Европа
Студената војна конечно заврши во Швајцарија
Блоковската Студена војна конечно е завршена во Швајцарија, тивко кон крајот на 2014 година, кога биле отстранети последните количества експлозив поставени по Втората светска војна од мостови, во тунели, покрај сообраќајници, штитејќи ја оваа богата алпска земја од можна странска инвазија.
Меѓу последните објекти кои биле исчистени од експлозив бил мостот во Бад Саекинген, на северот, кој Швајцарија ја поврзува со Германија. Мостот изграден во XIV век е впишан како историски споменик во туристичките водичи, коишто меѓутоа не споменуваат дека се’ до октомври 2014 година во неговите темели лежеле стотици килограми експлозив ТНТ. Локалното население нешто и знаело за тие мини, но сепак во доменот на шпекулациите и воопшто немало информации со каква закана со децении живеело.
На почетокот од Втората светска војна, и тогаш и сега неутралната Швајцарија започнала со експлозиви да ги штити објектите од цивилната инфраструктура за да се заштити во случај на инвазија до странство со уништување на комуникациите. Од почетокот на 1940 година постоел концепт според кој во случај на напад војската би се повлекла во планините и би ги активирала поставените експлозиви.
Меѓутоа, по 1945 година експлозивот не бил отстранет, туку напротив засилен, особено во периодот на Студената војна кога тогашна западна Европа како дел од НАТО влезе во конфликт на работ од нова светска војна со Варшавскиот пакт предводен од тогашната велесила Советскиот сојуз. Од неколку стотици објекти кои биле заштитувани со мини од крајот на војната, бројот на таквите објекти се зголемил на две до три илјади во текот на 1980-те години во времето кога советските нуклеарни ракети од типот „СС-20“ беа кошмарот на западноевропските земји.
Советскиот сојуз, меѓутоа, се распадна во 1991 година, а Швајцарија не се откажувала од својата одбранбена доктрина и продолжила во неа да вложува милиони франци. Доктрината позната како „Швајцарско сирење“ се состоела во тоа секоја планина да се издупчи за во неа да се сокријат бункери и писти за одбрана од напад, вели за AFP Жулиен Гран, генерален секретар на Швајцарското здружение за воена историја.
Швајцарската армија дури неодамна призна дека таа стратегија е „застарена“, а на прашањето зошто толку долго се чекало, одбраната одговара дека немала доволен број стручни лица за таа работа да ја извршат во строгите безбедносни услови.
Аналитичарите, пак, сметаат дека тоа е делумно и одраз на швајцарската политика и системот на референдум кој не ги фаворизира брзите промени. Покрај тоа, Швајцарија храбро ја објавила својата долг чувана тајна, а „ниедна земја не ги објавува сите свои воени тајни, но знаеме ли воопшто дали сите други земји ги уништиле своите експлозиви“, прашува историчарот Петер Хуг./крај/мф/сн
Извор: AFP
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Студ, снег и мраз ја погодија Европа: 34.000 домаќинства без струја во Британија, Франција под портокалов метео-аларм
Метеоролозите предупредуваат дека Велика Британија треба да се подготви за нов бран студено време, снег и мраз за време на викендот, по силната бура „Горети“ што ја зафати земјата.
За поголемиот дел од Британија е издаден жолт метео-аларм за снег и мраз.
Бурата „Горети“ во петокот донесе обилни врнежи од дожд и снег, како и силни ветрови низ голем дел од земјата, поради што десетици илјади домаќинства останаа без електрична енергија. Според податоците на Националната електрична мрежа, околу 34.000 домаќинства на југозападот на земјата биле без струја околу 22 часот синоќа.
Силниот ветер соборувал дрвја, а дел од воздушниот сообраќај бил сериозно нарушен. Авиокомпанијата „Бритиш ервејз“ откажа околу 50 летови – 25 поаѓања и 27 слетувања на аеродромот „Хитроу“ во Лондон. Аеродромот во Бирмингем делумно ја затвори пистата и ги повика патниците да го проверат статусот на своите летови.
Поради лошите временски услови, затворени беа и бројни училишта – повеќе од 250 во Шкотска, над 150 во регионите Абердиншир, Мидлендс и Велс, како и во Северна Ирска.
