници го користат WhatsApp редовно и со нетрпение очекуваме да им дозволиме на членовите на Претставничкиот дом да го користат официјално, како што веќе прават нивните колеги од Сенатот. Пораките на WhatsApp се заштитени со енкрипција, што значи дека може да ги види само примателот, дури ни WhatsApp нема пристап. Тоа е повисоко ниво на безбедност отколку за повеќето апликации од списокот на CAO кои ја немаат оваа заштита“.
Оваа мерка доаѓа по ограничувањата за користење на други апликации кои беа оценети како ризични. Меѓу нив се ChatGPT, TikTok, DeepSeek и Microsoft Copilot.