Претстојниот дводневен самит на НАТО, кој ќе се одржи во неделата и понеделникот во Чикаго, ќе биде можност државите членки да го дефинираат долгорочниот однос со Авганистан, а Македонија очекува дали ќе биде спомнато нејзиното членство во Алијансата, иако шансите за тоа се мали.

Како што најавуваат светските медиуми повикувајќи се на дипломатски извори, во прв план членките на НАТО ќе се обидат да го дефинираат долгорочниот однос со Авганистан во текот на транзицијата, предавањето на овластувањата за безбедноста на локалните безбедносни сили, повлекувањето на меѓународните контигенти и односот по тоа, да го претстават концептот на ткн паметна одбрана и да ја засилат мрежата на партнерства низ целиот свет.

Според најавите, самитот во Чикаго ќе биде најголемиот во историјата на Алијансата, а на него ќе учествуваат околу 60 земји и организации.

Како што рече генералниот секретар на НАТО, Андерс Фог Расмусен, самитот во Чикаго јасно ќе ја покаже определбата на Сојузот за довршување на транзицијата во Авганистан до крајот на 2014 година, но ќе се разговара и за помошта на авганистанските безбедносни сили по тој датум, што ќе биде новата улога на Алијансата.

„Ќе се концентрираме на придвижување од борбените дејствија и ќе се усредоточиме на обуката, советувањето и давањето помош“, изјави Расмусен пред самитот.

Што се донесува до концептот на таканаречената паметна одбрана, во Чикаго ќе бидат претставани повеќе мултинационални проекти планирани за НАТО да остане најсилниот военополитички сојуз во светот.

Станува збор за програмите како што се антиракетниот штит, сојузничкиот надзор од земјата со беспилотни летала, популарниот AGS, како и заедничкото разузнавање, набљудувањето и извидувањето.

Самитот во Чикаго, исто така според најавите, ќе биде и можност сојузниците да ги продлабочат постојните и да создадат нови мрежи на партнерства, со акцент на нивната интегрирана улога во мировните операции на НАТО и операциите за менаџирање на кризите.

Шефовите на државите и влади ќе разменат ставови и за ангажирањето на други органзиации во решавањето на глобалните предизвици.

НАТО во моментов брои 28 членки, а држави оснивачки се Белгија, Данска, Исланд, Луксембург, Норвешка, Велика Британија, Канада, Франција, Италија, Холандија, Португалија и САД – 12-те земји коишто на 4-ти април 1949 година во американскиот главен град Вашингтон го потпишаа Северноатлантскиот договор.

Чикаго кој е познат и како Градот на ветровите (Windy City), почна со подготовките за самитот на почетокот од мај., Самитот ќе се одржува во центарот „McCormick Place“, четири километри од самиот центар на градот, во близина на езерото Мичиген.

Чикаго е трет по големината град во САД, со бројни припадници на дијаспорите на земјите членки на НАТО, како што, се според големината на заедниците – Грција, Италија, Полска, Португалија, Романија, Хрватска и Турција, од кои турската, хрватската и полската заедница поднесоа повици до американскиот претседател Барка Обама за зачленување на Македонија во Алијансата.

Како што се најавува, Чикаго нема да биде самит на проширување на НАТО, бидејќи Алијанската е пред сѐ свртена „кон повеќето неопходни значајни реформи во земјите коишто тежнеат кон придружувањето“, но ќе биде потврдена политиката на отворени врати.

Македонија не е на дневен ред на овој самит, кој целосно ќе биде посветен на Авганистан.

Македонската делегација на самитот на НАТО ќе ја предводи претседателот Ѓорге Иванов кој во саботата доцна навечер по македонско време се сретна со турскиот колега Абдула Ѓул, по што заедно присуствуваа на гала вечерата, пред официјалното отворање на самитот.

Она што македонската страна го очекува е пријателите на Република Македонија да го стават прашањето за македонското членство пред сојузниците, иако Грција најави дека како и во Букуршет пред неколку години ќе стави вето.

Во саботата македонските почесни конзули во САД упатија заеднички повик за прием на Република Македонија во НАТО. „Отворете ја вратата на НАТО за Македонија“, гласеше заглавието на пораката на петтемина македонски почесни конзули, објавена на влијателната политичка интернет страница Дејли Колер. Лу Влашо, Славчо Маџиров, Дана Клајн, Енди Пејков и Џејсон Мико бараат исправување на неправдата и прием на земјата во Алијансата.

„Македонија направи големи напори во изминатите дваесет години, и од потрошувач стана извозник на стабилност. Македонија ги дели демократските вредности на НАТО, спроведе исклучително тешки економски и политички реформи и придонесува кон мисиите на НАТО во југоисточна Европа, Ирак и Авганистан. Македонските војници дури и го чуваат седиштето на НАТО и ИСАФ во Авганистан. Но, притоа не можат да влезат низ вратата на НАТО како полноправни членки на Алијансата што е болна иронија за Македонците“, пишува во заедничкиот авторски текст.

Македонските конзули потсетуваат дека од формирање на НАТО преовладува ставот дека вратите треба да бидат отворени за европските држави кои ги исполниле критериумите, а дека Македонија ги исполнила, што беше потврдено и на самитот во Букурешт.

„Самитот во Чикаго е можност за САД и претседателот Обама да се исправи оваа неправда. Прашањето е дали членките на НАТО имаат политичка волја да ја натераат Грција да седне на преговарачка маса“, пишуваат почесните конзули.

Во силна дипломатска офанзива во Чикаго, е Обединетата македонска дијаспора (ОМД) којашто минатата вечер им додели посебни признанија на словенечкиот премиер Јанез Јанша и на турскиот министер за надворешни Ахмет Давутоглу.

На гала вечерата присуствуваа околу 250 гости од САД, Канада и Европа, вклучувајќи и официјални американски претставници./крај/мф/сн