Лошото време ја погоди и Франција. Националната метеоролошка служба „Метео Франс“ утрово стави шест департмани под портокалов метео-аларм поради снег и голомразица. Се најавуваат снежни врнежи од пет до 10 сантиметри, а возачите се предупредени на опасни и лизгави патишта.
Според француските власти, станува збор за изразен снежен бран кој може да предизвика сериозни проблеми во сообраќајот, особено во североисточниот дел од земјата. Температури под нулата, снег и силни налети на ветер беа причина за прогласување зголемена состојба на подготвеност.
Снежниот бран пристигнува од правец на Германија и земјите од Бенелукс, во зона погодена од остатоците на бурата „Горети“. Снегот ќе паѓа и на пониски надморски височини, од 200 до 300 метри.
Се очекува снежната покривка да достигне од седум до 10 сантиметри на височини од 300 до 400 метри, од 10 до 20 сантиметри меѓу 400 и 500 метри, додека во повисоките планински предели локално може да достигне и до 40 сантиметри.
Властите упатија апел до возачите на максимална внимателност, бидејќи во текот на ноќта од сабота кон недела се очекува дополнително опаѓање на температурите и зголемен ризик од создавање мраз на коловозите.
Европа
Растат цените на становите во ЕУ – Унгарија рекордер со зголемување од 275%
Во периодот од 2015 до крајот на 2025 година, цените на становите во ЕУ во просек пораснале за 63,6%, додека закупот на живеалишта се зголемил за 21,1%, покажуваат податоците на Евростат.
Додека кириите бележат стабилен раст без поголеми турбуленции, цените на становите имале осцилации, со периоди на застој и фази на екстремно брз раст.
Унгарија рекордер по поскапување
Кога се набљудуваат поединечни земји, Унгарија е апсолутен рекордер по поскапување, со раст на цените на становите од 2015 година од дури 275%.
Покрај Унгарија, цените се повеќе од удвоени во уште 11 земји, а на врвот на листата се Португалија, Литванија и Бугарија, каде порастот надминал 150%.
Единствена земја со поевтини станови
Финска е единствената земја каде цените на недвижностите денес се пониски отколку пред десет години, со благо намалување од 2%.
Во наведениот период, зголемување на станарините е забележано во сите членки на ЕУ, а најтешка е ситуацијата во Унгарија, каде кириите се зголемени за 107%, односно повеќе од удвоени.
Висок раст на трошоците за домување е забележан и во Литванија, Словенија, Полска и Ирска, каде станарите се соочуваат со поскапувања од над 70%, објави Евростат.
Европа
(Видео) Трагедија во Турција: куп снег падна од покрив и усмрти 21-годишна девојка, несреќата снимена од безбедносни камери
Невидена трагедија се случи во турскиот град Битлис, кога куп снег падна од покрив и уби девојка.
Трагедијата се случи во вторник, 6 јануари, кога снег од покривот падна врз 21-годишната Ајше Идер додека одеше по тротоарот, објавија турските медиуми.
Ајше Идер беше тешко повредена во инцидентот, а снегот се натрупа врз неа двапати, соборувајќи ја на земја. Минувачите веднаш истрчаа да ѝ помогнат, дури и ризикувајќи го сопствениот живот кога снегот падна на земја по трет пат.
📹Bitlis'in Tatvan ilçesinde çatıdan düşen kar ve buz kütlesinin altında kalan 21 yaşındaki Ayşe İder hayatını kaybetti https://t.co/Bcs5z4BaDF pic.twitter.com/4rqQ9yeEvi
— Habertürk (@Haberturk) January 6, 2026
Младата девојка, на која ѝ беше укажана прва помош од медицински екипи испратени на местото на настанот, а потоа однесена во државната болница Татван, не можеше да се спаси. И покрај сите напори им подлегна на повредите.
Инцидентот, кој беше снимен и од безбедносните камери, и смртта на младата девојка, која се подготвуваше за приемен испит на универзитет, предизвикаа голема тага во округот Татван. Телото на Ајше Идер, кое беше преземено од болницата наутро, беше погребано на гробиштата Кучукшу.

